III KK 606/22
postanowienie SN – Sąd Najwyższy z dnia 2023-01-11
Dane orzeczenia
SygnaturaIII KK 606/22
Data orzeczenia2023-01-11
Rodzaj orzeczeniapostanowienie SN
SądSąd Najwyższy
WydziałIzba Karna Wydział III
SędziowieSSN Paweł Wiliński, SSN Paweł Wiliński (przewodniczący), SSN Paweł Wiliński (sprawozdawca)
Pełna treść orzeczenia
Sygn. akt III KK 606/22
POSTANOWIENIE
Dnia 11 stycznia 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Wiliński
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 11 stycznia 2023 r.
sprawy J. K.
skazanego za czyn z art. 197 § 3 pkt 2 k.k. w zw. z art. 197 § 1 k.k.
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego,
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie
z dnia 23 maja 2022 roku, sygn. akt II AKa 83/22
utrzymującego w mocy
wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach
z dnia 25 stycznia 2022 roku, sygn. akt III K 161/21
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. obciążyć skazanego
J.
K. kosztami sądowymi
postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 25 stycznia 2022 r., sygn.
akt III K 161/21, oskarżonego J. K. uznano za winnego popełnienia czynu z art. 197
§ 3 pkt 2 k.k. w zw. z art. 197 § 1 k.k., za co wymierzono mu karę 3 lat pozbawienia
wolności, a także orzeczono środek karny w postaci zakazu zajmowania wszelkich
stanowisk, wykonywania wszelkich zawodów albo działalności, związanych z
wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub z opieką nad nimi na okres 3
(trzech) lat oraz środek karny w postaci zakazu kontaktowania się z pokrzywdzoną
J. M. i zakazu zbliżania się do niej na odległość mniejszą niż 100 metrów na okres
3 (trzech) lat. Zaliczono także oskarżonemu okres tymczasowego aresztowania na
poczet kary pozbawienia wolności.
Po rozpoznaniu apelacji obrońcy oskarżonego i prokuratora, wyrokiem
Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 23 maja 2022 r., sygn. akt II AKa 83/22,
utrzymano w mocy zaskarżony wyrok.
Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca skazanego,
zaskarżając go w całości i zarzucając:
„1. rażące naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na
treść rozstrzygnięcia, tj.
1) art. 433 § 2 KPK w zw. z art. 457 § 2 KPK poprzez nierozważenie przez
sąd odwoławczy wszystkich zarzutów podniesionych w apelacji obrońcy
oskarżonego, polegające na: nierozpoznaniu przez sąd ad quem zarzutów
obrońcy dotyczących:
• nieprawidłowej oceny dowodu ze sprawozdania z badań ciała
pokrzywdzonej wbrew dyrektywom w postaci zasad prawidłowego
rozumowania, wskazań wiedzy oraz doświadczenia
życiowego a w
konsekwencji uznania przedmiotowego sprawozdania za nieistotnego dla
rozstrzygnięcia sprawy
• nieprawidłowej oceny dowodu z opinii ginekologicznej wbrew
dyrektywom w postaci zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy
oraz doświadczenia życiowego a w konsekwencji uznania przedmiotowego
sprawozdania za nieistotnego dla rozstrzygnięcia sprawy
• nieprawidłowej oceny dowodu z zeznań świadka E. D. wbrew
dyrektywom w postaci zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy
oraz doświadczenia życiowego a w konsekwencji uznania przedmiotowych
depozycji za wiarygodne
podczas gdy sąd II instancji pozostawał zobligowany do rozpoznania
sprawy nie tylko w granicach zaskarżenia, lecz także w granicach
podniesionych zarzutów apelacyjnych, co na kanwie sprawy aktualnie
rozpoznawanej nie nastąpiło, powodując tym samym rażące naruszenie prawa
procesowego, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia
2) art. 7 KPK poprzez:
