III KK 530/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 6 marca 2025 r.
SSN Dariusz Kala (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Małgorzata Gierszon
SSN Zbigniew Puszkarski
w sprawie S.K. skazanego za czyn z art. 244 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron
w dniu 6 marca 2025 r.,
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie
z dnia 31 stycznia 2024 r., sygn. akt IV Ka 1398/23
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego dla Krakowa – Nowej Huty w Krakowie
z dnia 12 czerwca 2023 r., sygn. akt II K 354/23/N
uchyla zaskarżony wyrok w punkcie I i w tym zakresie
przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w Krakowie do
ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Małgorzata Gierszon Dariusz Kala Zbigniew Puszkarski
UZASADNIENIE
III KK 530/24
2
S.K. został oskarżony o to, że w dniu 1 lutego 2023 roku w D., woj. [...],
prowadził w ruchu lądowym, na drodze publicznej pojazd mechaniczny marki H. o nr
rej. (…), czym nie stosował się do sądowego zakazu prowadzenia wszelkich
pojazdów mechanicznych wydanego przez Sąd Rejonowy dla Krakowa - Nowej Huty
w Krakowie, sygn. akt II K 742/21/N oraz nie stosował się do decyzji Prezydenta
Miasta, znak sprawy [...] z dnia 29 września 2021 roku orzekającej o cofnięciu
uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii B tj. o przestępstwo z art.
244 k.k. i art. 180a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2023 r., sygn. akt II K 354/23/N, Sąd Rejonowy
dla Krakowa – Nowej Huty w Krakowie:
1. uznał oskarżonego S.K. za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu
aktem oskarżenia, stanowiącego występek z art. 244 k.k. i art. 180 a k.k. w
zw. z art. 11 § 2 k.k. i za czyn ten na mocy art. 244 k.k. przy zastosowaniu art.
11 § 3 k.k. wymierzył mu karę 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności;
2. na mocy art. 42 § 1 a pkt 1 i 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek karny w
postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2
(dwóch) lat;
3. na mocy art. 43a § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego świadczenie pieniężne w
kwocie 5.000 (pięciu tysięcy 00/100) złotych na rzecz Funduszu Pomocy
Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.
Wyrok zawiera również rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów procesu.
Od powyższego wyroku apelację wywiódł oskarżony, który zaskarżył ten
wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze, zarzucając rażącą niewspółmierność
orzeczonej względem niego kary pozbawienia wolności w stosunku do stopnia
społecznej szkodliwości przestępstwa jakiego dokonał oraz w relacji do celów, jakie
kara ta powinna spełnić w zakresie prewencji szczególnej i społecznego
oddziaływania. Podnosząc powyższy zarzut skarżący wniósł „o uchylenie
zaskarżonego wyroku w części dotyczącej kary pozbawienia wolności i przekazanie
sprawy w uchylonej części Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania”.
Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2024 r., sygn. akt IV Ka 1398/23, Sąd Okręgowy
w Krakowie:
III KK 530/24
3
1. na podstawie art. 440 k.p.k. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylił
rozstrzygnięcie o orzeczonym wobec oskarżonego świadczeniu pieniężnym
zawarte w ust. III;
2. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok w pozostałym zakresie;
3. zwolnił oskarżonego od zapłaty należnych Skarbowi Państwa kosztów
sądowych za postępowanie odwoławcze.
Wyrok sądu odwoławczego został zaskarżony przez Prokuratora Generalnego
- w części uchylającej rozstrzygnięcie o orzeczonym wobec oskarżonego S.K.
świadczeniu pieniężnym (pkt I sentencji wyroku) - kasacją wywiedzioną na
niekorzyść oskarżonego. W nadzwyczajnym środku zaskarżenia podniesiono zarzut
rażącego i mającego istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenia przepisu prawa
materialnego, a mianowicie art. 43a § 2 k.k., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1
stycznia 2023 roku, polegającego na uchyleniu - w wyniku wadliwego zastosowania
art. 440 k.p.k. - zawartego w pkt III wyroku Sądu Rejonowego rozstrzygnięcia o
orzeczeniu wobec oskarżonego świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu
Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w związku ze skazaniem
go za czyn z art. 244 k.k. popełniony w dniu 1 lutego 2023 roku, podczas gdy zgodnie
z przywołanym przepisem w razie skazania m.in. za przestępstwo określone w art.
244 k.k. orzeczenie świadczenia pieniężnego ma charakter obligatoryjny.
W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i
przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w Krakowie do ponownego
rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się oczywiście zasadna.
Sąd odwoławczy błędnie bowiem – co zresztą sam przyznał w uzasadnieniu
zaskarżonego orzeczenia (k. 129 – 130, 139 - 140) – w oparciu o treść art. 440 k.p.k.
uchylił rozstrzygnięcie zawarte w punkcie III (określonym przez sąd odwoławczy
mianem ustępu) wyroku sądu pierwszej instancji, na mocy którego - na podstawie
art. 43a § 2 k.k. – orzeczono od oskarżonego świadczenie pieniężne w kwocie 5000
zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.
Dokonując powyższego organ ad quem dopuścił się rażącej obrazy ww. regulacji.
Przepis art. 43a § 2 k.k., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2023 r.,
III KK 530/24
4
stanowi bowiem, że w razie skazania sprawcy za przestępstwo określone w art. 164
§ 1, art. 165 § 1, art. 165a § 1 lub 2, art. 171 § 1, 2 lub 3, art. 174 § 1, art. 178a § 1,
art. 178b, art. 179, art. 180, art. 200a § 1 lub 2, art. 200b, art. 202 § 4b lub 4c, art.
244 [podkreślenie SN], art. 255a § 1 lub 2, art. 258 § 1, art. 263 § 2 sąd orzeka
[podkreślenie SN] świadczenie pieniężne wymienione w art. 39 pkt 7 na rzecz
Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości
co najmniej 5000 złotych, do wysokości określonej w § 1.
Z powyższego wynika, że – mając na uwadze fakt, iż czyn przypisany S.K.
wyrokiem sądu meriti został popełniony w dniu 1 lutego 2023 r. – orzeczenie od
oskarżonego ww. świadczenia pieniężnego było obligatoryjne. Tym samym należało
uznać, że rozstrzygnięcie zawarte w punkcie III wyroku sądu pierwszej instancji było
trafne i zgodne z treścią art. 43a § 2 k.k. Sąd odwoławczy nie miał zatem podstaw
do przyjęcia, że utrzymanie tego rozstrzygnięcia w mocy byłoby rażąco
niesprawiedliwie i w konsekwencji jego uchylenia w oparciu o treść art. 440 k.p.k.
Kierując się powyższą argumentacją Sąd Najwyższy uznał, że wywiedziony w
niniejszej sprawie nadzwyczajny środek zaskarżenia jest oczywiście zasadny i
uwzględniwszy go na posiedzeniu, przeprowadzonym w trybie art. 535 § 5 k.p.k.,
uchylił zaskarżony wyrok w punkcie I i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi
Okręgowemu w Krakowie do ponownego rozpoznania w postępowaniu
odwoławczym.
Badając sprawę w postępowaniu ponownym, sąd II instancji prawidłowo
stosując przepisy prawa karnego materialnego i procesowego, konwaliduje
wskazane wyżej uchybienie.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej
wyroku.
Małgorzata Gierszon Dariusz Kala Zbigniew Puszkarski
[WB]
r.g.
