III KO 10/23

Sygn. akt III KO 10/23

POSTANOWIENIE

Dnia 31 stycznia 2023 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Włodzimierz Wróbel

po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 31 stycznia 2023 r.

wniosku Sądu Rejonowego w Chrzanowie

z dnia 4 stycznia 2023 r. (sygn. akt II Kp 476/22),

o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,

na podstawie art. 37 k.p.k.

p o s t a n o w i ł

przekazać sprawę zażalenia M. S. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Chrzanowie z dnia 28 października 2022 r. o odmowie wszczęcia dochodzenia do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Mysłowicach.

UZASADNIENIE

Postanowieniem Sądu Rejonowego w Chrzanowie z dnia 4 stycznia 2023 r. (sygn. akt II Kp 476/22) zwrócono się do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 k.p.k. o przekazanie sprawy zażalenia na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Chrzanowie z dnia 28 października 2022 r. o odmowie wszczęcia dochodzenia innemu sądowi równorzędnemu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Przepis art. 37 k.p.k. jako wyjątkowy nie podlega interpretacji rozszerzającej. Nadmierne jego wykorzystywanie może podważać zaufanie do niezależności sądów i niezawisłości sędziów. Dlatego wskazuje się, że odstąpienie od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy miejscowo może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za tym, aby w każdej sprawie zachowany został standard konstytucyjny rozpoznania jej przez sąd właściwy według procedury, w której się ona toczy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP).

Wydaje się racjonalną zasadą przyjmowanie w orzecznictwie Sądu Najwyższego w sprawach rozpoznawanych w trybie art. 37 k.p.k., że jeżeli stroną procesu jest sędzia, pracownik sądu lub inna osoba, która ma ciągły bliski zawodowy, a także osobisty kontakt z sędziami – ten sąd nie powinien orzekać w sprawie. Stanowi to przejaw dbałości o owo dobro wymiaru sprawiedliwości, jakim jest z jednej strony efektywność postępowania (zaistniałe wyłączenia poszczególnych sędziów od rozpoznania sprawy) oraz wizerunek sądu jako organu niezależnego, z którym orzekają niezawiśli sędziowie, co do których nie można czynić zarzutu, iż w swojej służbie kierują się pozamerytorycznymi kryteriami.

Realia niniejszej sprawy (zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa ukrywania dokumentów sądowych i wydawania orzeczeń na podstawie rzekomo sfałszowanych dokumentów) przekonują, że konieczna jest zmiana forum, na jakim powinno odbyć się rozpoznanie zażalenia. W odbiorze społecznym (a zwłaszcza zawiadamiającego) Sąd wnioskujący orzekałby niejako w sprawie własnej organizacji.

Z tych względów uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, Sąd Najwyższy przekazał ją do Sądu Rejonowego w Mysłowicach.