• zaabsorbowanie przez sąd odwoławczy naruszenia zasady swobodnej
oceny dowodów, która miała miejsce na etapie postępowania przed sądem I
instancji, polegające na uznaniu przez sąd ad quem, że w postępowaniu
pierwszoinstancyjnym, w sposób prawidłowy zostały ocenione przeprowadzone
przed sądem meriti postępowanie dowodowe wedle dyrektyw wynikających z
art. 7 KPK jednocześnie akceptując ocenę dowodów poczynioną przez ten sąd,
nie zważając na fakt, iż w świetle całokształtu zgromadzonego materiału
dowodowego, nie sposób jest uznać w sposób kategoryczny, niebudzący
wątpliwości, jednoznaczny, że oskarżony dopuścił się popełnienia zarzucanego
mu aktem oskarżenia czynu, poprzez wypełnienie znamion przestępstwa
zgwałcenia w stosunku do pokrzywdzonej, podczas gdy sąd odwoławczy,
obowiązany był w sposób kompleksowy i obiektywny rozważyć kwestię
prawidłowości dokonanej oceny materiału dowodowego przez sąd I instancji
wedle kryterium zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy oraz
doświadczenia życiowego, co na kanwie sprawy aktualnie rozpoznawanej nie
nastąpiło, powodując tym samym rażące naruszenie prawa procesowego, które
miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia
• nieprawidłowe dokonanie oceny dowodu z zeznań pokrzywdzonej J.M. w
charakterze świadka, wbrew wskazanym w ustawie dyrektywom w postaci
zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy oraz doświadczenia
życiowego a w konsekwencji uznanie rzeczonych depozycji za wiarygodne, w
wyniku czego doszło do błędnego ustalenia stanu faktycznego polegającego na
przyjęciu za ustalone, że oskarżony J. K. w dniu zdarzenia obmacywał
pokrzywdzoną za pośladki, obmacywał pokrzywdzoną za piersi przytrzymywał
jej ciało, a następnie włożył palec do jej pochwy a nadto na ustaleniu, że
pokrzywdzona wyrwała się z chwytu oskarżonego a następnie przybiegła z
płaczem, przerażeniem i prośbami o pomoc do swojej matki, podczas gdy
dokonując oceny rzeczonego dowodu wedle standardów wynikających z art. 7
KPK, przy uwzględnieniu kryterium prawidłowego rozumowania, wskazań
wiedzy i doświadczenia życiowego, nie sposób jest uznać, że przedmiotowe
depozycje zasługują na walor wiarygodności, albowiem treść zeznań
pokrzywdzonej jawi się jako oczywiście niespójna a nadto nielogiczna, w
wyniku czego nie zachodzi możliwość trafnego ustalenia na podstawie tegoż
dowodu, że oskarżony J. K. w dniu zdarzenia obmacywał pokrzywdzoną za
pośladki, obmacywał pokrzywdzoną za piersi przytrzymywał jej ciało, a
następnie włożył palec do jej pochwy a nadto na ustaleniu, że pokrzywdzona
wyrwała się z chwytu oskarżonego a następnie przybiegła z płaczem,
przerażeniem i prośbami o pomoc do swojej matki
• nieprawidłowe dokonanie oceny dowodu z wyjaśnień oskarżonego, wbrew
dyrektywom w postaci zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy
oraz doświadczenia życiowego a w konsekwencji uznanie przedmiotowych
wyjaśnień za niewiarygodne w zakresie jakim oskarżony kwestionował
wypełnienie znamion czynu zabronionego na szkodę pokrzywdzonej, w wyniku
czego doszło do błędnego ustalenia stanu faktycznego polegającego na
ustaleniu, że oskarżony w dniu zdarzenia obmacywał pokrzywdzoną za
pośladki, obmacywał pokrzywdzoną za piersi przytrzymywał jej ciało, a
następnie włożył palec do jej pochwy a nadto na ustaleniu, że pokrzywdzona
wyrwała się z chwytu oskarżonego a następnie przybiegła z płaczem,
przerażeniem i prośbami o pomoc do swojej matki, podczas gdy dokonując
oceny rzeczonego dowodu wedle standardów wynikających z art. 7 KPK, przy
