III KK 438/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 9 kwietnia 2025 r.
SSN Andrzej Stępka (przewodniczący)
SSN Tomasz Artymiuk (sprawozdawca)
SSN Andrzej Tomczyk
Protokolant Katarzyna Wełpa
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Marka Zajkowskiego,
w sprawie K. W., J. J. i A. R.
skazanych z art. 53 ust 2 ustawy o przeciwdzałaniu narkomanii i in.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
w dniu 9 kwietnia 2025 r.,
kasacji wniesionych przez obrońcę skazanych
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie
z dnia 11 stycznia 2024 r., sygn. akt II AKa 212/23
zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim
z dnia 28 lipca 2022 r., sygn. akt II K 211/19,
1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zmieniony nim wyrok Sądu
Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim w odniesieniu do
skazanego K. W. w zakresie czynów zarzuconych mu w pkt. I, II i
III aktu oskarżenia, a na podstawie art. 536 k.p.k. w zw. z art. 435
k.p.k. również w odniesieniu do skazanego J. J. w zakresie czynów
zarzuconych mu w pkt. VII, VIII i IX aktu oskarżenia oraz A. R. w
zakresie czynów zarzuconych jej w pkt. X, XI, XII i XIII aktu
III KK 438/24
2
oskarżenia i w tej części przekazuje sprawę do ponownego
rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Gorzowie Wielkopolskim;
2. oddala jako oczywiście bezzasadną kasację obrońcy K. W. w
części dotyczącej czynów zarzuconych mu w pkt. IV, V, VI aktu
oskarżenia i w tej części zwalnia skazanego od ponoszenia
kosztów postępowania kasacyjnego;
3. zarządza zwrot K. W., J. J. oraz A. R. uiszczonych przez nich
opłat od kasacji.
[[J.J.]
Tomasz Artymiuk
Andrzej Stępka
Andrzej Tomczyk
UZASADNIENIE
Aktem oskarżenia wniesionym w dniu 24 grudnia 2019 r. przez Prokuraturę
Okręgową w Gorzowie Wlkp.:
1. K. W. oskarżony został o to, że:
2. „w okresie od co najmniej 27 listopada 2017 roku do 28 sierpnia 2018 roku w
P., J., G., W. i innych miejscowościach na terenie kraju, brał udział w
zorganizowanej grupie przestępczej, kierowanej przez K. M., w skład której
wchodzili J. J., A. R. i inne ustalone i nieustalone osoby, mającej na celu
popełnianie przestępstw polegających na przetwarzaniu i wytwarzania
środków odurzających w postaci oleju konopnego i pochodnych
zawierających składnik aktywny THC (tetrahydrokannabinol), w której
odpowiadał on za organizację produkcji, zamówienia oraz dystrybucję”, tj.
o czyn z art. 258 § 1 k.k.;
3. „w okresie od co najmniej 27 listopada 2017 roku do 28 sierpnia 2018 roku w
P., G., i innych miejscowościach, w ramach zorganizowanej grupy
przestępczej kierowanej przez K. M., w skład której wchodził J. J., A. R. i
inne ustalone oraz nieustalone osoby, w ramach podziału zadań w grupie,
w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, czyniąc sobie z popełnienia
przestępstwa stałe źródło dochodu, wbrew przepisom ustawy o
przeciwdziałaniu narkomanii, działając wspólnie i w porozumieniu z J. J. i
III KK 438/24
3
innymi osobami, uczestniczył w przetwarzaniu i wytwarzania środków
odurzających w postaci oleju konopnego i pochodnych zawierających
składnik aktywny THC (tetrahydrokannabinol), wykorzystując do tego celu
naczynia i przyrządy wytworzone w innym celu, a przystosowane następnie
do przetwarzania środków odurzających, w tym destylatory, pojemniki z
blachy kwasoodpornej, plastikowe beczki, chłodnice, a następnie
wprowadzał tak wytworzone środki do obrotu, a mianowicie olej konopny
zawierający składnik aktywny THC (tetrahydrokannabinol), w ilości nie
mniejszej niż 21,940 litrów podzielonych na 2194 porcji po 10 ml o łącznej
wartości 219.400 zł, nie mniej niż 81 kapsułek z olejem po 243 zł, pastę z
konopi w postaci 56 strzykawek po 2 ml każda o wartości 16.800 zł, gdzie
wszystkie te substancje zawierały składnik aktywny THC
(tetrahydrokannabinol), a które to środki odurzające, w celu osiągnięcia
korzyści majątkowej, wprowadzał następnie do obrotu na terenie Polski,
Hiszpanii, Danii i Niemiec, przesyłając je za pośrednictwem poczty”, tj. o
czyn z art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu
narkomanii (dalej w tekście – u.p.n.) w zw. z art. 54 ust. 1 u.p.n. w zw. z art.
59 ust. 1 u.p.n. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k.;
4. „w dniu 27 sierpnia 2018 roku, w miejscowości P., działając
w ramach zorganizowanej grupy przestępczej kierowanej przez K. M., w skład której
wchodził J. J., A. R. i inne ustalone oraz nieustalone osoby, w ramach podziału zadań
w grupie, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, czyniąc sobie z popełnienia
przestępstwa stałe źródło dochodu, posiadał nie mniej niż 104,85 kg środków
odurzających w postaci marihuany zapakowanej w worki, 594,45 g marihuany
zapakowanej w opakowania przeznaczone do handlu i wysyłki jako gotowe towary
konsumpcyjne, jak również 485,65 gram substancji zapakowanej jako […]
zawierającej meskalinę, które to środki przygotowywał do wprowadzenia do obrotu,
w postaci przetworzonego oleju konopnego i innego rodzaju towarów
konsumpcyjnych, zawierających THC (tetrahydrokannabinol), która to ilość
wskazanych środków odurzających jest ilością znaczną”, tj. o czyn z art. 62 ust. 2
u.p.n. i art. 56 ust. 3 u.p.n. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 65 k.k.;
5. „w dniu 27 sierpnia 2018 roku w J. gm. […], wbrew przepisom obowiązującej
III KK 438/24
4
ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii posiadał środek odurzający w postaci
ziela konopi innych niż włókniste z grupy IVN, tzw. marihuany w ilości 91,88
gr, zarazem uczestniczył w obrocie tą substancją, która to ilość wskazanych
środków odurzających jest ilością znaczną”, tj. o czyn z art. 62 ust. 2 u.p.n.
w zw. z art. 56 ust. 3 u.p.n. w zw. z art. 11 § 2 k.k.;
6. „w okresie od 1 sierpnia 2018 roku do dnia 28 sierpnia 2018 roku, wbrew
przepisom ustawy udzielił A. S. środek odurzający w postaci ziela konopi
indyjskich innych niż włókniste z grupy IVN tzw. marihuany w ilości łącznej
1,32 gr”, tj. o czyn z art.58 ust. 1 u.p.n.;
„w okresie od 25 do 27 sierpnia 2018 roku, na terenie G. udzielił M. G., w
celu osiągnięcia korzyści majątkowej, środek odurzający w postaci 2 gram
ziela konopi indyjskiej innych niż włókniste z grupy IVN tzw. marihuany, za
łączną kwotę 80 zł”, tj. o czyn z art. 59 ust. 1 u.p.n.;
2. J. J. oskarżony został o to, że:
7. „w okresie od co najmniej 27 listopada 2017 roku do 28 sierpnia 2018 roku w
P., J., G., W. i innych miejscowościach na terenie kraju, brał udział w
zorganizowanej grupie przestępczej, kierowanej przez K. M., w skład której
wchodzili K. W., A. R. i inne ustalone i nieustalone osoby, mającej na celu
popełnianie przestępstw polegających na przetwarzaniu i wytwarzania
środków odurzających w postaci oleju konopnego i pochodnych
zawierających składnik aktywny THC (tetrahydrokannabinol), w której
odpowiadał on za organizację produkcji, zamówienia oraz dystrybucję”, tj.
o czyn z art. 258 § 1 k.k.;
8. „w okresie od co najmniej lutego 2018 roku do 28 sierpnia 2018 roku w P., G.,
i innych miejscowościach, w ramach zorganizowanej grupy przestępczej
kierowanej przez K. M., w skład której wchodził K. W., A. R. i inne ustalone
oraz nieustalone osoby, w ramach podziału zadań w grupie, w celu
osiągnięcia korzyści majątkowej, czyniąc sobie z popełnienia przestępstwa
stałe źródło dochodu, wbrew przepisom ustawy o przeciwdziałaniu
narkomanii, działając wspólnie i w porozumieniu z J. J. (? – uwaga SN) i
innymi osobami, uczestniczył w przetwarzaniu i wytwarzania środków
odurzających w postaci oleju konopnego i pochodnych zawierających
III KK 438/24
5
składnik aktywny THC (tetrahydrokannabinol), wykorzystując do tego celu
naczynia i przyrządy wytworzone w innym celu, a przystosowane następnie
do przetwarzania środków odurzających, w tym destylatory, pojemniki z
blachy kwasoodpornej, plastikowe beczki, chłodnice, a następnie
wprowadzał tak wytworzone środki do obrotu, a mianowicie olej konopny
zawierający składnik aktywny THC (tetrahydrokannabinol), w ilości nie
mniejszej niż 21,940 litrów podzielonych na 2.194 porcji po 10 ml o łącznej
wartości 219.400 zł, nie mniej niż 81 kapsułek z olejem po 243 zł, pastę z
konopi w postaci 56 strzykawek po 2 ml każda o wartości 16.800 zł, gdzie
wszystkie te substancje zawierały składnik aktywny THC
(tetrahydrokannabinol), a które to środki odurzające, w celu osiągnięcia
korzyści majątkowej, wprowadzał następnie do obrotu na terenie Polski,
Hiszpanii, Danii i Niemiec, przesyłając je za pośrednictwem poczty”, tj. o
czyn z art. 53 ust. 2 u.p.n. w zw. z art. 54 ust. 1 u.p.n. w zw. z art. 59 ust. 1
u.p.n. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k.;
9. „w dniu 27 sierpnia 2018 roku, w miejscowości P., działając w ramach
zorganizowanej grupy przestępczej kierowanej przez K. M., w skład której
wchodził K. W., A. R. i inne ustalone oraz nieustalone osoby, w ramach
podziału zadań w grupie, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, czyniąc
sobie z popełnienia przestępstwa stałe źródło dochodu, posiadał nie mniej
niż 104,85 kg środków odurzających w postaci marihuany zapakowanej w
worki, 594,45 g marihuany zapakowanej w opakowania przeznaczone do
handlu i wysyłki jako gotowe towary konsumpcyjne, jak również 485,65
gram substancji zapakowanej jako […] zawierającej meskalinę, które to
środki przygotowywał do wprowadzenia do obrotu, w postaci
przetworzonego oleju konopnego i innego rodzaju towarów
konsumpcyjnych, zawierających THC (tetrahydrokannabinol), która to ilość
wskazanych środków odurzających jest ilością znaczną”, tj. o czyn z art. 62
ust. 2 u.p.n. i art. 56 ust. 3 u.p.n. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 65 k.k.;
3. A. R. oskarżona została o to, że:
10. „w okresie od co najmniej 27 listopada 2017 roku do 28 sierpnia 2018 roku w
P., J., G., W. i innych miejscowościach na terenie kraju, brała udział w
III KK 438/24
6
zorganizowanej grupie przestępczej, kierowanej przez K. M., w skład której
wchodzili J. J., K. W. i inne ustalone i nieustalone osoby, mającej na celu
popełnianie przestępstw polegających na przetwarzaniu i wytwarzania
środków odurzających w postaci oleju konopnego i pochodnych
zawierających składnik aktywny THC (tetrahydrokannabinol), w której
odpowiadała ona za zamówienia oraz dystrybucję”, tj. o czyn z art. 258 § 1
k.k.;
11. „w okresie od co najmniej 27 listopada 2017 roku do 28 sierpnia 2018 roku w
P., G., i innych miejscowościach, w ramach zorganizowanej grupy
przestępczej kierowanej przez K. M., w skład której wchodził J. J., K. W. i
inne ustalone oraz nieustalone osoby, w ramach podziału zadań w grupie,
w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, czyniąc sobie z popełnienia
przestępstwa stałe źródło dochodu, wbrew przepisom ustawy o
przeciwdziałaniu narkomanii, działając wspólnie i w porozumieniu z J. J., K.
