III KO 123/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Stanisław Stankiewicz
Dnia 24 lipca 2026 r.
w sprawie Z. P. i R. P. 1.
oskarżonych z art. 230 § 1 k.k., art. 230a § 1 i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 24 lipca 2026 r.,
wniosku, zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 15
kwietnia 2025 r., sygn. akt X K 928/23,
w przedmiocie przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi
równorzędnemu,
na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu Lublin-
Zachód w Lublinie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2026 r., sygn. akt X K 928/26, Sąd
Rejonowy w Rzeszowie, w trybie art. 37 § 1 k.p.k., zwrócił się do Sądu
Najwyższego o przekazanie sprawy oskarżonych Z. P. i R. P. 1.o sygn. akt X K
928/23 ([…]), do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro
wymiaru sprawiedliwości.
W uzasadnieniu wystąpienia podniesiono m.in., że przedmiotowe
postępowanie karne dotyczy czynów z art. 230 § 1 k.k. i innych, związanych m.in. z
„powoływaniem się na wpływy w środowisku sędziów w tym w szczególności z
III KO 123/26
2
Sądu Okręgowego w Rzeszowie, Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie, Sądu
Okręgowego w Krakowie i Sądu Apelacyjnego w Krakowie”. Zdaniem Sądu
wnioskującego, z uwagi na to, że zawiadamiającymi i jednocześnie świadkami w
sprawie są Prezes Sądu Okręgowego w Rzeszowie i sędziowie tego Sądu, dobro
wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sprawę rozpoznał inny sąd równorzędny.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Inicjatywa Sądu Rejonowego w Rzeszowie zasługuje na uwzględnienie.
W orzecznictwie wielokrotnie wskazywano, że przesłanka korzystania z
instytucji określonej w art. 37 k.p.k., ustanawiającej odstępstwo od konstytucyjnej
zasady rozpoznawania sprawy przez sąd miejscowo właściwy, z uwagi na
wyjątkowy charakter tej instytucji, nie podlega wykładni rozszerzającej. W sposób
rozszerzający nie powinno być interpretowane także pojęcie „dobra wymiaru
sprawiedliwości”, będące wyłącznym kryterium zastosowania tzw. właściwości z
delegacji. Podkreślenia przy tym wymaga, że dobro wymiaru sprawiedliwości, o
którym mowa w art. 37 § 1 k.p.k., oceniane powinno być wyłącznie in concreto, a
więc z uwzględnieniem szczególnych okoliczności danej sprawy. Dobro wymiaru
sprawiedliwości wymaga rozpoznania sprawy przez inny sąd wtedy, gdy cały sąd
jest niewłaściwy do orzekania w myśl zasady nemo iudex in causa sua, a także
wtedy, gdy zachodzą obawy o bezstronność sądu właściwego (zob. postanowienia
SN: z 25 listopada 2009 r., III KO 81/09, OSNKW 2010, z. 2, poz. 20; z 22 marca
2022 r., IV KO 8/22; z 24 lipca 2024 r., II KO 85/24; z 26 listopada 2024 r., IV KO
134/24).
W świetle powyższych uwarunkowań, w realiach niniejszej sprawy, z uwagi
na wskazany we wniosku charakter prowadzonego postępowania i układ osobowy,
mamy do czynienia z taką właśnie sytuacją. Przedmiotowa sprawa dotyczy bowiem
czynów z art. 230 § 1 k.k., art. 230a § 1 k.k. i in., polegających na powoływaniu się
na wpływy w środowisku sędziów Sądu Okręgowego w Rzeszowie, Sądu
Apelacyjnego w Rzeszowie, Sądu Okręgowego w Krakowie i Sądu Apelacyjnego w
Krakowie, zaś świadkami w tym postępowaniu karnym są m.in. sędziowie Sądu
Okręgowego w Rzeszowie. Wizerunek funkcjonowania sądów wymaga, aby unikać
wszelkich sytuacji mogących stwarzać uzasadnione podejrzenia, że postronny, ale i
obiektywny obserwator określonego postępowania sądowego, mógłby powziąć
III KO 123/26
3
wątpliwości co do możliwości rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i
bezstronny w sądzie ustawowo właściwym. Należy przy tym podnieść, że fakt
przekazania sprawy nie oznacza swoistej „dyskwalifikacji” Sądu właściwego, lecz
jest jedynie potwierdzeniem przez Sąd Najwyższy trafnej inicjatywy tegoż Sądu, że
przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
stworzy lepsze warunki dla wydania, obiektywnego w odbiorze społecznym,
trafnego rozstrzygnięcia.
Z tych powodów orzeczono jak w postanowieniu.
[J.J.]
[a.ł]