uwzględnieniu kryterium prawidłowego rozumowania, wskazań, wiedzy i
doświadczenia życiowego nie sposób jest uznać w sposób a priori
niewiarygodności wyjaśnień oskarżonego w zakresie wypełnienia przezeń
znamion czynu zabronionego na szkodę pokrzywdzonej, natomiast należy w
sposób dokładny i wszechstronny dokonać interpretacji złożonych wyjaśnień
oskarżonego przez pryzmat całokształtu materiału dowodowego
zgromadzonego a nadto stosownie ocenionego w ramach procesu
• nieprawidłowe dokonanie oceny dowodu z zeznań świadka E. D. w
charakterze świadka wbrew dyrektywom w postaci zasad prawidłowego
rozumowania, wskazań wiedzy oraz doświadczenia
życiowego a w
konsekwencji uznanie przedmiotowych depozycji za wiarygodne, w wyniku
czego doszło do błędnego ustalenia stanu faktycznego polegającego na
ustaleniu, że oskarżony w dniu zdarzenia obmacywał pokrzywdzoną za
pośladki, obmacywał pokrzywdzoną za piersi przytrzymywał jej ciało, a
następnie włożył palec do jej pochwy a nadto na ustaleniu, że pokrzywdzona
wyrwała się z chwytu oskarżonego a następnie przybiegła z płaczem,
przerażeniem i prośbami o pomoc do swojej matki, podczas gdy dokonując
oceny rzeczonego dowodu wedle standardów wynikających z art. 7 KPK, przy
uwzględnieniu kryterium prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy i
doświadczenia życiowego nie sposób jest uznać, że przedmiotowe depozycje
zasługują na walor wiarygodności, albowiem świadek nie był naocznym,
bezpośrednim obserwatorem wydarzeń objętych aktem oskarżenia, zaś treść
relacji świadka opiera się wyłącznie na pośredniej relacji z przedmiotowego
wydarzenia dokonanej przez pokrzywdzoną, w wyniku czego nie zachodzi
możliwość trafnego ustalenia na podstawie tegoż dowodu, że oskarżony w dniu
zdarzenia obmacywał pokrzywdzoną za pośladki, obmacywał pokrzywdzoną za
piersi przytrzymywał jej ciało, a następnie włożył palec do jej pochwy a nadto
na ustaleniu, że pokrzywdzona wyrwała się z chwytu oskarżonego a następnie
przybiegła z płaczem, przerażeniem i prośbami o pomoc do swojej matki
• nieprawidłowe dokonanie oceny dowodu z zeznań świadków B. C. i B. M.
wbrew dyrektywom w postaci zasad prawidłowego rozumowania, wskazań
wiedzy oraz doświadczenia
życiowego a w konsekwencji uznanie
przedmiotowych zeznań za zmierzających do wsparcia linii obrony
oskarżonego, podczas gdy dokonując oceny rzeczonego dowodu wedle
standardów wynikających z art. 7 KPK, przy uwzględnieniu kryterium
prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego brak
jest możliwości stwierdzenia niewiarygodności rzeczonych depozycji
• nieprawidłowe dokonanie oceny dowodu z zeznań świadka E. Z. wbrew
dyrektywom w postaci zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy
oraz doświadczenia życiowego a w konsekwencji uznanie przedmiotowych
zeznań za niewiarygodne w zakresie jakim oskarżony kwestionował
wypełnienie znamion czynu zabronionego na szkodę pokrzywdzonej, w wyniku
czego doszło do błędnego ustalenia stanu faktycznego polegającego na
ustaleniu, że oskarżony w dniu zdarzenia obmacywał pokrzywdzoną za
pośladki, obmacywał pokrzywdzoną za piersi przytrzymywał jej ciało, a
następnie włożył palec do jej pochwy a nadto na ustaleniu, że pokrzywdzona
wyrwała się z chwytu oskarżonego a następnie przybiegła z płaczem,
przerażeniem i prośbami o pomoc do swojej matki, podczas gdy dokonując
oceny rzeczonego dowodu wedle standardów wynikających z art. 7 KPK, przy
uwzględnieniu kryterium prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy i
