III KO 100/22

Sygn. akt III KO 100/22

POSTANOWIENIE

Dnia 14 października 2022 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek

w sprawie zainicjowanej zażaleniem D. J.

na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej

del. do Prokuratury Rejonowej w Ostrowcu Świętokrzyskim

z dnia 18 lutego 2022 r., sygn. akt […]

o odmowie wszczęcia śledztwa,

po rozpoznaniu w Izbie Karnej

na posiedzeniu w dniu 14 października 2022 r.,

wniosku Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim,

zawartego w postanowieniu z dnia 18 sierpnia 2022 r.,

sygn. II Kp 283/22,

o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,

na podstawie art. 37 k.p.k.

postanowił

uwzględnić wniosek i sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kraśniku.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2022 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II Kp 283/22, Sąd Rejonowy w Ostrowcu Świętokrzyskim wystąpił w trybie art. 37 k.p.k. do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie przedmiotowej sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Rejonowy wskazał, że w sprawie występują realnie okoliczności, które mogą zasadnie stwarzać przekonanie o braku warunków do jej obiektywnego rozpoznania przez sąd właściwy miejscowo. Sąd podkreślił, że w niniejszej sprawie zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa dotyczyło czynu, którego miała się dopuścić Sędzia Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim J. I. W ocenie wnioskującego Sądu, celem uniknięcia zarzutów o brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu tego zażalenia, zasadne jest by sprawa ta nie była rozpoznawana przez Sąd Rejonowy w Ostrowcu Świętokrzyskim.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek jest zasadny.

W sprawach dotyczących zażaleń na postanowienia prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w związku z zawiadomieniami o możliwości popełnienia przestępstw przez sędziów czy prokuratorów, niekiedy Sąd Najwyższy uznawał za zasadne uwzględnienie wniosku złożonego w trybie art. 37 k.p.k. (por. m.in.: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 12 sierpnia 2019 r., IV KO 82/19; 2 stycznia 2020 r., IV KO 163/19; 3 stycznia 2020 r., I KO 152/19; 21 maja 2021 r., II KO 34/21). Zauważyć należy, że w podobnym układzie procesowym zapadały też orzeczenia odmienne, bowiem zawsze rozstrzygnięcie o przekazaniu właściwości determinują konkretne okoliczności sprawy (por. m.in.: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 2019 r., wydane w sprawach: IV KO 149/19 oraz IV KO 150/19).

Jak słusznie podkreśla się w orzecznictwie, zewnętrzny wizerunek funkcjonowania sądów wymaga, aby unikać wszelkich sytuacji mogących stwarzać zagrożenie formułowania racjonalnych opinii, że nie tylko względy merytoryczne decydują o sposobie rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2013 r., II KO 23/13; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2018 r., III KO 41/18). Toteż należy uwzględnić wniosek złożony w trybie art. 37 k.p.k., jeżeli zachodzą uzasadnione podejrzenia, że postronny, ale i obiektywny obserwator określonego postępowania sądowego mógłby powziąć wątpliwości co do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny w sądzie pierwotnie właściwym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 2021 r., IV KO 33/21).

W tej konkretnej sprawie w ocenie Sądu Najwyższego zachodzą szczególne okoliczności determinujące zmianę właściwości miejscowej Sądu. Uzasadnia to fakt, że osoba wskazana w zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa – SSR J. I. jest Sędzią Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim, orzekającym w II Wydziale Karnym, a więc w Wydziale Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim, w ramach którego miałoby zostać rozpoznane także przedmiotowe zażalenie na odmowę wszczęcia śledztwa.

Wskazując Sąd mający rozpoznać sprawę po przekazaniu, Sąd Najwyższy doszedł do wniosku, że nie ma przeszkody w postaci zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości, aby niniejsza sprawa została na etapie postępowania zażaleniowego rozpoznana przez Sąd Rejonowy w Kraśniku, a więc Sąd znajdujący się poza okręgiem Sądu Okręgowego w Kielcach (jednostki nadrzędnej nad Sądem Rejonowym w Ostrowcu Świętokrzyskim).

Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w części dyspozytywnej postanowienia.

[as]