III KO 133/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 28 sierpnia 2025 r.
SSN Zbigniew Puszkarski
w sprawie z zażalenia X. Y.
na postanowienie prokuratora Prokuratury Regionalnej w Lublinie del. do
Prokuratury Krajowej
z dnia 18 września 2024 r., sygn. akt [...]
o umorzeniu śledztwa
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 28 sierpnia 2025 r.
wniosku Sądu Rejonowego dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w
Jaworznie.
UZASADNIENIE
Prokurator Prokuratury Regionalnej w Lublinie delegowany do Prokuratury
Krajowej, po podjęciu czynności na skutek zawiadomienia pochodzącego od X. Y.
(sędziego Sądu Okręgowego w Krakowie), postanowieniem z dnia 18 września
2024 r., sygn. akt [...], na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. umorzył śledztwo w
sprawie przekroczenia uprawnień przez Przewodniczącą Wydziału […]
Odwoławczego Sądu Okręgowego w Krakowie w listopadzie 2022 r., polegającego
III KO 133/25
2
na próbie bezprawnego wpływania na treść orzeczenia Sądu w sprawie o sygn. IV
Ka […], a także bezprawnego wyznaczenia określonych sędziów do składu
orzekającego i działanie w ten sposób na szkodę interesu publicznego, tj. o czyn z
art. 231 § 1 k.k. - wobec stwierdzenia, iż czyn nie zawiera znamion czynu
zabronionego.
X. Y. wniósł na to postanowienie zażalenie, które później kolejnym pismem
uzupełnił. Zarządzeniem z dnia 11 października 2024 r. prokurator odmówił
przyjęcia zażalenia, uznając, że zostało wniesione przez osobę nieuprawnioną. X.
Y. wniósł na to zarządzenie zażalenie, które z inicjatywy Sądu Rejonowego dla
Krakowa - Śródmieścia w Krakowie Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 18
grudnia 2024 r., III KO 189/24, na podstawie art. 37 k.p.k. przekazał do rozpoznania
innemu sądowi równorzędnemu – Sądowi Rejonowemu Katowice -Wschód w
Katowicach. Sąd ten postanowieniem z dnia 6 marca 2025 r., sygn. akt IV Kp
766/24, uwzględnił zażalenie i uchylił zaskarżone zarządzenie. W konsekwencji
prokurator żalenie przyjął i nie przychylając się do niego, przekazał je do
rozpoznania właściwemu miejscowo Sądowi Rejonowemu dla Krakowa -
Śródmieścia w Krakowie. Sprawa została zarejestrowana w Wydziale […]1 tego
Sądu.
Tenże Sąd postanowieniem z dnia 24 lipca 2025 r., sygn. akt II Kp 974/25/S, na
podstawie art. 37 k.p.k. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie
przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu spoza
obszaru właściwości Sądu Apelacyjnego w Krakowie. W uzasadnieniu, wskazując
na cel unormowania zawartego w art. 37 k.p.k., zaznaczył, że cyt. „skarżący SSO X.
Y. orzeka w Wydziale […] Odwoławczym Sądu Okręgowego w Krakowie, a SSO
X.1 Y.1 wskazywana przez (niego – dopisek SN) jako sprawca przestępstwa z art.
231 § 1 k.k. jest przewodniczącą tego Wydziału. Wskazani wyżej sędziowie są
sędziami Sądu nadrzędnego nad Sądem właściwym, a przedmiotem orzekania są
nieprawidłowości przy czynnościach orzeczniczych”. W takim przypadku „dobro
wymiaru sprawiedliwości – w aspekcie postrzegania działalności wymiaru
sprawiedliwości przez postronnych obserwatorów wymagałoby, ażeby w sprawie
nie orzekał nie tylko referent sprawy, ale też i Sąd z obszaru właściwości Sądu
Apelacyjnego w Krakowie”.
III KO 133/25
3
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wystąpienie Sądu Rejonowego dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie zasługuje
na uwzględnienie. Wypada bowiem zgodzić się z tym Sądem, że przepis art. 37
k.p.k. służy przede wszystkim zapobieżeniu niekorzystnej dla wymiaru
sprawiedliwości sytuacji, gdy w odbiorze społecznym mogą pojawić się wątpliwości
odnośnie do zdolności sądu miejscowo właściwego do obiektywnego rozpoznania
danej sprawy. W niniejszej sprawie tego rodzaju wątpliwości mogą zaistnieć, skoro
rozstrzygnięciem są zainteresowani sędziowie sądu nadrzędnego nad sądem
właściwym do wydania orzeczenia, tym bardziej, że orzekając w pionie karnym,
sędziowie ci kontrolują instancyjnie orzeczenia, które zapadają w Wydziale [...]1
Sądu Rejonowego dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie. Potwierdził to wcześniej
Sąd Najwyższy, gdy sprawę z zażalenia X. Y. na zarządzenie prokuratora o
odmowie przyjęcia zażalenia przekazał do rozpoznania innemu sądowi
równorzędnemu. Akcentował przy tym specyfikę sprawy, polegającą na tym, że
czyn będący przedmiotem postępowania dotyczy wskazanych w jego opisie
nieprawidłowości przy czynnościach orzeczniczych. Celowe będzie wspomnieć, że
Sąd Najwyższy niejednokrotnie uznawał za słuszne postąpić po myśli art. 37 k.p.k.
w przypadku, gdy rozstrzygnięciem są zainteresowani sędziowie sądu nadrzędnego
nad sądem właściwym do rozpoznania sprawy (zob. np. postanowienia: z dnia 4
sierpnia 2005 r., II KO 42/05; z dnia 14 lipca 2006 r., III KO 32/06; z dnia 25
stycznia 2007 r., IV KO 3/07; z dnia 27 maja 2025 r., IV KO 62/25 i in.).
Mając powyższe na uwadze oraz podzielając pogląd Sądu występującego z
inicjatywą, że przedmiotowa sprawa powinna zostać rozpoznana przez sąd spoza
obszaru właściwości Sądu Apelacyjnego w Krakowie, Sąd Najwyższy orzekł jak na
wstępie.
[J.J.]
[r.g.]
III KO 133/25
4