doświadczenia życiowego nie sposób jest uznać w sposób a priori
niewiarygodności zeznań świadka w zakresie wypełnienia przez oskarżonego
znamion czynu zabronionego na szkodę pokrzywdzonej, natomiast należy w
sposób dokładny i wszechstronny dokonać interpretacji złożonych zeznań
przez pryzmat całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego a nadto
stosownie ocenionego w ramach procesu
• nieprawidłowe dokonanie oceny dowodu z opinii psychologicznej
biegłego M. D. niebędącym biegłym opiniującym z listy biegłych prowadzonej
przez Prezesa Sądu Okręgowego w Kielcach wbrew dyrektywom w postaci
zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy oraz doświadczenia
życiowego a w konsekwencji uznanie przedmiotowej opinii psychologicznej za
pełną i jasną, podczas gdy dokonując oceny rzeczonego dowodu wedle
standardów wynikających z art. 7 KPK, przy uwzględnieniu kryterium
prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego nie
sposób jest uznać przedmiotowej opinii za odpowiadającej standardom
wyznaczonym przez unormowania procedury karnej
• nieprawidłowe dokonanie oceny dowodu ze sprawozdania z badania
ciała pokrzywdzonej wbrew dyrektywom w postaci zasad prawidłowego
rozumowania, wskazań wiedzy oraz doświadczenia życiowego, a w
konsekwencji uznanie przedmiotowego sprawozdania za nieistotnego dla
rozstrzygnięcia, podczas gdy dokonując oceny rzeczonego dowodu wedle
standardów wynikających z art. 7 KPK, przy uwzględnieniu kryterium
prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego nie
sposób jest przyjąć, że przedmiotowe sprawozdanie z badania ciała
pokrzywdzonej pozostaje nieistotne dla rozstrzygnięcia, albowiem z treści
rzeczonego sprawozdania wynikają znamienne kwestie dotyczące faktu, iż na
ciele pokrzywdzonej nie ujawniono jakichkolwiek obrażeń, jak również nie
stwierdzono uszkodzenia fizycznego należących do pokrzywdzonej narządów
płciowych, co należy uwzględnić przy ocenie depozycji złożonych przez
pokrzywdzoną pod kierunkiem ich wiarygodności oraz oceny całokształtu
zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego
• nieprawidłowe dokonanie oceny dowodu z opinii ginekologicznej wbrew
dyrektywom w postaci zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy
oraz doświadczenia życiowego a w konsekwencji uznanie przedmiotowej opinii
ginekologicznej za nieistotnego dla rozstrzygnięcia, podczas gdy dokonując
oceny rzeczonego dowodu wedle standardów wynikających z art. 7 KPK, przy
uwzględnieniu kryterium prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy i
doświadczenia życiowego nie sposób jest przyjąć, że przedmiotowa opinia
ginekologiczna pozostaje nieistotna dla rozstrzygnięcia, albowiem z treści
rzeczonej opinii ginekologicznej wynikają znamienne kwestie dotyczące faktu,
iż na ciele pokrzywdzonej nie ujawniono jakichkolwiek obrażeń, jak również nie
stwierdzono uszkodzenia fizycznego należących do pokrzywdzonej narządów
płciowych, co należy uwzględnić przy ocenie depozycji złożonych przez
pokrzywdzoną pod kierunkiem ich wiarygodności oraz oceny całokształtu
zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego
3) art. 167 KPK w zw. z art. 366 §1 KPK w zw. z art. 458 KPK poprzez:
nieprzeprowadzenie w toku postępowania odwoławczego z urzędu dowodu z:
dokumentów zalegających w aktach sprawy rozpoznawanej pod sygn. III Nkd
53/21 przez Sąd Rejonowy w Wołowie III Wydział Rodzinny i Nieletnich,
dotyczącej postępowania wszczętego w sprawie nieletniej J. M. w celu
ustalenia, czy nieletni wykazuje przejawy demoralizacji polegające na tym, że