W. i innymi osobami, uczestniczyła w przetwarzaniu i wytwarzania środków
odurzających w postaci oleju konopnego i pochodnych zawierających
składnik aktywny THC (tetrahydrokannabinol), wykorzystując do tego celu
naczynia i przyrządy wytworzone w innym celu, a przystosowane następnie
do przetwarzania środków odurzających, w tym destylatory, pojemniki z
blachy kwasoodpornej, plastikowe beczki, chłodnice, w ten sposób że
rozlewała go, pakowała i przygotowywała do wysyłki, a następnie
wprowadzała tak wytworzone środki do obrotu, a mianowicie olej konopny
zawierający składnik aktywny THC (tetrahydrokannabinol), w ilości nie
niniejszej niż 21,940 litrów podzielonych na 2.194 porcji po 10 ml o łącznej
wartości 219.400 zł, nie mniej niż 81 kapsułek z olejem po 243 zł, pastę z
konopi w postaci 56 strzykawek po 2 ml każda o wartości 16.800 zł, gdzie
wszystkie te substancje zawierały składnik aktywny THC
(tetrahydrokannabinol), a które to środki odurzające, w celu osiągnięcia
korzyści majątkowej, wprowadzała następnie do obrotu na terenie Polski,
Hiszpanii, Danii i Niemiec, przesyłając je za pośrednictwem poczty”, tj. o
czyn z art. 53 ust. 2 u.p.n. w zw. z art. 54 ust. 1 u.p.n. w zw. z art. 59 ust. 1
u.p.n. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k.;
III KK 438/24
7
12. „w dniu 27 sierpnia 2018 roku, w miejscowości P., działając w ramach
zorganizowanej grupy przestępczej kierowanej przez K. M., w skład której
wchodził J. J., A. R. (? – uwaga SN) i inne ustalone oraz nieustalone osoby,
w ramach podziału zadań w grupie, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej,
czyniąc sobie z popełnienia przestępstwa stałe źródło dochodu, posiadała
nie mniej niż 104,85 kg środków odurzających w postaci marihuany
zapakowanej w worki, 594,45 g marihuany zapakowanej w opakowania
przeznaczone do handlu i wysyłki jako gotowe towary konsumpcyjne, jak
również 485,65 gram substancji zapakowanej jako […] zawierającej
meskalinę, które to środki przygotowywała do wprowadzenia do obrotu, w
postaci przetworzonego oleju konopnego i innego rodzaju towarów
konsumpcyjnych, zawierających THC (tetrahydrokannabinol), która to ilość
wskazanych środków odurzających jest ilością znaczną”, tj. o czyn z art. 62
ust. 2 u.p.n. i art. 56 ust. 3 u.p.n. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 65 k.k.;
13. „w dniu 17 września 2018 roku w G. w mieszkaniu przy ul. […], wbrew
przepisom ustawy, posiadała środek odurzający w postaci 30 ml oleju
konopnego zawierającego składnik aktywny THC (tetrahydrokannabinol)”,
tj. o czyn z art. 62 ust. 1 u.p.n.;
4. M. P. oskarżony został o to, że:
14. „w okresie od nie później niż 20 lipca 2018 roku do 30 sierpnia 2018 roku,
działając w krótkich odstępach czasu, z góry powziętym zamiarem, na
terenie nieustalonej miejscowości na terenie Polski, wbrew przepisom
obowiązującej ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, brał udział we
wprowadzeniu do obrotu środka odurzającego w postaci ziela konopi
innych niż włókniste z grupy IVN, tzw. marihuany w ilości nie mniej niż 100
gram, o wartości rynkowej nie mniejszej niż 3.000 zł, w ten sposób, że w
nieustalonych okolicznościach przekazał wyżej wymienioną substancję
narkotyczną K. W., do miejscowości J., gm. […], w celu dalszej ich
odsprzedaży, przy czym ilość wprowadzonych do obrotu środków
odurzających jest ilością znaczną”, tj. o czyn z art. 56 ust. 3 u.p.n. w zw. z
art. 12 § 1 k.k.;
15. „w dniu 20 sierpnia 2019 roku, w miejscu swojego zamieszkania w C., wbrew
III KK 438/24
8
przepisom ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, posiadał 2 gramy ziela
konopi innych niż włókniste z grupy IVN, tzw. marihuany, oraz 1 tabletkę
extasy, o łącznej szacunkowej wartości rynkowej nie mniejszej niż 80 zł”, tj.
o czyn z art. 62 ust. 1 u.p.n.;
16. „w okresie od nie później niż 20 lipca 2018 roku do 20 sierpnia 2019 roku,
działając w krótkich odstępach czasu, z góry powziętym zamiarem, na
terenie C. i okolic, wbrew przepisom obowiązującej ustawy o
przeciwdziałaniu narkomanii, posiadał środek odurzający w postaci ziela
konopi innych niż włókniste z grupy IVN, tzw. marihuany w ilości nie mniej
niż 30 gram, o wartości rynkowej nie mniejszej niż 900 zł, która to ilość jest
ilością znaczną”, tj. czyn z art. 56 ust. 3 u.p.n. w zw. z art. 12 § 1 k.k.;
5. P. S. oskarżony został o to, że:
17. „w okresie od co najmniej 27 listopada 2017 roku do 28 sierpnia 2018 roku w
P., J., G. i innych miejscowościach na terenie kraju, działając wspólnie i w
porozumieniu z K. M., K. W., J. J., A. R. i innymi ustalonymi i nieustalonymi
osobami, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej brał udział w kierowanej
przez K. M., zorganizowanej grupie przestępczej mającej na celu
popełnianie przestępstw polegających na przetwarzaniu i wytwarzania
środków odurzających w postaci oleju konopnego i pochodnych
zawierających składnik aktywny THC (tetrahydrokannabinol), w której
odpowiadał on za przekazywanie za pośrednictwem własnego konta
bankowego środków finansowych z tejże działalności na konta pozostałych
członków grupy”, tj. o czyn z art. 258 § 1 k.k.;
18. „w okresie od co najmniej 27 listopada 2017 roku do 28 sierpnia 2018 roku w
P., J., G. i innych miejscowościach na terenie kraju, działając w krótkich
odstępach czasu, z góry powziętym zamiarem, wspólnie i w porozumieniu
z K. M., K. W., J. J. i innymi ustalonymi i nieustalonymi osobami, przyjmował
na swoje konto bankowe, założone w B. S.A. o nr […], środki płatnicze,
pochodzące z przestępstw polegających na przetwarzaniu i wytwarzania
środków odurzających w postaci oleju konopnego i pochodnych
zawierających składnik aktywny THC (tetrahydrokannabinol), w kwocie nie
mniejszej niż 21.605,75 zł, a następnie przekazywał je na konta bankowe
III KK 438/24
9
należące do pozostałych członków grupy”, tj. o czyn z art. 299 § 1 i 5 k.k. w
zw. z art. 65 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.
Wyrokiem z dnia 28 lipca 2022 r., sygn. akt II K 211/19, Sąd Okręgowy w
Gorzowie Wlkp. uznał:
A. K. W. za winnego tego, że:
I.
„w okresie od co najmniej 21 listopada 2017 roku do 28 sierpnia 2018 roku w
P., J., G. i innych miejscowościach na terenie kraju, brał udział w
zorganizowanej grupie przestępczej, kierowanej przez inną ustaloną osobę, w
skład której wchodzili także J. J., A. R. i inne nieustalone osoby, mającej na
celu popełnianie przestępstw polegających na przetwarzaniu i wytwarzania
środków odurzających w postaci oleju konopnego i pochodnych
zawierających składnik aktywny THC (tetrahydrokannabinol), jak też
dystrybucję takich środków, w której odpowiadał on za organizację produkcji,
zamówienia oraz dystrybucję”, tj. występku z art. 258 § 1 k.k. i za to na
podstawie powołanego przepisu wymierzył mu karę 7 miesięcy pozbawienia
wolności;
II.
„w okresie od co najmniej 21 listopada 2017 roku do 28 sierpnia 2018 roku w
P., G. i innych miejscowościach, w ramach zorganizowanej grupy
przestępczej, w ramach przyjętego podziału zadań, działając w celu
osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólnie i w porozumieniu z J. J. i A. R. oraz
innymi osobami, czyniąc sobie z popełnienia tego przestępstwa stałe źródło
dochodu, wbrew przepisom ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii,
uczestniczył w przetwarzaniu i wytwarzania środków odurzających w postaci
oleju konopnego i pochodnych zawierających składnik aktywny THC
(tetrahydrokannabinol) - tj. oleju konopnego zawierającego składnik aktywny
THC (tetrahydrokannabinol) w ilości nie mniejszej niż 21,94 (dwadzieścia
jeden i dziewięćdziesiąt cztery dziesiąte) litra, co stanowiło 2194 (dwa tysiące
sto dziewięćdziesiąt cztery) porcje po 10 (dziesięć) ml każda o łącznej
wartości 219.400 (dwieście dziewiętnaście tysięcy czterysta) złotych, nie
mniej niż 81 (osiemdziesiąt jeden) kapsułek z olejem o wartości 243 (dwustu
czterdziestu trzech) złotych, pastę z konopi w postaci 56 (pięćdziesięciu
sześciu) strzykawek po 2 (dwa) ml każda o wartości 16.800 (szesnastu tysięcy
III KK 438/24
10
ośmiuset) złotych, wykorzystując do tego celu naczynia i przyrządy
wytworzone w innym celu, a następnie przystosowane do przetwarzania
środków odurzających, w tym destylatory, pojemniki z blachy kwasoodpornej,
plastikowe beczki, chłodnice, po czym wprowadzał tak wytworzone środki do
obrotu na terenie Polski, Hiszpanii, Danii i Niemiec, przesyłając je za
pośrednictwem poczty”, tj. o zbrodni z art. 53 ust. 2 u.p.n. w zb. z art. 54 ust.
