III KO 160/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 31 sierpnia 2026 r.
SSN Eugeniusz Wildowicz
w sprawie z zażalenia M.M.
na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Gryficach
z dnia 18 maja 2026 r. o odmowie wszczęcia śledztwa,
sygn. akt […],
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 31 sierpnia 2026 r.,
wniosku Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie,
o przekazanie sprawy
do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
przekazać sprawę do rozpoznania
Szczecin – Centrum w Szczecinie.
Sądowi
Rejonowemu
UZASADNIENIE
Przed Sądem Rejonowym Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie
zawisła sprawa z zażalenia M.M. na postanowienie prokuratora Prokuratury
Rejonowej w Gryficach z dnia 18 maja 2026 r. o odmowie wszczęcia śledztwa,
sygn. akt […].
W dniu 2 lipca 2026 r. Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w
Szczecinie zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy innemu
III KO 160/26
2
sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 § 1 k.p.k. w związku z tym, że
zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa dotyczy między innymi czynów sędziów
i kuratorów właściwego miejscowo sądu, a prócz tego prokuratora miejscowej
prokuratury, co w odbiorze publicznym może wzbudzić uzasadnione wątpliwości
odnośnie do jego bezstronności przy rozpoznawaniu zażalenia na odmowę
wszczęcia śledztwa.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek jest zasadny.
Przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w
trybie art. 37 § 1 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo i tylko, gdy wymaga tego dobro
wymiaru sprawiedliwości. Do okoliczności za tym przemawiających należą między
innymi sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać
przekonanie (choćby mylne) o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób w
pełni obiektywny przez sąd miejscowo właściwy. Obowiązek wykazania, że
zachodzą takie przesłanki spoczywa na sądzie występującym z inicjatywą w trybie
art. 37 § 1 k.p.k.
Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie sprostał temu
zadaniu. Powołane w postanowieniu okoliczności sprawy, w szczególności
związane z objęciem zawiadomieniem o podejrzeniu popełnienia przestępstwa
przez sędziów i kuratorów właściwego miejscowo sądu przemawiają za
przekazaniem niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z
uwagi na zagrożenie dobra wymiaru sprawiedliwości. Zaistniała sytuacja może
bowiem budzić nie tylko u skarżącego, ale również w odbiorze społecznym,
uzasadnione wątpliwości odnośnie do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania
sprawy przez sąd właściwy miejscowo, co zagrażałoby dobru wymiaru
sprawiedliwości. Dobro wymiaru sprawiedliwości musi być w tych okolicznościach
rozumiane nie tylko jako wymóg zapewnienia bezstronności subiektywnej sądu, ale
także zabezpieczenie zewnętrznych przejawów bezstronności. Dlatego
bezpośredni związek sprawy z sędziami sądu właściwego do jej rozpoznania, a
nadto kuratorami i prokuratorem miejscowej prokuratury, może w odczuciu
społecznym zrodzić obawy o zagrożenie dla bezstronności orzekania (por.
III KO 160/26
3
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 marca 2023 r., I KO 19/23). Aby
wyeliminować wątpliwości co do obiektywnego orzekania przez sąd nadzorujący
postępowanie przygotowawcze w sprawie z zażalenia M.M., a jednocześnie
przyspieszyć rozpoznanie przedmiotowego zażalenia, należało zatem przekazać tę
sprawę do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi.
O wyborze sądu przekazania zadecydowało kryterium terytorialne - Sąd
Rejonowy Szczecin - Centrum w Szczecinie znajduje się na terenie tego samego
miasta, co Sąd występujący z inicjatywą przekazania sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
[WB]
[a.ł]