od nieustalonego okresu do dnia 07 października 2021 r. w W. oraz w
miejscowości W., wykorzystując bezradność wynikającą z upośledzenia
umysłowego małoletniej M. Z. oraz jej brak zdolności do rozpoznania znaczenia
czynu i pokierowania swoim postępowaniem, doprowadziła ją do poddania się
innej czynności seksualnej, działając na szkodę M. Z., podczas gdy w toku
rozprawy odwoławczej obrońca oskarżonego przedłożył odpis postanowienia o
wszczęciu wyżej wymienionego postępowania, w wyniku czego, z uwagi na
istotność kwestii mających podlegać wyjaśnieniu względem przedmiotu
niniejszego procesu, sąd II instancji, celem poczynienia prawidłowych ustaleń
faktycznych oraz celem wyjaśnienia całokształtu okoliczności mających istotne
znaczenie dla rozstrzygnięcia, w myśl zasady inkwizycyjności procesu karnego,
pozostawał zobligowany do zwrócenia się do Sądu Rejonowego w Wołowie
celem nadesłania akt rzeczonej sprawy a następnie winien poświadczone za
zgodność z oryginałem kserokopie dokumentów tam zalegających dołączyć do
akt sprawy niniejszym rozpoznawanej, równocześnie przeprowadzając dowód z
nadesłanych dokumentów na okoliczność potwierdzenia/wykluczenia zdolności
pokrzywdzonej do konfabulacji w zakresie zdarzenia historycznego objętego
aktem oskarżenia
• uzupełniającej opinii biegłego ginekologa na okoliczność stwierdzenia,
czy pozostaje możliwe naruszenie integralności ciała pokrzywdzonej poprzez
włożenie palca do pochwy, podczas gdy przewodniczący realizując kierowniczą
rolę, czuwając nad prawidłowym przebiegiem rozprawy, bacząc, aby
wyjaśnione zostały wszystkie istotne okoliczności sprawy winien z urzędu
dopuścić wskazany dowód, mający fundamentalne znaczenie dla stwierdzenia,
czy na kanwie sprawy rozpoznawanej został popełniony czyn zabroniony
zarzucany oskarżonemu aktem oskarżenia
• opinii biegłego seksuologa na okoliczność zachowania pokrzywdzonej J.
M., posiadanych ewentualnie przez pokrzywdzoną J. M. zaburzeń seksualnych,
ewentualnych zdolności pokrzywdzonej do konfabulacji na płaszczyźnie
seksualnej, podczas gdy przewodniczący realizując kierowniczą rolę, czuwając
nad prawidłowym przebiegiem rozprawy, bacząc, aby wyjaśnione zostały
wszystkie istotne okoliczności sprawy winien z urzędu dopuścić wskazany
dowód, mający fundamentalne znaczenie dla stwierdzenia, czy na kanwie
sprawy rozpoznawanej został popełniony czyn zabroniony zarzucany
oskarżonemu aktem oskarżenia
• opinii psychologicznej Instytutu Ekspertyz Sądowych im. […] w K. na
okoliczność stwierdzenia, czy złożone przez pokrzywdzoną J. M. zeznania
mogły być wynikiem konfabulacji, podczas gdy przewodniczący realizując
kierowniczą rolę, czuwając nad prawidłowym przebiegiem rozprawy, bacząc,
aby wyjaśnione zostały wszystkie istotne okoliczności sprawy winien z urzędu
dopuścić wskazany dowód, mający fundamentalne znaczenie dla stwierdzenia,
czy na kanwie sprawy rozpoznawanej został popełniony czyn zabroniony
zarzucany oskarżonemu aktem oskarżenia
• z zeznań S. M. będącego ojcem pokrzywdzonej J. M. na okoliczność
usposobienia pokrzywdzonej i jej ewentualnych skłonności do konfabulacji,
podczas gdy przewodniczący realizując kierowniczą rolę, czuwając nad
prawidłowym przebiegiem rozprawy, bacząc, aby wyjaśnione zostały wszystkie
istotne okoliczności sprawy winien z urzędu dopuścić wskazany dowód, mający
fundamentalne znaczenie dla stwierdzenia, czy na kanwie sprawy
rozpoznawanej został popełniony czyn zabroniony zarzucany oskarżonemu
aktem oskarżenia
4) art. 167 KPK w zw. z art. 185a §1 KPK w zw. art. 366 §1 KPK w zw. z art.