2. u.p.n. w zb. z art. 56. ust. 1 u.p.n. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1
k.k. i za to na podstawie art. 53 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii
w zw. z art. 11. § 3 k.k. wymierzył mu kary 4 lat pozbawienia wolności oraz
grzywny w wysokości 250 stawek dziennych przyjmując wysokość jednej
stawki za 200 złotych;
III.
„w dniu 27 sierpnia 2018 roku w miejscowości P., działając w ramach
zorganizowanej grupy przestępczej i w ramach podziału zadań oraz w celu
osiągnięcia korzyści majątkowej, czyniąc sobie z popełnienia przestępstwa
stałe źródło dochodu, uczestniczył w obrocie znaczną ilością substancji
psychotropowej w postaci 485,65 (czterystu osiemdziesięciu pięciu i
sześćdziesięciu pięciu setnych) grama meskaliny - oznaczonej jako produkt o
nazwie […] oraz środkiem odurzającym w postaci 1,62 (jednego i
sześćdziesięciu dwóch setnych) grama ziela konopi innych niż włókniste (dalej
marihuany)”, tj. występku z art. 56 ust. 3 u.p.n. w zw. z art. 65 § 1 k.k. i za to
na podstawie art. 56 ust. 3 u.p.n. wymierzył mu kary 2 lat i 6 miesięcy
pozbawienia wolności oraz grzywny w wysokości 150 stawek dziennych
przyjmując wysokość jednej stawki za 200 złotych;
IV.
„w dniu 27 sierpnia 2018 roku w miejscowości J. posiadał 88,28 (osiemdziesiąt
osiem i dwadzieścia osiem setnych) grama, czyli znaczną ilość marihuany”, tj.
występku z art. 62 ust. 2 u.p.n. i za to na podstawie tego przepisu wymierzył
mu karę roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności;
V.
czynu opisanego w pkt. V części wstępnej wyroku, przy ustaleniu, że „udzielił
nie 1,32 a 1,34 grama marihuany”, tj. występku z art. 58 ust. 1 u.p.n. i za to na
podstawie powołanego przepisu wymierzył mu karę 3 miesięcy pozbawienia
wolności;
VI.
czynu opisanego w pkt. VI. części wstępnej wyroku, przy ustaleniu, że udzielił
III KK 438/24
11
VII.
B.
VIII.
IX.
marihuanę M. G., a nie G., tj. występku z art. 59 ust. 1 u.p.n. i za to na
podstawie powołanego przepisu wymierzył mu karę roku pozbawienia
wolności;
na podstawie art. 85 § 1 k.k., art. 86 § 1 i 2 k.k., w brzmieniu obowiązującym
do dnia 23 czerwca 2020 r., połączył orzeczone wobec oskarżonego K. W.
kary jednostkowe pozbawienia i grzywny orzekając kary łączne 4 lat i 6
miesięcy pozbawienia wolności oraz 300 stawek dziennych grzywny,
przyjmując jedną stawkę za 200 złotych;
J. J. za winnego tego, że:
„w okresie od lutego 2018 roku do 28 sierpnia 2018 roku w P., J., G. i innych
miejscowościach na terenie kraju, brał udział w zorganizowanej grupie
przestępczej, kierowanej przez inną ustaloną osobę, w skład której wchodzili
także K. W., A. R. i inne nieustalone osoby, mającej na celu popełnianie
przestępstw polegających na przetwarzaniu i wytwarzania środków
odurzających w postaci oleju konopnego i pochodnych zawierających składnik
aktywny THC (tetrahydrokannabinol), jak też dystrybucję takich środków, w
której odpowiadał on za produkcję tych środków”, tj. występku z art. 258 § 1
k.k. i za to na podstawie powołanego przepisu wymierzył mu karę 6 miesięcy
pozbawienia wolności;
„w okresie od lutego 2018 roku do 28 sierpnia 2018 roku w P., G. i innych
miejscowościach, w ramach zorganizowanej grupy przestępczej, w ramach
przyjętego podziału zadań, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej,
wspólnie i w porozumieniu z K. W. i A. R. oraz innymi osobami, czyniąc sobie
z popełnienia tego przestępstwa stałe źródło dochodu, wbrew przepisom
ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, uczestniczył w przetwarzaniu i
wytwarzania środków odurzających w postaci oleju konopnego i pochodnych
zawierających składnik aktywny THC (tetrahydrokannabinol) - tj. oleju
konopnego zawierającego składnik aktywny THC (tetrahydrokannabinol) w
ilości nie mniejszej niż 21,94 (dwadzieścia jeden i dziewięćdziesiąt cztery
dziesiąte) litra, co stanowiło 2194 (dwa tysiące sto dziewięćdziesiąt cztery)
porcje po 10 (dziesięć) ml każda o łącznej wartości 219.400 (dwieście
dziewiętnaście tysięcy czterysta) złotych, nie mniej niż 81 (osiemdziesiąt
III KK 438/24
12
X.
XI.
C.
XII.
jeden) kapsułek z olejem o wartości 243 (dwustu czterdziestu trzech) złotych,
pastę z konopi w postaci 56 (pięćdziesięciu sześciu) strzykawek po 2 (dwa)
ml każda o wartości 16.800 (szesnastu tysięcy ośmiuset) złotych,
wykorzystując do tego celu naczynia i przyrządy wytworzone w innym celu, a
następnie przystosowane do przetwarzania środków odurzających, w tym
destylatory, pojemniki z blachy kwasoodpornej, plastikowe beczki, chłodnice,
które następnie były wprowadzane do obrotu na terenie Polski, Hiszpanii,
Danii i Niemiec za pośrednictwem poczty”, tj. o zbrodni z art. 53 ust. 2 u.p.n.
w zb. z art. 54 ust. 2 u.p.n. w zb. z art. 56. ust. 1 u.p.n. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
w zw. z art. 65 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 53 ust. 2 u.p.n. w zw. z art. 11
§ 3 k.k. wymierzył mu kary „3 (trzech) lat i 4 (czterech) lat” pozbawienia
wolności oraz grzywny w wysokości 200 stawek dziennych przyjmując
wysokość jednej stawki za 200 złotych;
„w dniu 27 sierpnia 2018 roku w miejscowości P., działając w ramach
zorganizowanej grupy przestępczej i w ramach podziału zadań oraz w celu
osiągnięcia korzyści majątkowej, czyniąc sobie z popełnienia przestępstwa
stałe źródło dochodu, uczestniczył w obrocie znaczną ilością substancji
psychotropowej w postaci 485,65 (czterystu osiemdziesięciu pięciu i
sześćdziesięciu pięciu setnych) grama meskaliny - oznaczonej jako produkt o
nazwie […] oraz środkiem odurzającym w postaci 1,62 (jednego i
sześćdziesięciu dwóch setnych) grama ziela konopi innych niż włókniste (dalej
marihuany)”, tj. występku z art. 56 ust. 3 u.p.n. w zw. z art. 65 § 1 k.k. i za to
na podstawie art. 56. ust. 3 u.p.n. wymierzył mu kary 2 lat i 6 miesięcy
pozbawienia wolności oraz grzywny w wysokości 150 stawek dziennych
przyjmując wysokość jednej stawki za 200 złotych;
na podstawie art. 85 § 1 k.k., art. 86 § 1 i 2 k.k., w brzmieniu obowiązującym
do dnia 23 czerwca 2020 r., połączył orzeczone wobec oskarżonego J. J. kary
jednostkowe pozbawienia wolności i grzywny, orzekając kary łączne 4 lat
pozbawienia wolności oraz 200 stawek dziennych grzywny, przyjmując jedną
stawkę za 200 złotych;
A. R. za winną tego, że:
„w okresie od co najmniej 21 listopada 2017 roku do 28 sierpnia 2018 roku w
III KK 438/24
13
P., J., G. i innych miejscowościach na terenie kraju, brała udział w
zorganizowanej grupie przestępczej, kierowanej przez inną ustaloną osobę, w
skład której wchodzili także K. W., J. J. i inne nieustalone osoby, mającej na
celu popełnianie przestępstw polegających na przetwarzaniu i wytwarzania
środków odurzających w postaci oleju konopnego i pochodnych
zawierających składnik aktywny THC (tetrahydrokannabinol), jak też
dystrybucję takich środków, w której odpowiadała za zamówienia oraz
dystrybucję”, tj. występku z art. 258 § 1 k.k. i za to na podstawie powołanego
przepisu wymierzył jej karę 7 miesięcy pozbawienia wolności;
XIII.
„w okresie od lutego 2018 roku do 28 sierpnia 2018 roku w P., G. i innych
miejscowościach, w ramach zorganizowanej grupy przestępczej, w ramach
przyjętego podziału zadań, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej,
wspólnie i w porozumieniu z K. W. i J. J. oraz innymi osobami, czyniąc sobie
z popełnienia tego przestępstwa stałe źródło dochodu, wbrew przepisom
ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, uczestniczyła w przetwarzaniu i
wytwarzania środków odurzających w postaci oleju konopnego i pochodnych
zawierających składnik aktywny THC (tetrahydrokannabinol) - tj. oleju
konopnego zawierającego składnik aktywny THC (tetrahydrokannabinol) w
ilości nie mniejszej niż 21,94 (dwadzieścia jeden i dziewięćdziesiąt cztery
dziesiąte) litra, co stanowiło 2194 (dwa tysiące sto dziewięćdziesiąt cztery)
porcje po 10 (dziesięć) ml każda o łącznej wartości 219.400 (dwieście
dziewiętnaście tysięcy czterysta) złotych, nie mniej niż 81 (osiemdziesiąt
jeden) kapsułek z olejem o wartości 243 (dwustu czterdziestu trzech) złotych,
pastę z konopi w postaci 56 (pięćdziesięciu sześciu) strzykawek po 2 (dwa)
ml każda o wartości 16.800 (szesnastu tysięcy ośmiuset) złotych,
wykorzystując do tego celu naczynia i przyrządy wytworzone w innym celu, a
następnie przystosowane do przetwarzania środków odurzających, w tym
destylatory, pojemniki z blachy kwasoodpornej, plastikowe beczki, chłodnice,
które następnie były wprowadzane do obrotu na terenie Polski, Hiszpanii,
Danii i Niemiec za pośrednictwem poczty”, tj. o zbrodni z art. 53 ust. 2 u.p.n.
w zb. z art. 54 ust. 2 u.p.n. w zb. z art. 56 ust. 1 u.p.n. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
w zw. z art. 65 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 53 ust. 2 u.p.n. w zw. z art. 11
III KK 438/24
14
XIV.
XV.
XVI.
D.
XVII.
XVIII.
§ 3 k.k. wymierzyl jej kary „3 (trzech) lat i 4 (czterech) lat” pozbawienia
wolności oraz grzywny w wysokości 200 stawek dziennych przyjmując
wysokość jednej stawki za 200 złotych;
„w dniu 27 sierpnia 2018 roku w miejscowości P., działając w ramach
zorganizowanej grupy przestępczej i w ramach podziału zadań oraz w celu
osiągnięcia korzyści majątkowej, czyniąc sobie z popełnienia przestępstwa
stałe źródło dochodu, uczestniczyła w obrocie znaczną ilością substancji
psychotropowej w postaci 485,65 (czterystu osiemdziesięciu pięciu i
sześćdziesięciu pięciu setnych) grama meskaliny - oznaczonej jako produkt o
nazwie […] oraz środkiem odurzającym w postaci 1,62 (jednego i
sześćdziesięciu dwóch setnych) grama ziela konopi innych niż włókniste (dalej
marihuany)”, tj. występku z art. 56 ust. 3 u.p.n. w zw. z art. 65 § 1 k.k. i za to
na podstawie art. 56 ust. 3 u.p.n. wymierzył jej kary 2 lat i 6 miesięcy
pozbawienia wolności oraz grzywny w wysokości 150 stawek dziennych
przyjmując wysokość jednej stawki za 200 złotych;
czynu opisanego w pkt. XIII części wstępnej wyroku, tj. występku z art. 62. ust.
