III KO 132/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 1 października 2025 r.
SSN Waldemar Płóciennik
w sprawie z zażalenia M.M.
na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Dąbrowie Tarnowskiej
z dnia 5 czerwca 2025 r., sygn. akt […]
o odmowie wszczęcia śledztwa,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 1 października 2025 r.,
wystąpienia Sądu Rejonowego w O. o przekazanie sprawy II Kp 330/25
do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w
Mysłowicach.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2025 r., sygn. akt […], prokurator
Prokuratury Rejonowej w Dąbrowie Tarnowskiej, odmówił wszczęcia śledztwa w
sprawie:
„I. niedopełnienia obowiązków i przekroczenia uprawnień, w dniach 6 i 7 czerwca
2023 roku w K. i O. (…) przez funkcjonariuszy publicznych w toku interwencji,
zatrzymania oraz czynności procesowych z udziałem M.M. w sprawie sygn. […]
III KO 132/25
2
nadzorowanej przez Prokuraturę Rejonową w O., czym działano na szkodę interesu
prywatnego M.M., tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. – na zasadzie art. 17 § 1 pkt
11 k.p.k. wobec zaistnienia okoliczności wyłączającej ściganie, tj. uprzedniego
prawomocnego zakończenia postępowania i utraty przez oskarżyciela prawa do
oskarżenia;
II. przekroczenia uprawnień w dniu 28 września 2023 roku w Krakowie (…) przez
funkcjonariusza publicznego – sędziego Sądu Okręgowego w Krakowie IV Wydział
Karny, poprzez nierzetelne prowadzenie postępowania odwoławczego o sygn. akt
IV Kz 1126/23 w tym poprzez przeprowadzenie błędnej i niepełnej oceny dowodów
zgromadzonych w sprawie, brak wglądu w całość zgromadzonych materiałów, a
także poprzez wydanie w dniu 28 września 2023 r. postanowienia o zmianie
zaskarżonego postanowienia i zastosowania wobec M.M. tymczasowego
aresztowania na okres 3 miesięcy od daty jego zatrzymania, czym działano na
szkodę interesu publicznego oraz szkodę interesu prywatnego M.M., tj. o
przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. – wobec stwierdzenia, iż czyn nie zawiera znamion
czynu zabronionego (na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.);
III. przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków, w krótkich odstępach
czasu i w wykonaniu z góry powziętym zamiarem, w okresie od dnia 7 czerwca
2023 roku do dnia 24 marca 2025 roku w O. (…) przez funkcjonariusza publicznego
– prokuratora Prokuratury Rejonowej w O. nadzorującego sprawę o sygn. […],
poprzez stronnicze nierzetelne prowadzenie postępowania w tym poprzez
przeprowadzenie błędnej i niepełnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie jw.,
brak wglądu w całość zgromadzonych materiałów, tworzenia fałszywych dowodów,
czym działano na szkodę interesu prywatnego M.M., tj. o przestępstwo z art. 231 §
1 k.k. i art. 235 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. – wobec stwierdzenia,
iż czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego (na podstawie art. 17 § 1 pkt 2
k.p.k.)”.
Postanowienie to zaskarżone zostało zażaleniem M.M., które wpłynęło do
Sądu Rejonowego w O., jak właściwego do jego rozpoznania i zarejestrowane
zostało pod sygnaturą II Kp 330/25.
III KO 132/25
3
Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2025 r. Sąd Rejonowy w O. wystąpił do
Sądu Najwyższego o przekazanie opisanej sprawy do rozpoznania innemu sądowi
równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu
orzeczenia wskazano, że jeden z czynów będących przedmiotem postępowania
dotyczy zachowania sędzi Sądu Okręgowego w Krakowie, orzekającej w IV
Wydziale Karnym – Odwoławczym, a zatem sędzi, która kontroluje w trybie
instancyjnym m.in. orzeczenia wydane przez sąd właściwy do rozpoznania
zażalenia, co w odbiorze społecznym mogłoby zostać ocenione jako okoliczność
rzutująca na swobodę orzekania Sądu właściwego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Stosownie do art. 37 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do
rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru
sprawiedliwości. Przepis ten, stanowiący odstępstwo od gwarancyjnej zasady
rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy miejscowo, musi być wykładany ściśle.
Oznacza to, że wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości musi mieć charakter
realny i istotny z punktu widzenia podejmowanej decyzji. Jak słusznie zauważono w
uzasadnieniu postanowienia, podstawą do przekazania sprawy do rozpoznania
innemu sądowi może być przekonanie, w odbiorcze zewnętrznym, o braku
warunków do swobodnego i obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy.
Nie negując zdolności sędziów Sądu Rejonowego w O. do swobodnego i
bezstronnego orzekania w sprawie, w której przedmiot postępowania związany jest
z zachowaniem policjantów, prokuratora i sędziego, zauważyć trzeba, że z punktu
widzenia zewnętrznego obserwatora, pomijając samego skarżącego, sytuacja, w
której sąd niższego rzędu odnosić się ma do zachowania sędziego orzekającego w
sądzie instancyjnie wyższym nad sądem właściwym, postrzegana może być co
najmniej jako niekomfortowa i prowadzić może do choćby mylnego przekonania o
braku warunków do wydania sprawiedliwego orzeczenia. Okoliczność ta,
niezależnie od innych przywoływanych w wystąpieniu Sądu Rejonowego w O., jest
wystarczająca do stwierdzenia, że z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości
konieczne jest przekazanie sprawy sądowi orzekającemu poza obszarem apelacji
krakowskiej.
III KO 132/25
4
Kierując się powyższym, orzeczono jak na wstępie.
[WB]
[a.ł]