458 KPK poprzez:
• nieprzeprowadzenie w toku postępowania odwoławczego z urzędu dowodu z
ponownego przesłuchania małoletniej pokrzywdzonej J. M. przy udziale
obrońcy oskarżonego, pomimo, że w toku dotychczasowego postępowania
nastąpiło jednokrotne przesłuchanie pokrzywdzonej pod nieobecność obrońcy
oskarżonego, przy jednoczesnym istnieniu istotnych okoliczności
wymagających ponownego przesłuchania pokrzywdzonej w charakterze
świadka oraz posiadaniu waloru istotności tegoż dowodu dla rozstrzygnięcia
sprawy niniejszym rozpoznawanej, podczas gdy mając na celu realizację
zasady prawdy materialnej, sąd ad quem winien dopuścić z urzędu a następnie
przeprowadzić dowód z ponownego przesłuchania małoletniej pokrzywdzonej”.
Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o uchylenie w całości wyroku
sądu odwoławczego oraz uchylenie w całości wyroku sądu I instancji i
uniewinnienie przez Sąd Najwyższy skazanego od zarzucanego mu aktem
oskarżenia czynu z uwagi na oczywistą niesłuszność skazania, ewentualnie, z
daleko idącej ostrożności procesowej, na wypadek nieuwzględnienia żądania
powyższego – o uchylenie w całości wyroku sądu odwoławczego oraz uchylenie w
całości wyroku sądu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
sądowi I instancji - Sądowi Okręgowemu w Kielcach.
W odpowiedzi na kasację prokurator
Prokuratury
Rejonowej w
Starachowicach wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się oczywiście bezzasadna.
Przypomnieć należy,
że kasacja nie stanowi trzeciej instancji
rozpoznawania spraw karnych, lecz jest nadzwyczajnym środkiem odwoławczym, a
zarazem i środkiem kontroli prawomocnych orzeczeń sądowych. To sprawia, że
postępowanie kasacyjne prowadzi tylko do oceny kasacji w aspekcie rażącego
naruszenia przepisów prawa, przez sąd odwoławczy, które mogło mieć istotny
wpływ na treść orzeczenia, a nie zaś do merytorycznego rozpoznania sprawy, w
której kasacja została wniesiona (zob. postanowienie SN z 25 lutego 2014 r., IV
KK6/14). Postępowanie kasacyjne nie jest z pewnością postępowaniem, które
ponawiać ma kontrolę odwoławczą. W toku postępowania z założenia nie dokonuje
się zatem kontroli poprawności oceny poszczególnych dowodów, nie weryfikuje
zasadności ustaleń faktycznych i nie bada współmierności orzeczonej kary
(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 2014 r. IV KK 125/14). Taka
sytuacja, w której skarżący domaga się przeprowadzenia kolejnej, trzeciej kontroli
instancyjnej, zachodzi w niniejszej sprawie. Kasacja obrońcy skazanego stanowi
bowiem w dużej mierze odwzorowanie apelacji, zaś do wszystkich podniesionych w
tym środku odwoławczym zarzutów Sąd Apelacyjny rzetelnie się odniósł.
