III KO 61/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Klugiewicz
Dnia 20 maja 2025 r.
w sprawie Z. K. ,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu,
w dniu 20 maja 2025 r.,
wniosku Sądu Rejonowego w Końskich
z dnia 7 kwietnia 2025 r., sygn. akt II K 178/25,
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu,
z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości,
na podstawie art. 37 k.p.k.,
p o s t a n o w i ł :
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu
w Kielcach.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Końskich postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2025 r., zwrócił
się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy o sygn. akt II K 178/25 innemu
sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uzasadniając
swoje wystąpienie wskazał, że sprawa dotyczy przestępstwa spowodowania
wypadku komunikacyjnego, którego popełnienie zarzucono Z. K. od kilku lat
zatrudnionemu na stanowisku dyrektora tutejszego Sądu, co może budzić w
odbiorze społecznym wątpliwości w zakresie bezstronnego rozpoznania sprawy
przez Sąd miejscowo właściwy.
III KO 61/25
2
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Inicjatywa Sądu Rejonowego zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja unormowana w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątku od zasady
rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy i z tego względu jej
zastosowanie powinno mieć miejsce jedynie wówczas, jeżeli przemawiają za tym
istotne względy, związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Jednym z nich jest
autorytet wymiaru sprawiedliwości, dla kształtowania którego należy unikać
sytuacji, w których rozpoznanie danej sprawy przez sąd wiązałoby się z
ograniczeniem swobody orzekania lub mogłoby – w odczuciu społecznym –
prowadzić do przekonania o braku warunków do bezstronnego rozpoznania
sprawy. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że „zewnętrzny
wizerunek funkcjonowania sądów wymaga, aby unikać wszelkich sytuacji
mogących stwarzać zagrożenie formułowania racjonalnych opinii, że nie tylko
względy merytoryczne decydują o sposobie rozstrzygnięcia sprawy. Toteż należy
uwzględnić wniosek złożony w trybie art. 37 k.p.k., jeżeli zachodzą uzasadnione
podejrzenia, że postronny, ale i obiektywny obserwator określonego postępowania
sądowego mógłby powziąć wątpliwości co do rozpoznania sprawy w sposób
obiektywny i bezstronny w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy”
(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2021 r., II KO 34/21, LEX nr
3181529; zob. też: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 lipca 2019 r., V KO
71/19; LEX nr 2744156). „Jeżeli stroną procesu jest sędzia, pracownik sądu lub
inna osoba, która ma ciągły bliski zawodowy, a także osobisty kontakt z sędziami -
ten sąd nie powinien orzekać w sprawie. Stanowi to przejaw dbałości o owo dobro
wymiaru sprawiedliwości, jakim jest z jednej strony efektywność postępowania (…)
oraz wizerunek sądu jako organu niezależnego, z którym orzekają niezawiśli
sędziowie, co do których nie można czynić zarzutu, iż w swojej służbie kierują się
pozamerytorycznymi kryteriami” (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18
czerwca 2021 r., III KO 28/21, LEX nr 3316994). Trafnie też Sąd Najwyższy
wskazał w jednym z wcześniejszych orzeczeń, że „dobro wymiaru sprawiedliwości
postrzegać należy zarówno jako potrzebę zagwarantowania warunków
bezstronności orzekania, jak również utwierdzenia opinii społecznej w przekonaniu,
że jedynymi względami mającymi wpływ na treść orzeczenia pozostają kryteria
III KO 61/25
3
merytoryczne” (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 lipca 2024 r., I KO
73/24, LEX nr 3735529).
Aprobując powyższe, ugruntowane w judykaturze zapatrywania prawne, nie
podważając kompetencji Sądu Rejonowego w Końskich do obiektywnego
rozpoznania niniejszej sprawy, należy uznać, że z uwagi na status zawodowy
podejrzanego dla wyeliminowania jakichkolwiek wątpliwości co do bezstronności
sądu orzekającego celowe stało się skorzystanie przez Sąd Najwyższy z instytucji
określonej w art. 37 k.p.k. W konsekwencji sprawę przekazano do rozpoznania
Sądowi Rejonowemu w Kielcach, którego siedziba mieści się stosunkowo niedaleko
siedziby Sądu Rejonowego w Końskich.
Z tych względu orzeczono jak w postanowieniu.
[J.J.]
[a.ł]