1 u.p.n. i za to na podstawie tego przepisu wymierzył jej karę 3 miesięcy
pozbawienia wolności;
na podstawie art. 85 § 1. k.k., art. 86 § 1 i 2 k.k., w brzmieniu obowiązującym
do dnia 23 czerwca 2020 r., połączył orzeczone wobec oskarżonej A. R. kary
jednostkowe pozbawienia wolności i grzywny, orzekając kary łączne 4 lat
pozbawienia wolności oraz 200 stawek dziennych grzywny, przyjmując jedną
stawkę za 200 złotych;
M.P. za winnego:
czynu opisanego w pkt. XIV części wstępnej wyroku, tj. występku z art. 56 ust.
3 u.p.n. i za to wymierzył mu kary 2 lat pozbawienia wolności oraz grzywny w
wysokości 100 stawek dziennych przyjmując wysokość jednej stawki za 200
złotych;
orzekając w ramach czynów opisanych w pkt. XV i XVI części wstępnej wyroku
tego, że „w okresie od nie później niż 20 lipca 2018 roku do 20 sierpnia 2019
roku, w C., w tym w miejscu swojego zamieszkania, wbrew przepisom ustawy
o przeciwdziałaniu narkomanii, posiadał 32 (trzydzieści dwa) gramy
III KK 438/24
15
marihuany oraz 1 (jedną) tabletkę extasy”, tj. o czyn z art. 62 ust. 3 u.p.n. i za
to na podstawie tego przepisu wymierzył mu karę 4 miesięcy pozbawienia
wolności;
XIX.
na podstawie art. 85 § 1 k.k., art. 86 § 1 k.k., w brzmieniu obowiązującym do
dnia 23 czerwca 2020 r., połączył orzeczone wobec oskarżonego M. P. kary
jednostkowe pozbawienia wolności i orzekł karę łączną 2 lat pozbawienia
wolności.
Wyrokiem tym Sąd Okręgowy uniewinnił P. S. od popełnienia przestępstw
opisanych w pkt. XVII i XVIII części wstępnej (pkt XX wyroku), rozstrzygnął o
dowodach rzeczowych (pkt. XXI – XXVI wyroku), o zaliczeniu K. W., J. J., A. R. i M.
P. na poczet orzeczonych kar łącznych pozbawienia wolności okresów zatrzymania i
tymczasowego aresztowania (pkt XXVII wyroku) oraz o kosztach postępowania (pkt.
XXVIII i XXIX wyroku).
Wyrok sądu meriti został zaskarżony przez prokuratora oraz obrońców K. W.,
J. J., A. R. i M.P.
Oskarżyciel publiczny wywiódł apelację na niekorzyść oskarżonego P. S.
zarzucając obrazę prawa materialnego, tj. art. 299 § 1 i 5 k.k. oraz art. 258 § 1 k.k.,
wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego
rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji.
Natomiast w apelacjach obrońcy oskarżonych K. W., J. J. i A. R. podniesione
zostały częściowo wspólne dla nich wszystkich zarzuty.
I tak, w odniesieniu do czynów:
A. przypisanych K. W. w pkt. I wyroku sądu a quo, J. J. w pkt. VIII wyroku a quo i
A. R. w pkt. XII wyroku sądu a quo podniesione zostały zarzuty:
1. obrazy prawa materialnego - przepisu art. 258 § 1 k.k., poprzez niewłaściwe
zastosowanie tego przepisu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego,
poprzez uznanie, że oskarżeni brali udział w zorganizowanej grupie
przestępczej mającej na celu popełnianie przestępstw polegających na
przetwarzaniu i wytwarzaniu środków odurzających w postaci oleju
konopnego i pochodnych, zawierających składnik aktywny THC
(tetrahudrokannabinol), jak też dystrybucję takich środków, pomimo że
działania podejmowane przez oskarżonych, a związane z przetwarzaniem i
III KK 438/24
16
wytwarzaniem oleju konopnego i pochodnych nie stanowiły czynu
zabronionego, a tym samym nie wyczerpywały również znamion przestępstwa
z art. 258 § 1 k.k.,
ewentualnie:
2. błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mającego
wpływ na treść rozstrzygnięcia, poprzez wyprowadzenie z materiału
dowodowego sprawy błędnego wniosku, że oskarżeni brali udział w
zorganizowanej grupie przestępczej mającej na celu popełnianie przestępstw
polegających na przetwarzaniu i wytwarzaniu środków odurzających w postaci
oleju konopnego i pochodnych, zawierających składnik aktywny THC
(tetrahudrokannabinol), jak też dystrybucję takich środków, pomimo że
działania podejmowane przez oskarżonych, a związane z przetwarzaniem i
wytwarzaniem oleju konopnego i pochodnych nie stanowiły czynów
zabronionych, a tym samym nie wyczerpywały znamion przestępstw z art. 258
§ 1 k.k.;
B. przypisanych K. W. w pkt. II wyroku sądu a quo, J. J. w pkt. IX wyroku a quo i A.
R. w pkt. XIII wyroku sądu a quo podniesione zostały zarzuty:
3. obrazy prawa materialnego - przepisów art. 53 ust. 2 w zb. z art. 54 ust. 2 w
zb. z art. 56 ust. 1 u.p.n., poprzez uznanie, że działalność oskarżonych
polegająca na uczestniczeniu w przetwarzaniu i wytwarzaniu środków
odurzających w postaci oleju konopnego i pochodnych zawierających składnik
aktywny THC, a następnie wprowadzanie tak wytworzonych środków do
obrotu , wyczerpywała znamiona czynów zabronionych, pomimo że ustalone
w toku postępowania karnego działania oskarżonych w postaci przetwarzania
i wytwarzania oleju konopnego i pochodnych zawierających składnik aktywny
THC, nie stanowiły przestępstwa, konsekwencją czego jest konieczność
uznania, że także wprowadzanie wytworzonych środków do obrotu nie
wyczerpywało znamion czynów zabronionych,
4. obrazy przepisów art. 28 § 1 k.k. oraz art. 30 k.k. poprzez ich niezastosowanie
do oceny zachowania oskarżonych, pozostających w usprawiedliwionym
błędzie co do okoliczności stanowiących znamiona czynów zabronionych z
art. 53 ust. 2 w zb. z art. 54 ust. 2 w zb. z art. 56 ust. 1 u.p.n. oraz co do
III KK 438/24
17
bezprawności podejmowanych działań, a w szczególności co do faktu, że
wytwarzanie i przetwarzanie oleju konopnego i pochodnych zawierających
składnik aktywny THC o stężeniu do 0,2 (0,3) % jest działaniem legalnym,
konsekwencją czego jest konieczność uznania, że oskarżeni nie popełnili
przestępstw,
5. błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i
mającego wpływ na treść rozstrzygnięcia, poprzez wyprowadzenie z materiału
dowodowego sprawy błędnego wniosku, że działalność oskarżonych
polegająca na uczestniczeniu w przetwarzaniu i wytwarzaniu środków
odurzających w postaci oleju konopnego i pochodnych zawierających składnik
aktywny THC, a następnie wprowadzanie tak wytworzonych środków do
obrotu, wyczerpywała znamiona czynów zabronionych, pomimo że ustalone
w toku postępowania karnego działania oskarżonych w postaci przetwarzania
i wytwarzania oleju konopnego i pochodnych zawierających składnik aktywny
THC, nie stanowiły przestępstw, konsekwencją czego jest konieczność
uznania, że także wprowadzanie wytworzonych środków do obrotu nie
wyczerpywało znamion czynu zabronionego;
C. przypisanych K. W. w pkt. III wyroku sądu a quo, J. J. w pkt. X wyroku a quo i A.
R. w pkt. XIV wyroku sądu a quo podniesione zostały zarzuty:
6. obrazy przepisu art. 56 ust. 3 u.p.n. poprzez niewłaściwe zastosowanie tego
przepisu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, sprowadzające się do
przyjęcia, że z faktu posiadania przez oskarżonych marihuany i meskaliny
wyprowadzić można wniosek o wprowadzaniu przez oskarżonych do obrotu
lub o uczestniczeniu w obrocie tymi środkami, pomimo że z samego opisu
czynów zarzucanych oskarżonym wynika, że czynili oni przygotowania do
wprowadzenia ujawnionych środków do obrotu, a co za tym idzie ich
zachowania winny być zakwalifikowane co najwyżej jako czyny zabronione z
art. 57 ust. 2 u.p.n. w zb. z art. 62 ust. 2 u.p.n. w zw. z art. 11 § 2 k.k.,
7. błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i
mającego wpływ na treść rozstrzygnięcia, poprzez wyprowadzenie z materiału
dowodowego sprawy błędnego wniosku, że oskarżeni wprowadzali do obrotu
lub brali udział w obrocie środkami odurzającymi, pomimo że zebrane dowody
III KK 438/24
18
pozwalają co najwyżej uznać, iż oskarżeni posiadali ujawnione środki i czynili
on przygotowania do wprowadzenia ujawnionych środków do obrotu,
8. obrazy przepisów art. 14 § 1 k.p.k. oraz 17 § 1 pkt. 9 k.p.k. polegającej na
wykroczeniu na niekorzyść oskarżonych poza granice zarzutów stawianych
oskarżonym w akcie oskarżenia, opisanych jako przygotowywanie do
wprowadzenia do obrotu środków odurzających, błędnie zakwalifikowane z
art. 56 ust. 3 u.p.n., poprzez uznanie oskarżonych za winnych uczestniczenia
w obrocie znaczną ilością substancji psychotropowej, które to zachowania nie
były oskarżonym zarzucone.