Odnosząc się do pierwszego zarzutu kasacji związanego z naruszeniem
art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 2 k.p.k. wskazać należy, że Sąd odwoławczy
rozważył wszystkie zarzuty i wnioski ujęte w apelacji obrońcy oskarżonego,
odnosząc się zarówno do sprawozdania z badań ciała pokrzywdzonej, opinii
ginekologicznej (s. 22 uzasadnienia wyroku), jak i zeznań świadka E. D. (s. 20).
Sąd II instancji wyraźnie zaaprobował ocenę tych dowodów dokonaną przez Sąd I
instancji, wskazując jeszcze raz w jakim zakresie dowody te były istotne dla
dokonania ustaleń faktycznych w sprawie. To, że Sąd II instancji nie wyciągnął z
nich wniosków zbieżnych z proponowanymi przez obrońcę, nie świadczy o
nierzetelności kontroli instancyjnej.
Kolejny zarzut, w którym wskazano na naruszenie art. 7 k.p.k. poprzez
zaabsorbowanie przez Sąd odwoławczy naruszenia zasady swobodnej oceny
dowodów, stanowi w zasadzie powielenie zarzutu apelacji. Abstrahując od tego, że
Sąd II instancji nie dokonywał samodzielnej oceny dowodów, więc obrońca nie
powinien zarzucać naruszenia art. 7 k.p.k., stwierdzić należy, że Sąd Apelacyjny
rzetelnie rozważył zarzut dotyczący naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów
sformułowany w apelacji, odnosząc się do wszystkich wymienionych przez
skarżącego dowodów, co zajęło znaczną część uzasadnienia wyroku (s. 19-22).
Sąd II instancji zaaprobował nadanie waloru wiarygodności zeznaniom małoletniej
pokrzywdzonej J. M., przy czym trafnie odniósł się do wątpliwości obrony w
zakresie skłonności małoletniej do konfabulacji, wykluczając taką możliwość na
podstawie m.in. opinii biegłej psycholog, do kwestii toczącego się postępowania w
przedmiocie demoralizacji małoletniej i jego braku wpływu na przedmiotowe
rozstrzygnięcie, a także do polemicznych i nieskutecznych argumentów obrony
związanych z brakiem wzywania przez małoletnią pomocy czy brakiem reakcji osób
dorosłych na nieobecność dziewczynki. Sąd II instancji rzeczowo i konkretnie
wypowiedział się także o kwestionowanych przez obronę, istotnych dla sprawy
zeznaniach matki małoletniej – E. D., wspierających linię obrony lecz zmiennych w
swej treści depozycjach świadków B. C. i B. M. oraz konkubiny oskarżonego E. Z.,
a ponadto o stojących z nimi w opozycji zeznaniach innych osób obecnych na
kąpielisku (K. M. i R. D. ), których treść obrońca przemilczał. Sąd odwoławczy
ustosunkował się także szczegółowo do opinii biegłej psycholog, nie podzielając
stanowiska obrońcy o jakichkolwiek jej wadach i zestawiając wnioski tej opinii z
innymi dowodami, w tym pominiętymi przez obronę depozycjami A. O.
(wychowawczyni małoletniej) i A. W. (kuratora sądowego rodziny). Sąd II instancji
zajął także stanowisko odnośnie do sprawozdania z badania ciała pokrzywdzonej
oraz z opinii ginekologicznej, słusznie podzielając ocenę Sądu I instancji, że brak
przerwania błony dziewiczej i innych uszkodzeń ciała małoletniej nie przesądza o
niewiarygodności zeznań małoletniej w zakresie obcowania płciowego z
oskarżonym (s. 22). Nie pominął również oceny wyjaśnień oskarżonego.
Zarzut dotyczący naruszenia art. 167 k.p.k. w zw. z art. 366 § 1 k.p.k. w zw.
z art. 458 k.p.k. poprzez nieprzeprowadzenie w toku postępowania odwoławczego
z urzędu wymienionych w nim dowodów, stanowi powielenie licznych zarzutów
apelacji, z tą różnicą, że w apelacji były one skonstruowane na bazie przepisu art.
