III KO 101/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Eugeniusz Wildowicz
Dnia 9 lipca 2025 r.
w sprawie z zażalenia pokrzywdzonego D.B.
na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 9 lipca 2025 r.,
wniosku Sądu Rejonowego w Chrzanowie
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu
w Tychach.
UZASADNIENIE
Przed Sądem Rejonowym w Chrzanowie zawisła sprawa z zażaleń D.B. oraz
jego pełnomocnika na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w
Oświęcimiu z dnia 31 marca 2025 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie
przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków w okresie od 2014 r. do 2
września 2024 r. w wielu ustalonych miejscach przez ustalonych funkcjonariuszy
publicznych, ustalonych sędziów, prokuratorów oraz innych pracowników organów
państwowych w toku ustalonych postępowań przygotowawczych, sądowych i
wykonawczych, wskazanych w piśmie oznaczonym datą 26 października 2022 r.,
uzupełnionym w dniu 16 stycznia 2023 r. oraz w piśmie z dnia 2 września 2024 r.,
III KO 101/25
2
co stanowiło działanie na szkodę interesu prywatnego D.B., tj. o czyn z art. 231 § 1
k.k. Wśród osób objętych zawiadomieniem, którym pokrzywdzony zarzucił
popełnienie na jego szkodę przestępstw z art. 231 § 1 k.k., znaleźli się między
innymi sędziowie Sądu Rejonowego w Chrzanowie: SSR X. Y., SSR X.1 Y.1, SSR
X.2 Y.2, SSR X.3 Y.3, SSR X.4 Y.4, SSR X.5 Y.5, SSR X.6 Y.6 oraz SSR w
Chrzanowie w stanie spoczynku X.7 Y.7
Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2025 r. Sąd Rejonowy w Chrzanowie
zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie niniejszej sprawy sądowi
równorzędnemu ze względu na zagrożenie wymiaru sprawiedliwości wynikające z
faktu, że w odczuciu społecznym, w odniesieniu do każdego z orzekających w
miejscowo właściwym sądzie sędziów, zachodziłyby uzasadnione wątpliwości co do
ich bezstronności, skoro mieliby rozstrzygać w sprawie dotyczącej między innymi
sędziów sądu, w którym sami są zatrudnieni, a więc w sprawie osób, które są im
dobrze znane i z którymi łączyły lub nadal łączą relacje nie tylko zawodowe, ale
częstokroć i towarzyskie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w
trybie art. 37 § 1 k.p.k. może nastąpić tylko wyjątkowo, gdy wymaga tego dobro
wymiaru sprawiedliwości. Do okoliczności przemawiających za przekazaniem
sprawy należą między innymi sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę
orzekania lub stwarzać przekonanie (choćby mylne) o braku warunków do
rozpoznania sprawy w sposób w pełni obiektywny przez sąd miejscowo właściwy.
Obowiązek wykazania, że zachodzą takie przesłanki spoczywa na sądzie
występującym z inicjatywą w trybie art. 37 § 1 k.p.k.
Temu obowiązkowi Sąd Rejonowy w Chrzanowie w niniejszej sprawie
sprostał. Powołane w postanowieniu okoliczności, wynikające z objęcia
zawiadomieniem o popełnieniu przestępstwa kilku obecnych i jednego byłego
sędziego właściwego miejscowo sądu mogą bowiem budzić nie tylko u
pokrzywdzonego, ale także u innych osób uzasadnione wątpliwości co do
bezstronnego i obiektywnego rozpoznania wniesionych przez niego i jego
pełnomocnika zażaleń przez Sąd Rejonowy w Chrzanowie. Dobro wymiaru
III KO 101/25
3
sprawiedliwości polega zaś nie tylko na zapewnieniu bezstronności subiektywnej
sądu, ale także na zabezpieczeniu zewnętrznych przejawów tej bezstronności.
Dlatego bezpośredni związek przedmiotowej sprawy z niektórymi sędziami Sądu
Rejonowego w Chrzanowie i ich działalnością orzeczniczą, przemawia za
przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi rejonowemu, spoza okręgu
krakowskiego.
O wyborze sądu przekazania zadecydowało kryterium terytorialne. Sąd
Rejonowy w Tychach znajduje się w stosunkowo niedalekiej odległości od sądu
miejscowo właściwego, co ma znaczenie z punktu widzenia ekonomiki procesowej,
a jednocześnie nie jest jednostką podrzędną względem Sądu Okręgowego w
Krakowie, co, biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, powinno zapobiec
ewentualnym obawom o rozpoznanie zażaleń pokrzywdzonego i jego obrońcy w
warunkach braku bezstronności.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
[WB]
[r.g.]
