III KK 462/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 6 października 2025 r.
SSN Andrzej Stępka
po rozpoznaniu w dniu 6 października 2025 r. na posiedzeniu bez udziału stron
w sprawie M.R. skazanego z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. i inne,
oraz M.G. skazanego z art. 164 § 1 k.k. i inne,
wniosku obrońcy skazanego M.R. - adwokata M.B. - o wyłączenie sędziego Sądu
Najwyższego A.R. od rozpoznania sprawy o sygnaturze akt III KK 462/25,
na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k.,
p o s t a n o w i ł
wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego A.R. od rozpoznania
sprawy o sygnaturze akt III KK 462/25.
UZASADNIENIE
Kasacje od wyroku Sądu odwoławczego w imieniu skazanych wnieśli ich
obrońcy. Zarządzeniem z dnia 6 sierpnia 2025 r. do rozpoznania sprawy został
wyznaczony SSN A.R.. W dniu 22 września 2025 r. obrońca M.R. adwokat M.B.
złożył wniosek o wyłączenie sędziego A.R., powołując się na brak „gwarancji
dochowania zrealizowania zasady bezstronności w jej aspekcie zewnętrznym”,
wobec udziału sędziego w procedurze nominacyjnej przed Krajową Radą
Sądownictwa wadliwie ukształtowanej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek zasługiwał na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność
III KK 462/25
2
tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego
bezstronności w danej sprawie. O potrzebie zastosowania instytucji wyłączenia
sędziego decyduje między innymi ocena, czy dla postronnego obserwatora
zachodzą w realiach sprawy takie okoliczności, które w odbiorze społecznym mogą
budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego. Orzeczenie wydane przez sąd z
udziałem osób powołanych na stanowisko sędziego w procedurze nominacyjnej
prowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa wadliwie ukształtowanej na
podstawie w/w ustawy, jest obciążone wadą traktowaną przez ETPC jako
naruszenie art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych
Wolności.
Takie samo stanowisko należy przyjąć przy rozpoznaniu przedmiotowego
wniosku obrońcy. Sędzia A.R. na urząd sędziego Sądu Najwyższego został
powołany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie rekomendacji
Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym na podstawie przepisów
ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa
oraz niektórych innych ustaw. Na wadliwość tej procedury wielokrotnie wskazywano
w orzecznictwie Sądu Najwyższego, w tym między innymi: w uchwale połączonych
Izb Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z
dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20, oraz w uchwale składu siedmiu sędziów
Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22. Argumenty te odnoszą się
także do sędziów byłej Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego, w której wcześniej
orzekał sędzia A.R., a następnie został przeniesiony do orzekania w Izbie Karnej
Sądu Najwyższego. Zależność od władzy politycznej tego organu budziła
zastrzeżenia TSUE, toteż uznał on, że Izba Dyscyplinarna nie jest sądem w
rozumieniu prawa europejskiego (por. wyrok Trybunału z dnia 15 lipca 2021 r., C-
791/19, przeciwko Polsce). Udział sędziego A.R. w rozpoznaniu kasacji w niniejszej
sprawie prowadziłoby wprost do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC.
Argumentacja zawarta w przedmiotowym wniosku o wyłączenie sędziego
niewątpliwie świadczy o tym, że strona dostrzega wady w procedurze powołania na
urząd sędziego, które będą prowadzić do naruszenia wskazanych standardów,
gdyby w składzie rozstrzygającym sprawę zasiadał wskazany sędzia. Jak już
wcześniej wskazano, Sąd Najwyższy badając w trybie art. 41 § 1 k.p.k. wniosek o
III KK 462/25
3
wyłączenie sędziego, winien mieć na względzie stanowisko Europejskiego
Trybunału Praw Człowieka i uwzględniać fakt, że orzeczenie wydane przez skład
sądu z udziałem osób powołanych na stanowisko sędziego w procedurze
nominacyjnej prowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa wadliwie
ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., będzie stanowiło
naruszenie art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych
Wolności, a na gruncie prawa polskiego bezwzględną przyczynę odwoławczą w
rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Rozpoznanie przez sędziego A.R. kasacji w
przedmiotowej sprawie mogłoby wywołać u stron oraz w opinii publicznej
przekonanie o braku instytucjonalnej bezstronności sądu. W interesie systemu
wymiaru sprawiedliwości jest nie tylko troska o rzeczywistą bezstronność sędziego,
ale także zapobieganie powstaniu negatywnego odbioru społecznego w tym
przedmiocie. Problematyka związana z procedurą powołania sędziów ściśle
powiązana jest z prawem do rzetelnego procesu sądowego, co tym bardziej
uzasadnia wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od udziału w przedmiotowej
sprawie.
Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji postanowienia.
[WB]
[r.g.]