Nadto, w odniesieniu do K. W. obrońca podniósł zarzuty:
- w odniesieniu do czynu przypisanego mu w pkt. IV wyroku:
9. obrazy przepisu art. 7 k.p.k. w zw. z art. 201 k.p.k. i 410 k.p.k. poprzez dowolną
ocenę materiału dowodowego sprawy w postaci opinii biegłego z dziedziny
badań chemicznych z dnia 16 lipca 2019 r. nr […], […], […], poprzez uznanie
tej opinii za dowód stanowiący podstawę do czynienia ustaleń faktycznych w
sprawie, pomimo że w opinii tej nie wskazano i nie ujęto współczynnika
niepewności pomiaru, która to okoliczność może mieć znaczenie dla oceny
możliwości wyczerpania przez oskarżonego znamion przestępstwa,
zwłaszcza w sytuacji, gdy ustalona przez biegłego zawartość sumy delta9THC
oraz delta9THCA nie jest znaczna, pomimo że wskazane wyżej uchybienia w
opinii stanowią podstawę do jej dyskwalifikacji jako dowodu stanowiącego
podstawę do uznania oskarżonego za winnego czynu z art. 56 ust. 3 u.p.n.,
10. obrazy prawa materialnego - przepisu art. 62 ust. 3 u.p.n., poprzez jego
niezastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, pomimo że
ilość i jakość posiadanych przez oskarżonego narkotyków pozwalają na
uznanie czynu za wypadek mniejszej wagi, konsekwencją czego winno być
także wymierzenie oskarżonemu za ten czyn kary istotnie łagodniejszej,
- w odniesieniu do czynu przypisanego mu w pkt. V wyroku:
11. rażącej niewspółmierności - surowości orzeczonej w stosunku do oskarżonego
kary w wymiarze 3 miesięcy pozbawienia wolności, pomimo że ilość
udzielonego środka odurzającego, jego rodzaj oraz incydentalność działania
oskarżonego przemawiają za możliwością i celowością orzeczenia kary o
III KK 438/24
19
charakterze wolnościowym,
- w odniesieniu do czynu przypisanego mu w pkt. VI wyroku:
12. obrazy przepisu art. 59 ust. 3 u.p.n., poprzez niezastosowanie tego przepisu
do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, pomimo że ilość udzielonego
środka odurzającego, jego rodzaj, wysokość uzyskanej korzyści oraz
incydentalność działania pozwalają na uznanie czynu za wypadek mniejszej
wagi, konsekwencją czego winno być także wymierzenie oskarżonemu za ten
czyn kary istotnie łagodniejszej.
Natomiast w apelacji na korzyść A. R. w zakresie czynu przypisanego jej w
pkt. XV wyroku sądu a quo obrońca podniósł również zarzuty:
- obrazy prawa materialnego - przepisu art. 62 ust. 1 u.p.n. poprzez jego niewłaściwe
zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego, a w szczególności poprzez uznanie,
że posiadanie 30 ml oleju konopnego zawierającego składnik aktywny THC
(tetrahydrokannabinol) stanowi czyn zabroniony, pomimo że zachowanie oskarżonej
nie wyczerpywało znamion przestępstwa, a posiadanie ujawnionej substancji nie
było zachowaniem sprzecznym z prawem (pkt 9 tej apelacji),
- obrazy przepisów art. 28 § 1 k.k. oraz 30 k.k. poprzez ich niezastosowanie do oceny
zachowania oskarżonej, pozostającej w usprawiedliwionym błędzie co do
okoliczności stanowiących znamiona czynu zabronionego z art. 62 ust. 1 u.p.n. oraz
co do bezprawności podejmowanych działań, a w szczególności co do faktu, że
posiadanie oleju konopnego i pochodnych zawierających składnik aktywny THC o
stężeniu do 0,2 (0,3) % jest działaniem legalnym, konsekwencją czego jest
konieczność uznania, że oskarżona nie popełniła przestępstwa (pkt 10 tej apelacji),
- obrazy przepisu art. 62 ust. 3 u.p.n. poprzez jego niesłuszne niezastosowanie do
oceny czynu przypisanego oskarżonej, pomimo że ilość posiadanej substancji oraz
nieznaczny stopień szkodliwości społecznej czynu uzasadniają uznanie zachowania
oskarżonej jako wypadku mniejszej wagi.
W oparciu o te zarzuty obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku:
I.
w odniesieniu do K. W. poprzez:
1. uniewinnienie oskarżonego od popełnienia czynów przypisanych mu w pkt. I i
II wyroku,
2. ustalenie, że czyn przypisany oskarżonemu w pkt. III wyroku wyczerpywał
III KK 438/24
20
znamiona czynu zabronionego z art. 62 ust. 2 u.p.n. albo z art. 62 ust. 2 u.p.n.
w zb. z art. 57 ust. 2 u.p.n. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i wymierzenie oskarżonemu
za ten czyn kary roku pozbawienia wolności,
3. uniewinnienie oskarżonego od popełnienia czynu przypisanego mu w pkt. IV
wyroku ewentualnie o ustalenie, że czyn przypisany oskarżonemu w pkt. IV
wyroku stanowił wypadek mniejszej wagi z art. 62 ust. 3 u.p.n. i o wymierzenie
oskarżonemu za ten czyn kary 100 stawek dziennych,
4. wymierzenie oskarżonemu za czyn przypisany mu w pkt. V wyroku zamiast
kary pozbawienia wolności orzeczonej w wyroku - kary 100 stawek dziennych
grzywny przy przyjęciu wysokości jednej stawki w kwocie 20 zł, na podstawie
art. 58 ust. 1 u.p.n. w zw. z art. 37a k.k.,
5. ustalenie, że czyn przypisany oskarżonemu w pkt. VI wyroku stanowi wypadek
mniejszej wagi z art. 59 ust. 3 u.p.n. i wymierzenie oskarżonemu za ten czyn
kary 100 stawek dziennych grzywny przy przyjęciu wysokości jednej stawki w
kwocie 20 zł,
6. o warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności
na okres próby w wymiarze 5 lat, z obowiązkiem informowania sądu lub
kuratora o przebiegu okresu próby,
7. o orzeczenie kary łącznej grzywny w wysokości 300 stawek dziennych przy
przyjęciu wysokości jednej stawki w kwocie 20 zł;
II. w odniesieniu do J. J. poprzez:
1. uniewinnienie oskarżonego od popełnienia czynów zabronionych przypisanych
mu w pkt. VIII i IX wyroku,
2. ustalenie, że czyn przypisany oskarżonemu w pkt. X wyroku wyczerpywał
znamiona czynu zabronionego z art. 62 ust. 2 u.p.n. albo z art. 62 ust. 2 u.p.n.
w zb. z art. 57 ust. 2 u.p.n. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i o wymierzenie oskarżonemu
za ten czyn kary roku pozbawienia wolności, z warunkowym zawieszeniem jej
wykonania tytułem próby na okres 5 lat;
III. w odniesieniu do A. R. poprzez:
1. uniewinnienie oskarżonej od popełnienia czynów przypisanych jej w pkt. XII i
XIII wyroku,
2. ustalenie, że czyn przypisany oskarżonej w pkt. XIV wyroku wyczerpywał
III KK 438/24
21
znamiona czynu zabronionego z art. 62 ust. 2 u.p.n. albo z art. 62 ust. 2 u.p.n.
w zb. z art. 57 ust. 2 u.p.n. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i wymierzenie oskarżonej za
ten czyn kary roku pozbawienia wolności, z warunkowym zawieszeniem jej
wykonania tytułem próby na okres 5 lat,
3. uniewinnienie oskarżonej od popełnienia czynu zarzucanego jej w pkt. XV aktu
oskarżenia ewentualnie o uznanie, że czyn ten stanowi wypadek mniejszej
wagi z art. 62 ust. 3 u.p.n. i wymierzenie oskarżonej za ten czyn kary 100
stawek dziennych grzywny przy przyjęciu wysokości jednej stawki dziennej w
kwocie 20 zł.
Natomiast w apelacji wniesionej na rzecz M. P. podniesione zostały zarzuty:
- w odniesieniu do czynu opisanego w pkt. XIV (powinno być w pkt. XVII – uwaga
SN) wyroku:
1. „obrazy przepisu art. 1 par. 1 kodeksu karnego poprzez przypisanie oskarżonemu
w punkcie XIV wyroku popełnienia przestępstwa z art. 56 ust. 3 ustawy o
przeciwdziałaniu narkomanii popełnionego w ten sposób, że oskarżony ‘brał udział
we wprowadzeniu do obrotu środka odurzającego w postaci ziela konopi’, pomimo
że przypisane oskarżonemu i opisane w wyroku zachowanie nie należy do znamion
czynu zabronionego określonego w przepisie art. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu
narkomanii”,
2. „obrazy przepisu art. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez
błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie w odniesieniu do ustalonego stanu
faktycznego oraz przeprowadzonych w sprawie dowodów, sprowadzającą się do
uznania, że oskarżony ‘brał udział we wprowadzeniu do obrotu środka odurzającego’,
pomimo że zebrane dowody wskazują, że przekazanie innej osobie środka
odurzającego nastąpiło z zamiarem wyzbycia się tej substancji przez oskarżonego
albo z zamiarem przekazania środka odurzającego innej osobie jako konsumentowi,
a które to zachowanie nie wyczerpuje znamienia ‘wprowadzenia do obrotu’”,
3. „obrazy przepisu art. 7 k.p.k. w zw. z art. 201 k.p.k. i 410 k.p.k. poprzez dowolną
ocenę materiału dowodowego sprawy w postaci opinii biegłego z dziedziny badań
chemicznych z dnia 16 lipca 2019 r. nr […], […], […], poprzez uznanie tej opinii za
dowód stanowiący podstawę do czynienia ustaleń faktycznych w sprawie, pomimo
że w opinii tej nie wskazano i nie ujęto współczynnika niepewności pomiaru, która to
III KK 438/24
22
okoliczność może mieć znaczenie dla oceny możliwości wyczerpania przez
oskarżonego znamion przestępstwa, zwłaszcza w sytuacji, gdy ustalona przez
biegłego zawartość sumy delta9THC oraz delta9THCA nie jest znaczna, pomimo że
wskazane wyżej uchybienia w opinii stanowią podstawę do jej dyskwalifikacji jako
dowodu stanowiącego podstawę do uznania oskarżonego za winnego czynu z art.
56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii”;
4. „błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku i mającego
wpływ na jego treść, poprzez wyprowadzenie z materiału dowodowego sprawy
błędnego wniosku, że oskarżony działał z zamiarem wprowadzenia do obrotu środka
odurzającego, pomimo że analiza okoliczności przekazania tego środka
odurzającego innej osobie, a także utrwalonych wypowiedzi związanych z
przekazaniem tego środka prowadzi do wniosku, że zamiarem oskarżonego było
wyłącznie trwałe i nieodpłatne wyzbycie się środków odurzających albo przekazanie
ich K. W. jako konsumentowi, które to zachowanie nie wyczerpuje znamion czynu
zabronionego z art. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii”,
5. „rażącej niewspółmierności – surowości kary wymierzonej oskarżonemu za czyn
przypisany mu w punkcie XVII wyroku w stosunku do stopnia społecznej szkodliwości
czynu wynikającej z ilości oraz jakości przekazanych innej osobie środków
odurzających oraz zamiaru działania oskarżonego, którym była chęć trwałego
nieodpłatnego wyzbycia się środków odurzających, pomimo że w sprawie zachodzi
szczególnie uzasadniony wypadek wskazujący, że nawet najniższa kara
przewidziana za przestępstwo jest niewspółmiernie surowa z uwagi na właściwości i
warunki osobiste sprawy, ilość i jakość środka odurzającego przekazanego innej
osobie, brak zamiaru uzyskania przez oskarżonego jakiejkolwiek korzyści, co
stanowi podstawę do zastosowania instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary i do
wymierzenia kary wolnościowej”;
- w odniesieniu do zarzutu opisanego w pkt. XV aktu oskarżenia:
6. „niesłusznego niezastosowania przepisu art. 62a ustawy o przeciwdziałaniu
narkomanii, pomimo że posiadane przez oskarżonego środki odurzające w postaci 2
gramów ziela konopi praz 1 tabletki extasy, a zatem w ilości nieznacznej i
przeznaczonej na własne potrzeby, czyniło niecelowym orzekanie wobec
oskarżonego kary z uwagi na okoliczności popełnienia czynu oraz nieznaczny
III KK 438/24
23
stopień jego społecznej szkodliwości”,
- w odniesieniu do zarzutu opisanego w pkt. XVI aktu oskarżenia:
7. „obrazy przepisu art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. poprzez dowolną ocenę
materiału dowodowego sprawy prowadzącą do wniosku, że oskarżony posiadał
środek odurzający w postaci ziela konopi w ilości nie mniejszej niż 30 gramów,
pomimo że w toku postępowania nie zabezpieczono oraz nie przeprowadzono badań
chemicznych środków odurzających będących w dyspozycji oskarżonego, a tym
samym nie jest możliwe stwierdzenie, że substancje te stanowiły naziemną część
rośliny konopi (pojedynczą lub mieszanie), z wyłączeniem nasion, zawierająca
powyżej 0,3% sumy delt-9-tetrahydrokannabinolu oraz kwasu
tetrahydrokannabinolowego (kwasu delta-9 THC-2- karboksylowego”.