170 § 1 k.p.k. Sąd II instancji odniósł się do wnioskowanego dowodu z akt
postępowania w przedmiocie demoralizacji małoletniej na rozprawie odwoławczej
(k. 579-580), jak i w uzasadnieniu wyroku (s. 3, 21), uznając, że ta sprawa nie ma
wpływu na ocenę wiarygodności zeznań małoletniej i ustaleń faktycznych w
sprawie, a kwestię demoralizacji i ewentualnej możliwości wymyślenia przez nią
całego zdarzenia miała na uwadze także biegła psycholog (k. 21). Sąd odwoławczy
słusznie wskazał, że nie ma żadnych powodów, by dopuszczać dowód z opinii
innego biegłego psychologa lub odpowiedniej instytucji na okoliczność
demoralizacji małoletniej (s. 21). Odniósł się także do zarzutów dotyczących
uzupełniającej opinii biegłego ginekologa, biegłego seksuologa, zeznań ojca
małoletniej S. M., a także opinii psychologicznej Instytutu Ekspertyz Sądowych im.
[…] w K., odwołując się do oddalenia tych wniosków dowodowych obrońcy na
rozprawie Sądu Okręgowego z dnia 13 grudnia 2021 r.; Sąd I instancji oddalił te
wnioski na podstawie art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k. (uzupełniająca opinia biegłego
ginekologa, zeznania ojca małoletniej S. M.), na podstawie art. 170 § 1 pkt 3 k.p.k.
(opinia biegłego seksuologa), na podstawie art. 170 § 1 pkt 5 k.p.k. w zw. z art. 201
k.p.k. (opinia Instytutu) i kilka innych wniosków obrońcy, a uzasadnienie tych
decyzji nie budzi żadnych zastrzeżeń (k. 462-466).
Zarzut z art. 167 k.p.k. w zw. z art. 185a §1 k.p.k. w zw. art. 366 § 1 k.p.k.
w zw. z art. 458 k.p.k. poprzez nieprzeprowadzenie w toku postępowania
odwoławczego z urzędu dowodu z ponownego przesłuchania małoletniej
pokrzywdzonej z udziałem obrońcy prawidłowo rozważył Sąd Apelacyjny w
odniesieniu do podobnie sformułowanego zarzutu apelacji, zauważając, że na
rozprawie odwoławczej obrońca ten wniosek cofnął (k. 462), zaś z urzędu nie
wyszły na jaw okoliczności, których wyjaśnienie wymaga ponownego
przesłuchania, a pytania, które obrońca chciałby zadać pokrzywdzonej albo nie
mają charakteru okoliczności istotnych, albo małoletnia nie jest ich adresatem. Sąd
Apelacyjny wskazał również, że pokrzywdzona w zasadzie odpowiedziała na
podobne kwestie do poruszanych przez obrońcę, a udzielone przez nią odpowiedzi
były logiczne. Sąd Apelacyjny trafnie powołał się także argumentację Sądu
Okręgowego, który wytłumaczył z jakich powodów ponowne przesłuchanie
małoletniej nie jest zasadne, mając przy tym na uwadze cel i gwarancje przepisu
art. 185a k.p.k. oraz traumę J. M. po wydarzeniu (k. 464-465).
Z powyższych względów, nie dopatrując się w przedmiotowej sprawie
zaistnienia którejkolwiek z wymienionych w treści art. 439 § 1 k.p.k. bezwzględnych
przyczyn odwoławczych ani innej rażącej obrazy prawa mogącej mieć istotny wpływ
na treść orzeczenia Sądu II instancji, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 535 § 3
k.p.k., zdecydował o oddaleniu kasacji obrońcy skazanego, jako oczywiście
bezzasadnej.
Nie znajdując podstaw do zwolnienia oskarżonego od obowiązku
uiszczenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego, Sąd Najwyższy obciążył
go tymi kosztami.
Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
Zapytaj AI o to orzeczenie
Pytanie 1/2 (bez konta)