III KO 115/22

Sygn. akt III KO 115/22

POSTANOWIENIE

Dnia 16 grudnia 2022 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Antoni Bojańczyk

w sprawie J. F.

oskarżonego z art. 226 § 1 k.k. i in.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu

w dniu 16 grudnia 2022 r.,

wniosku Sądu Rejonowego w Kielcach

o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu

zawartego w postanowieniu z dnia 17 października 2022 r.,

II K 1257/22,

na podstawie art. 37 k.p.k.

p o s t a n o w i ł

wniosek uwzględnić i sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Skarżysku-Kamiennej.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 17 października 2022 r., II K 1257/22, Sąd Rejonowy w Kielcach wystąpił w trybie art. 37 k.p.k. do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że pokrzywdzonymi w sprawie są E. S., D. N. oraz A. S., sędziowie Sądu Rejonowego w Kielcach, posiadający duży staż zawodowy, pełniący tak obecnie, jak i w poprzednich okresach służby, obowiązki, funkcje w ramach wydziałów tego Sądu (sędzia D. N. i sędzia A. S. pełnią obecnie kolejno funkcję przewodniczącego oraz zastępcy przewodniczącego XIII Wydziału Wykonywania Orzeczeń Karnych). W opinii sądu występującego z wnioskiem w trybie przepisu art. 37 k.p.k. rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy miejscowo może doprowadzić do powstania podejrzeń co do bezstronności sędziów orzekających w sądzie właściwym miejscowo, będących następstwem samej świadomości zawodowych powiązań z pokrzywdzonymi. Podejrzenia te, jak wskazał sąd występujący z przedmiotowym wnioskiem, może potęgować okoliczność, że Sąd Rejonowy w Kielcach nie jest w istocie jednostką bardzo dużą, co może budzić domniemanie, że wszystkie osoby pełniące funkcje orzecznicze znają się i mają ze sobą kontakt.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Inicjatywa Sądu Rejonowego w Kielcach zasługiwała na uwzględnienie i sprawę należało przekazać do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Instytucja tzw. właściwości z delegacji, uregulowana w przepisie art. 37 k.p.k., ma charakter wyjątkowy. Skorzystanie z niej możliwe jest tylko wtedy, gdy na gruncie konkretnej sprawy dojdzie do zmaterializowania się okoliczności, które dają podstawę do twierdzenia, że w odbiorze społecznym mogą powstać wątpliwości co do istnienia warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo. Takie okoliczności w istocie materializują się w sprawie niniejszej:

W akcie oskarżenia skierowanym przeciwko J. F. postawiono oskarżonemu zarzuty popełnienia czynów zakwalifikowanych jako przestępstwa z art. 226 § 1 k.k. i art. 212 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 231a k.k.  na szkodę sędziów: E. S., D. N. i A. S. (akt oskarżenia, k.115 akt, t. I).

Wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na wniosek sądu właściwego miejscowo. Rozpoznanie sprawy karnej w postępowaniu jurysdykcyjnym przez sąd miejscowo właściwy, tj. Sąd Rejonowy w Kielcach, w odbiorze zewnętrznym może doprowadzić do powstania uzasadnionego przekonania co do braku istnienia adekwatnych warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, skoro rozstrzygnięcie, które ma wydać w postępowaniu karnym Sąd Rejonowy w Kielcach dotyczy odpowiedzialności karnej za czyny popełnione  według oskarżyciela publicznego  na szkodę sędziów orzekających od wielu lat w Sądzie Rejonowym w Kielcach. Jest to niewątpliwie okoliczność, która może podważać zaufanie co do istnienia warunków do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo nie tylko w oczach samego zainteresowanego, tj. oskarżonego J. F., ale  również  w odbiorze społecznym, skoro sąd miejscowo właściwy miałby rozstrzygać w przedmiocie zarzutów dotyczących sędziów orzekających w tym sądzie. Także nie bez racji Sąd Rejonowy w Kielcach w swej inicjatywie wskazuje na relacje towarzyskie jakie pokrzywdzeni sędziowie utrzymują z innymi sędziami tego Sądu, z którymi znają się od wielu lat. Uzasadnia to zatem przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu do rozpoznania w trybie przepisu art. 37 k.p.k.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek Sądu Rejonowego w Kielcach i orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia.
‎O wskazaniu Sądu Rejonowego w Skarżysku-Kamiennej jako właściwego do rozpoznania przedmiotowej sprawy w związku z uruchomieniem tzw. właściwości delegacyjnej zdecydowały względy czysto organizacyjnej natury (jest to sąd nieodległy względem sądu miejscowo właściwego). Powierzenie sprawy do rozpoznania sądowi równorzędnemu, którego siedziba znajduje się w okręgu kieleckim, pozwoli zapobiec konieczności ewentualnego ponownego występowania z wnioskiem w trybie przepisu art. 37 k.p.k. w razie zainicjowania w niniejszej sprawie postępowania odwoławczego.

[as]