W konkluzji autor apelacji wniósł:
- w odniesieniu do czynu z pkt XIV aktu oskarżenia (alternatywnie):
1. o uniewinnienie oskarżonego w całości od czynu zarzucanego mu w pkt. XIV aktu
oskarżenia,
2. o ustalenie, że czyn ten wyczerpuje znamiona czynu zabronionego z art. 62 ust. 2
u.p.n. albo czynu zabronionego z art. 58 ust. 1 u.p.n. i wymierzenie oskarżonemu za
ten czyn kary 6 miesięcy pozbawieni wolności,
3. o nadzwyczajne złagodzenie kary wymierzonej oskarżonemu za czyn zarzucany
mu w pkt XIV aktu oskarżenia i wymierzenie mu kary 6 miesięcy pozbawienia
wolności na podstawie art. 60 § 2 k.k. w zw. z art. 60 § 6 pkt 3 k.k.;
- w odniesieniu do czynu z pkt XV aktu oskarżenia:
4. o umorzenie postępowania na podstawie art. 62a u.p.n.,
- w odniesieniu do czynu z pkt XVI aktu oskarżenia:
5. o uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu w całości,
a nadto:
w przypadku orzeczenia kar jednostkowych pozbawienia wolności albo kary łącznej
pozbawienia wolności – o wymierzenie kary jednostkowej albo kary łącznej w
wymiarze nieprzekraczającym roku pozbawienia wolności i o warunkowe
zawieszenie wykonania ostatecznie wymierzonej kary tytułem próby na okres 3 lat.
Po rozpoznaniu tych apelacji wyrokiem z dnia 11 stycznia 2024 r., sygn. akt II
AKa 212 /23, Sąd Apelacyjny w Szczecinie:
III KK 438/24
24
I. uchylił pkt. XX, XXVI i XXIX wyroku Sądu Okręgowego i sprawę P. S., w
zakresie czynów opisanych w pkt. XVII i XVIII części wstępnej cytowanego
wyroku, przekazał Sądowi Okręgowemu w Gorzowie Wlkp. do ponownego
rozpoznania;
II. uchylił orzeczenia o karach łącznych pozbawienia wolności i grzywien zawarte
w pkt. VII, XI, XVI i XIX wyroku Sądu Okręgowego;
III. zmienił zaskarżony wyrok, stosując odpowiednio art. 4 § 1 k.k., w ten sposób,
że:
1. orzeczone wobec oskarżonych K. W. i J. J., za przestępstwa przypisane im w
pkt. II i IX wyroku, kary pozbawienia wolności obniżył do kar po 3 lata,
2. orzeczoną wobec A. R., za przestępstwo przypisane jej w pkt. XIII
wyroku, przy zastosowaniu art. 60 § 2 i § 6 pkt. 2 k.k., karę pozbawienia
wolności obniżył do roku i 6 miesięcy, a nadto obniżył wysokość jednej
stawki grzywny do 50 złotych,
3. w zakresie czynów przypisanych oskarżonym w pkt. III, X i XIV wyroku,
K. W., J. J. i A. R. uznał za winnych tego, że „w dniu 27 sierpnia 2018
r. w miejscowości P., działając w ramach zorganizowanej grupy
przestępczej, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólnie i w
porozumieniu, posiadali znaczną ilość środków odurzających w postaci
meskaliny zapakowanej jako […], o wadze 485.65 grama, które to
środki przygotowali do wprowadzenia do obrotu, tj. uznał ich za
winnych popełnienia przestępstwa z art. 62 ust. 2 w zw. z. art. 57 ust. 2
u.p.n. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 65 k.k. i za to przestępstwo,
na podstawie art. 11 § 3 k.k. w zw. z art. 62 ust. 2 u.p.n., wymierzył im
kary po roku pozbawienia wolności,
4. orzeczoną wobec K. W., za przestępstwo przypisane mu w pkt. IV
wyroku, karę pozbawienia wolności obniżył do roku,
5. w miejsce orzeczonej wobec K. W. kary pozbawienia wolności, za
przestępstwo przypisane w mu w pkt. V wyroku, stosując dodatkowo
art. 37a § 1 k.k., orzekł karę 150 stawek dziennych grzywny licząc
każdą z tych stawek po 20 złotych,
6. czyn przypisany K. W. w pkt. VI wyroku uznał za wypadek mniejszej
III KK 438/24
25
wagi z art. 59 ust. 3 u.p.n., a w miejsce orzeczonej za to przestępstwo
kary pozbawienia wolności, wymierzył K. W. karę 200 stawek
dziennych grzywny licząc każdą z tych stawek po 20 złotych,
7. czyn przypisany A. R. w pkt. XV wyroku uznał za wypadek mniejszej
wagi z art. 62 ust. 3 u.p.n., a w miejsce orzeczonej za to przestępstwo
kary pozbawienia wolności, wymierzył A. R. karę 50 stawek dziennych
grzywny licząc każdą z tych stawek po 20 złotych,
8. na podstawie art. 85 § 1 k.k. oraz art. 86 § 1 i 2 k.k. połączył orzeczone
wobec K. W., J. J. i A. R. kary jednostkowe pozbawienia wolności oraz
grzywien i wymierzył im nowe kary łączne:
1. wobec oskarżonego K. W. - 3 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności
oraz 260 stawek dziennych grzywny licząc każdą za stawek po 200
złotych,
2. wobec oskarżonego J. J. - 3 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności,
3. wobec oskarżonej A. R.- roku i 8 miesięcy pozbawiania wolności oraz
210 stawek dziennych grzywny licząc każdą ze stawek po 50 złotych,
9. w miejsce orzeczonej wobec M. P. kary pozbawienia wolności, za
przestępstwo przypisane mu w pkt. XVIII wyroku, orzekł karę 90 stawek
dziennych grzywny licząc każdą z tych stawek po 30 złotych,
10. orzeczoną wobec M. P., za przestępstwo przypisane mu w pkt. XVII
wyroku, przy zastosowaniu art. 60 § 2 k.k. i § 6 pkt. 3 k.k., karę
pozbawienia wolności obniżył do roku,
11. na podstawie art. 85 § 1 k.k. oraz art. 86 § 1 i 2 k.k. orzekł wobec
oskarżonego M. P. nową karę łączną grzywny w wysokości 150 stawek
dziennych licząc każdą ze stawek po 200 złotych,
12. na podstawie art. 69 § 1 k.k., art. 70 § 1 k.k. i art. 72 § 1 pkt. 1 k.k. wykonanie
orzeczonej kary pozbawienia wolności oskarżonemu M. P. warunkowo
zawiesił na 3 letni okres próby, zobowiązując go do informowania sądu o
przebiegu okresu próby raz na 6 miesięcy,
13. okres tymczasowego aresztowania M. P. od 20 do 27 sierpnia 2019 r.
zaliczył na poczet orzeczonej kary łącznej grzywny przyjmując, że
jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności jest równy dwóm
III KK 438/24
26
dziennym stawkom grzywny;
IV. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
Kasacje od wskazanego wyżej wyroku Sądu odwoławczego, formułując je w
jednym piśmie procesowym, wniosła obrońca skazanych K. W., J. J. i A. R. W
nadzwyczajnym środku zaskarżenia (pkt II) zarzuciła:
1. „rażącą obrazę przepisów prawa procesowego, tj. art. 433 § 2
k.p.k. i 457 § 3 k.p.k. poprzez brak rozważenia lub/i nienależyte rozważenie
zarzutów zawartych w apelacji obrońcy i w konsekwencji brak wskazania lub
niewystarczające wskazanie powodów, dla których została ona uznana za
niezasadną, a także bezpodstawne i całkowicie bezkrytyczne zaakceptowanie
wadliwej oceny dowodów przeprowadzonej przez Sąd Okręgowy przy
całkowitym i bezkrytycznym zaakceptowaniu wadliwości dokonanej przez
biegłego, a dalej Sąd I instancji wykładni „żywicy konopi”, tym samym
inkorporowanie rażących uchybień popełnionych przez Sąd I instancji do
orzeczenia Sądu Apelacyjnego i uczynienie ich własnymi, co doprowadziło do
niezasadnego zaakceptowania wniosku, jakoby skazani swoim zachowaniem
zrealizowali znamiona zarzucanych im aktem oskarżenia przestępstw, a
mianowicie: że ich działania stanowiły czyny niedozwolone, ba nawet
zbrodnie, polegającą na przetwarzaniu, wytwarzania i wprowadzaniu do
obrotu środków odurzających w postaci oleju konopnego zawierającego
składnik aktywny THC (przy czym bez znaczenia było stężenie THC, gdyż
według tej błędnej wykładni, jakakolwiek ilość THC definiuje dany produkt jako
środek odurzający w postaci żywicy konopi - ww. wykładnia jest oczywiście
błędna, rażąco naruszająca przepisy prawa materialnego, poprzez ich
niewłaściwą wykładnię z pominięciem przepisów prawa międzynarodowego tj.
