III KO 177/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 18 grudnia 2025 r.
SSN Igor Zgoliński
w sprawie z zawiadomienia J.J.,
w przedmiocie zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa
o czyn z art. 231 § 1 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu,
w dniu 18 grudnia 2025 r.,
wniosku Sądu Rejonowego w Oświęcimiu,
z dnia 29 października 2025 r., sygn. akt II Kp 459/25,
w przedmiocie przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi
równorzędnemu,
na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.
postanowił:
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu
w Jaworznie.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Oświęcimiu wystąpił z inicjatywą przekazania sprawy
zażalenia J.J. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Chrzanowie
z dnia 21 sierpnia 2025 r., sygn. [...], o odmowie wszczęcia śledztwa dot.
przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. innemu sądowi równorzędnemu. W motywach
wystąpienia wskazał, że sprawa dotyczy bezpośrednio prokuratorów Prokuratury
Rejonowej w O., którym zarzuca się popełnienie przestępstwa, a z którymi z racji
III KO 177/25
2
rejonizacji sąd bezpośrednio współpracuje, bowiem są to czynni prokuratorzy,
którzy na bieżąco reprezentują tę jednostkę prokuratury przed sądem w
postępowaniach karnych, wykonawczych i innych. Działania i zachowania tych
funkcjonariuszy będą podlegały ocenie przez sąd pod kątem realizacji przez nich
znamion przestępstwa. To sprawia, że rozpoznanie sprawy przez Sąd Rejonowy w
Oświęcimiu mogłoby wywołać w społecznej świadomości przekonanie, że
rozstrzygnięcia sądowe mogą być zależne od relacji zawodowych istniejących
pomiędzy pracownikami wymiaru sprawiedliwości. W celu uniknięcia tego rodzaju
spekulacji i podejrzeń zasadne jest więc skorzystanie z trybu określonego w art. 37
k.p.k.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek Sądu Rejonowego w Oświęcimiu okazał się zasadny. Przesłanka
dobra wymiaru sprawiedliwości, o której mowa w art. 37 k.p.k., równoznaczna jest
między innymi z dbałością o właściwy odbiór zewnętrzny działalności orzeczniczej
sądów. Jeżeli zachodzą w sprawie okoliczności, które czynią realną obawę
o negatywną społeczną ocenę kompetencji sądu właściwego miejscowo w zakresie
przeprowadzenia rzetelnego postępowania, przekazanie sprawy w trybie
powyższego przepisu okazuje się niezbędnym instrumentem mającym tego rodzaju
implikacjom zapobiegać.
Okoliczności przedstawione przez sąd właściwy miejscowo uzasadniały
zastosowanie instytucji określonej w art. 37 k.p.k. Wystąpiła bowiem podstawa do
uznania, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu mogłoby realnie skutkować
negatywnym wydźwiękiem w odbiorze społecznym. Kontestowana za pomocą
środka odwoławczego wywiedzionego przez J.J. odmowa wszczęcia śledztwa
dotyczyła bowiem działań podejmowanych przez prokuratorów Prokuratury
Rejonowej w O., a zatem jednostki, którą łączy z sądem występującym ciągła
współpraca. Niewątpliwie intensywne relacje zawodowe muszą przekładać się na
wzajemne znajomości choćby na stopie tylko urzędowej. Te z kolei mogą stanowić
asumpt do wytworzenia się w opinii publicznej poglądu o braku bezstronności sądu
właściwego przy rozpoznaniu środka odwoławczego. W takich realiach nie da się
wszakże wykluczyć ewentualnych spekulacji zakładających, że względami
mającymi wpływ na treść mającego zapaść orzeczenia byłyby kryteria inne aniżeli
III KO 177/25
3
merytoryczne. W konsekwencji zasadne stało się skorzystanie z instytucji
określonej w art. 37 k.p.k., sprowadzającej się do zmiany właściwości miejscowej
sądu. Sprawę należało w konsekwencji przekazać do rozpoznania innemu sądowi
równorzędnemu, wolnemu od tego rodzaju zawiłości, to jest Sądowi Rejonowemu w
Jaworznie.
[WB]
[r.g.]