Jednolitych Konwencji o środkach odurzających oraz substancjach
psychotropowych; co do uznania że wprowadzane do obrotu olejki konopne
stanowiły żywicę konopi; Dotyczy również czynu przypisanego A. R.”;
2. „art. 433 § 1 in fine k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k. w z art. 457 § 3
in principio k.p.k. w zw. z art. 4 Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, przez
wadliwe nieprzeprowadzenie przez Sąd ad quem kontroli wyroku Sądu a quo
w zakresie szerszym, niż podniesione przez skazanego zarzuty w środku
III KK 438/24
27
odwoławczym, co spowodowało rażąco niesprawiedliwe utrzymanie w mocy
wyroku, w zakresie, w jakim Sąd zaakceptował oczywiście błędną wykładnię
językową pojęcia „żywica konopi” oderwaną od przepisów prawa
międzynarodowego, prawnokarną ocenę przedmiotu przestępstwa winno się
uczynić przez pryzmat systemowej wykładni celowościowej szeregu
przepisów prawa międzynarodowego, tj. ww. Konwencji przy czym wykładnia
tych przepisów jest niezbędna do prawidłowego dekodowania pojęcia środka
odurzającego jakim jest żywica konopi oraz prawnokarnej oceny
podejmowanych przez skazanych czynności - na konopiach włóknistych a
dalej ustalenia czy ten czyn wypełnienia znamion tak przedmiotowych, jak i
podmiotowych przestępstw zarzucanych im, co miało istotny wpływ na treść
zaskarżonego orzeczenia w postaci utrzymania w mocy (w zakresie
przesądzenia o popełnieniu przestępstw tak od strony przedmiotowej, jak i
podmiotowej) wyroku, który został wydany z całkowitym pominięcie przepisów
Konwencji a także wykładni celowościowej przepisów o przeciwdziałaniu
narkomanii”;
3. „art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 196 § 3
k.p.k. w zw. z art. 193 § 1 k.p.k. przez nieprawidłową merytorycznie ocenę
zarzutów apelacji w zakresie, w jakim Sąd a quo oparł wyrok skazujący na
opiniach biegłego i nie powołał innego biegłego, przy czym biegły ten nie
wykazał się wiadomościami specjalnymi i wiedzą fachową, a wręcz w wydanej
opinii przekroczył swoje uprawnienia i wszedł w kompetencje sądu bowiem
posunął się on do karnoprawnej oceny czynu skazanego, a nie posiada on
wiedzy prawniczej aby dokonywać karnoprawnej oceny danego czynu”.
Zdaniem obrońcy: „Powyższe naruszenia wskazane w pkt. II miały istotny i
oczywisty wpływ na treść wydanego orzeczenia, polegający: na braku
przeprowadzenia pełnej i rzetelnej kontroli odwoławczej zaskarżonego orzeczenia
Sądu pierwszej instancji na gruncie zarzutów sformułowanych w apelacji, po drugie,
na zaakceptowaniu popełnionych przez Sąd Okręgowy błędów, w tym naruszeń
prawa procesowego i poczynionych w zasadniczej części nieprawdziwych ustaleń
faktycznych, a także na wydaniu w postępowaniu odwoławczym ewidentnie
wadliwego orzeczenia, utrzymującego w mocy niesprawiedliwe rozstrzygnięcie Sądu
III KK 438/24
28
pierwszej instancji, z naruszeniem (przez sądy obu instancji) zasadniczych celów
procesu karnego, wyrażonych w art. 2 § 2 i 2 k.p.k.”.
Przy tak sformułowanych zarzutach autorka kasacji wniosła o uchylenie
orzeczenia Sądu drugiej instancji i przekazanie sprawy temu Sądowi celem jej
ponownego rozpoznania, tym razem zgodnie z przepisami postępowania -
zapewniającymi rzetelność i prawidłowość postępowania.
W kasacji zawarto również ewentualny postulat wystąpienia z pytaniem
prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości o wykładnię przepisów konwencji, a
także zgodności przepisów krajowych z przepisami prawa międzynarodowego, w
zakresie regulacji prawnych dotyczących konopi i jej przetworów.
W piśmie złożonym po terminie do wniesienia kasacji obrońca wskazując, że
- w pkt I zaskarża wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 11 stycznia 2024 r.
wydany w sprawie II AKa 212/23 w zakresie dotyczących czynów przypisanych K.
W., A. R. oraz J. J. - w całości na ich korzyść w zakresie utrzymującym wyrok Sądu
pierwszej instancji w mocy co do sprawstwa skazanych tj.: w pkt. III wyroku Sądu
drugiej instancji:
1. w zakresie dotyczącym K. W. czynów z pkt. I-VI wyroku Sądu pierwszej instancji;
2. w zakresie dotyczącym J. J. w pkt. VIII- X wyroku Sądu pierwszej instancji;
3. w zakresie dotyczącym A. R. w pkt. XII-XV wyroku sądu pierwszej instancji,
w pkt. II zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
1) „rażącą obrazę przepisów prawa procesowego, tj. art. 433 § 2 k.p.k. i 457 § 3
k.p.k. poprzez brak rozważenia lub/i nienależyte rozważenie zarzutów
zawartych w apelacji obrońcy i w konsekwencji brak wskazania lub
niewystarczające wskazanie powodów, dla których została ona uznana za
niezasadną, a także bezpodstawne i całkowicie bezkrytyczne zaakceptowanie
wadliwej oceny dowodów przeprowadzonej przez Sąd Apelacyjny oraz
Okręgowy przy całkowitym i bezkrytycznym zaakceptowaniu wadliwości
dokonanej przez biegłego, a dalej Sąd I instancji wykładni ‘żywicy konopi’, tym
samym inkorporowanie rażących uchybień popełnionych przez Sąd I instancji
do orzeczenia Sądu Apelacyjnego i uczynienie ich własnymi, co doprowadziło
do niezasadnego zaakceptowania wniosku, jakoby skazani swoim
zachowaniem zrealizowali znamiona zarzucanych im aktem oskarżenia
III KK 438/24
29
przestępstw, a mianowicie, że ich działania stanowiły czyny niedozwolone, ba
nawet zbrodnię, polegającą na przetwarzaniu, wytwarzaniu i wprowadzaniu
do obrotu środków odurzających w postaci oleju konopnego zawierającego
składnik aktywny THC. Przy czym bez znaczenia uznano stężenie THC, gdyż
według tej błędnej wykładni, jakakolwiek ilość THC definiuje dany produkt jako
środek odurzający w postaci żywicy konopi - ww. wykładnia jest oczywiście
błędna, rażąco naruszająca przepisy prawa materialnego, poprzez ich
niewłaściwą wykładnię z pominięciem przepisów prawa międzynarodowego tj,
Jednolitych Konwencji o środkach odurzających oraz substancjach
psychotropowych; co do uznania że wprowadzane do obrotu jak i te
zabezpieczone w toku postępowania olejki konopne stanowiły żywicę konopi;
Jest to też sprzeczne z pojęciem żywicy samej w sobie - gdyż jeśli chodzi o
konopie, to jest to substancja naturalna - którą się zbiera z uprawianych roślin
konopi (art. 63 ust. 2 Ustawy o przeciwdziałaniu narkomani stanowi wprost o
zbiorze żywicy konopi innych niż włókniste)”;
2) „art. 433 § 1 in fine k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k. w z art. 457 § 3 in principio k.p.k.
w zw. z art. 4 pkt. 5) oraz 38) Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz
Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 17 sierpnia 2018 r. w sprawie
wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych
substancji psychoaktywnych, dot. Załącznika nr. 2 wykaz grupy I - N poz. 113
oraz poz. 188, a ponadto przepisów Jednolitych Konwencji ONZ:
- o środkach odurzających z 1961 r.;
- o substancjach psychotropowych z 1971 r.;
- o zwalczaniu nielegalnego obrotu środkami odurzającymi i substancjami
psychotropowymi z 1988 r.,
przez wadliwe nieprzeprowadzenie przez Sąd ad quem kontroli wyroku Sądu
a quo w zakresie szerszym niż podniesione przez skazanych zarzuty w środku
odwoławczym, co spowodowało rażąco niesprawiedliwe utrzymanie w mocy
wyroku, w części utrzymanej w mocy, w zakresie, w jakim Sąd zaakceptował
oczywiście błędną wykładnię (językową) pojęcia ‘żywica konopi’ oderwaną od
rzeczywistości, w tym botaniki konopi, doświadczenia życiowego, wbrew
wykładni prawa międzynarodowego przepisów prawa międzynarodowego, a
III KK 438/24
30
dalej doprowadziło to do całkowicie błędną prawnokarną ocenę czynów
skazanych. Zaniechanie przeprowadzenia systemowej wykładni
celowościowej szeregu przepisów prawa międzynarodowego, tj. ww.
Konwencji, których wykładnia jest niezbędna do prawidłowego dekodowania
pojęcia środka odurzającego jakim jest żywica konopi; a dalej rzetelnego
ustalenia czy te czyny wypełniają znamiona tak przedmiotowych, jak i
podmiotowych przestępstw im zarzucanych”;
3) „art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 196 § 3 k.p.k. w zw.
z art. 193 § 1 k.p.k. przez nieprawidłową merytorycznie ocenę zarzutów
apelacji w zakresie, w jakim Sąd I instancji oparł wyrok skazujący na opiniach
biegłych i nie powołał innych biegłych, przy czym biegli dotychczas wydający
opinie w sprawie nie wykazali się w ogóle wiadomościami specjalnymi i wiedzą
fachową z zakresu środków odurzających oraz wykładni prawa, a wręcz w
wydanej opinii biegły przekroczył swoje uprawnienia i wszedł w kompetencje
sądu bowiem posunął się on do karnoprawnej oceny czynów zarzucanych
skazanym, w sytuacji gdy, nie tego dotyczył przedmiot opinii i to w sytuacji,
gdy nie posiada on wiedzy prawniczej aby dokonywać karnoprawnej oceny
przedmiotów przestępstw”.
Nadto, w odniesieniu do pkt. III ppkt 3 wyroku Sądu Apelacyjnego obrońca
zarzuciła również:
„naruszenie przepisów postępowania godzące w podstawowe prawo do obrony
skazanych tj. art. 433 § 1 in fine k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k. w z art. 457 § 3 in
principio k.p.k. w zw. z 6 k.p.k. w zw. z 85 § 2 k.p.k. w zw. z art. 6 § 1 i 3 Konwencji o
Ochronie Praw Człowieka poprzez niedostrzeżenie przez Sąd II Instancji, ale i przez
Sąd I instancji, że w postępowaniu przygotowawczym oraz przed Sądem I instancji
doszło do ‘konfliktu interesów’ skazanych przeze mnie reprezentowanych (K. W., A.
R., J. J.) z interesem oskarżonego P. S., albowiem K. W. i P. S. reprezentowani byli
przez tego samego obrońcę;
- co miało bezpośredni wpływ na sytuację procesową moich Klientów, i przypisania
im popełnienie przestępstwa posiadania meskaliny w znacznej ilości, za co zostali
skazani na karę po roku pozbawienia wolności, zaś sprzeczność interesów polegała
na tym, iż przedmiotową meskalinę ujawniono w J., w budynku mieszkalnym
III KK 438/24
31
wynajmowanym przez K. W., zamieszkałym przez K. W. oraz P. S., (oraz tymczasowo
A. S.), w pokoju na piętrze zajmowanym przez P. S. (wraz z jego paszportem); nie w
P. - jak wskazano w zarzucie. W toku postępowania oskarżony K. W. nie przyznawał
się do tego aby ta meskalina była jego, (podobnie jak pozostali moi klienci)
wskazywał że znajdowała się w pokoju oskarżonego P., w wyjaśnieniach jak i
ówczesnemu obrońcy, ta okoliczność została pominięta przemilczana, co
doprowadziło do tego, że formalnie oskarżony reprezentowany przez obrońców
(dotychczas dwóch) nie bronił się i nie podnosił ww. zarzutu, jednakże wynika to z
akt i ustalonego stanu faktycznego w zakresie kto korzystał z nieruchomości w J., (tj.
K. W. i P. S.), kto zajmował pokój w którym ujawniono meskalinę; z akt niniejszej
sprawy oraz akt postępowania karnego - odrębnego dot. P. S. wynika, iż to on
zamawiał substancje psychotropowe z Internetu (z Indii lub Ameryki Południowej); -
w moim przekonaniu, fakt iż powyższego nie dostrzeżono z urzędu - stanowi
podstawę do uchylenia zapadłego w sprawie orzeczenia w tym zakresie;
- gdyż dalej, pomimo tego iż ww. konflikt dotyczył K. W. i P. S., miał on również wpływ
na sytuację A. i R. i J. J. - albowiem jak wynika wprost z akt postępowania A. R. oraz
J. J. nie byli związani z nieruchomością w J., A. R. od jakiegoś czasu (przed dniem
28.08.2018 r.) nie była już w związku z K. W. i nie zamieszkiwała w J., albowiem K.
W. zamieszkiwał tam tymczasowo z A. S. - jego ówczesną dziewczyną, (tzn. on stale
ona tymczasowo), zaś J. J. mieszkał i korzystał z nieruchomości z P. i nie miał wiedzy
ani wpływu na to co w swoim pokoju posiada P. S.” (treść pisma obrońcy przytoczona
w tym miejscu in extenso – uwaga SN);
Co więcej, dodatkowo podniosła, że „w zakresie czynu przypisanego A. R. w
XV pkt wyroku I instancji, zarzucam rażącą jego niesprawiedliwość, gdyż czyn jej
przypisany nie stanowi jakiegokolwiek przestępstwa, posiadany przez nią olejek nie
stanowił środka odurzającego, pomimo tego, że w swoim składzie zawierał THC
(uzasadnienie tej tezy opisane w uzasadnieniu). Powyższe naruszenia wskazane w
pkt. II miały istotny i oczywisty wpływ na treść wydanego orzeczenia, polegający: na
braku przeprowadzenia pełnej i rzetelnej kontroli odwoławczej zaskarżonego
orzeczenia Sądu pierwszej instancji na gruncie zarzutów sformułowanych w apelacji,
po drugie, na zaakceptowaniu popełnionych przez Sąd Okręgowy błędów, w tym
naruszeń prawa procesowego i poczynionych w zasadniczej części nieprawdziwych
III KK 438/24
32
ustaleń faktycznych, a także na wydaniu w postępowaniu odwoławczym ewidentnie
wadliwego orzeczenia, utrzymującego w mocy niesprawiedliwe rozstrzygnięcie Sądu
pierwszej instancji, z naruszeniem (przez sądy obu instancji) zasadniczych celów
procesu karnego, wyrażonych w art. 2 § 1 i 2 k.p.k.”.
Zdaniem obrońcy w sprawie ujawniła się również przesłanka, która stanowi o
możliwości wznowienia postępowania karnego, o której mowa w przepisie art. 540 §
3 k.p.k., a to wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 listopada
2020 r., w sprawie C-663/18, w zakresie w jakim Trybunał dokonał wykładni pojęcia
środka odurzającego oraz odpowiednio sklasyfikował ekstrakty z konopi, całych
roślin, zawierających w swoim składzie THC.
Przy tak zredagowanych zarzutach oraz mających wspierać je tezach
zawartych w obu wskazanych wyżej pismach procesowych obrońca wniosła o
uchylenie orzeczenia Sądu drugiej instancji i przekazanie sprawy temu Sądowi celem
jej ponownego rozpoznania lub uchylenie orzeczeń sądów obu instancji i przekazanie
sprawy Sądowi pierwszej instancji (gdzie aktualnie ponownie rozpoznawana będzie
sprawa oskarżonego P. S.) w całym zakresie.
W pisemnej odpowiedzi na te kasacje prokurator Prokuratury Okręgowej w
Gorzowie Wlkp. wniósł o jej (powinno być „ich” – uwaga SN) oddalenie jako
oczywiście bezzasadnych.
W toku postępowania kasacyjnego kolejny ustanowiony przez skazanego K.
W. obrońca popierając zarzuty podniesione w kasacji oraz argumentację przywołaną
na ich poparcie (pkt 1 pisma z dnia 4 kwietnia 2025 r.), odwołując się do treści art.
536 k.p.k. w zw. z art. 9 § 2 k.p.k., zasygnalizował wystąpienie w niniejszej sprawie
bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.,
związanej z naruszeniem „art. 80 k.p.k. w zw. z art. 85 § 2 k.p.k. - poprzez pełnienie
funkcji obrońcy przez jednego obrońcę w stosunku do dwóch oskarżonych – K. W.
oraz P. S., w sytuacji gdy ich interesy procesowe były ze sobą sprzeczne, co nie
zostało dostrzeżone przez Sąd I oraz II instancji, jak również brak wydania przez Sąd
I instancji postanowienia w przedmiocie wyznaczenia terminu oskarżonym do
ustanowienia innych obrońców, co w sytuacji występowania przesłanki do obrony
obligatoryjnej wobec K. W. (stanął pod zarzutem zbrodni z art. 53 ust. 2 ustawy o
przeciwdziałaniu narkomanii) w konsekwencji spowodowało pozbawienie K. W.
III KK 438/24
33
obrony obligatoryjnej, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, tj. art. 439 §
1 pkt 10 k.p.k.”.
Obrońca ten wniósł – w oparciu o powyższy zarzut – o uchylenie zaskarżonego
wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie oraz zmienionego nim wyroku Sądu
Okręgowego w Gorzowie Wlkp. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Sądowi pierwszej instancji.
W toku rozprawy kasacyjnej reprezentujący skazanych obrońcy podtrzymali
stanowiska wyrażone w swoich pismach procesowych, natomiast prokurator
Prokuratury Krajowej wniósł o oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Przed przedstawieniem powodów wydanego przez sąd kasacyjny orzeczenia
na wstępie poczynić należy uwagę o charakterze ogólnym.
Zakres wydanego w tej sprawie wyroku kasatoryjnego wymagał
przedstawienia w rozbudowanej formie dotychczasowego przebiegu postępowania,
ponieważ wyłącznie wówczas jest możliwe wskazanie podstaw faktycznych i
prawnych, które doprowadziły do rozstrzygnięcia o treści jak w części dyspozytywnej
orzeczenia sądu kasacyjnego. W związku z powyższym konieczne też było
przedstawienie w całości środków zaskarżenia wniesionych na poszczególnych
etapach postępowania.
Przechodząc do kwestii merytorycznych, stwierdzić należy, że jako zasadny
jest zarzut wystąpienia w fazie postępowania przez Sądem pierwszej instancji
bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.
Zarzut taki wyartykułowany został wprost w piśmie obrońcy skazanego K. W.
z dnia 4 kwietnia 2025 r. Znajduje on również swoje odzwierciedlenie w piśmie adw.
L. W. zatytułowanym kasacja, które to pismo złożone zostało (nadane w urzędzie
pocztowym) po upływie terminu przewidzianego w art. 524 § 1 zdanie pierwsze k.p.k.,
jednak w jego treści, w której wskazano na naruszenie art. 433 § 1 in fine k.p.k. w
zw. z art. 440 k.p.k. w z art. 457 § 3 in principio k.p.k. w zw. z 6 k.p.k. w zw. z 85 § 2
k.p.k. w zw. z art. 6 § 1 i 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka, w rzeczywistości
zasygnalizowano – nie nazywając tego wprost – uchybienie, o jakim mowa w art. 439
§ 1 pkt 10 k.p.k.
Z tych względów rozważenie kwestii wystąpienia bezwzględnej przyczyny
III KK 438/24
34
odwoławczej i to niezależnie od tego czy była podnoszona w kasacji lub piśmie
sygnalizacyjnym, czy też nie, i czy nastąpiło to w terminie do wniesienia kasacji, czy
też po nim, byłoby i tak obowiązkiem Sądu Najwyższego, a to z uwagi na regulację
zawartą w art. 536 k.p.k. w zw. z art. 439 k.p.k.
Z treści przepisu art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. wynika w sposób bezsporny, że
niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu uchybienia
na treść orzeczenia zaskarżone orzeczenie podlega uchyleniu, jeżeli oskarżony w
postępowaniu sądowym nie miał obrońcy w wypadach określonych w art. 79 § 1 i 2
k.p.k. oraz art. 80 k.p.k. lub obrońca nie brał udziału w czynnościach, w których jego
udział był obowiązkowy. Z kolei w art. 80 k.p.k. ustanowiona została reguła, że
oskarżony musi mieć obrońcę w postępowaniu przed sądem okręgowym, jeżeli
zarzucono mu zbrodnię. W takim wypadku udział obrońcy w rozprawie głównej jest
obowiązkowy.
W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że z bezwzględną przyczyną
odwoławczą wymienioną w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. mamy do czynienia również
wówczas, gdy oskarżony ma wprawdzie formalnie obrońcę, ale z uwagi na
zachodzącą sprzeczność interesów tego oskarżonego i interesów innego
oskarżonego reprezentowanego przez tego samego obrońcę, nie może on należycie
spełniać swych powinności. Od szeregu lat aprobowane jest stanowisko, zgodnie z
którym reprezentowanie przez jednego obrońcę dwóch lub więcej oskarżonych,
których interesy pozostają w sprzeczności, sprowadza się jedynie do obrony
formalnej, a nie materialnej, jest sprzeczne z zasadą wyrażoną w art. 85 § 1 k.p.k.,
stanowi zatem ograniczenie zagwarantowanego w Konstytucji prawa do obrony i
decyduje o nieważności legitymacji obrońcy, co w sytuacji obrony obligatoryjnej (art.
79 k.p.k. i 80 k.p.k.) prowadzi do uchylenia wyroku w trybie art. 439 § 1 pkt 10.
Szczególna więź zaufania charakteryzująca stosunek na linii oskarżony-obrońca
dotyczyć musi całego procesu, a zatem nie można tej więzi relacjonować do
poszczególnych czynności lub ich fragmentów. Warunki dotyczące niesprzeczności
wzajemnych interesów oskarżonych reprezentowanych przez tego samego obrońcę
dotyczą w takim samym stopniu obrońcy bezpośrednio ustanowionego przez
oskarżonego (gdy idzie o obronę z wyboru) lub wyznaczonego przez sąd (gdy idzie
o obronę z urzędu), jak i tzw. substytutów, czyli obrońców działających na podstawie
III KK 438/24
35
upoważnienia do obrony udzielonego przez obrońcę już ustanowionego lub
wyznaczonego (czyli tzw. dalszego upoważnienia obrończego) – zob. wyrok Sądu
Najwyższego z dnia 2 marca 2006 r., II KK 466/04.
W piśmiennictwie wyróżnia się szereg sytuacji procesowych, związanych z
okolicznościami różnego typu, które prowadzą do kolizji interesów. Są to: 1)
sprzeczność w treści wyjaśnień współoskarżonych, 2) sprzeczność w treściach
przekazywanych przez inne środki dowodowe, 3) sprzeczność w twierdzeniach
wysuwanych we wnioskach dowodowych i sprzeczność w funkcjach, jakie może
spełnić wnioskowany dowód, 4) sprzeczność w ocenie środków dowodowych i
całokształtu materiału dowodowego, 5) sprzeczność w reprezentowanych poglądach
prawnych, 6) sprzeczność „sytuacyjna” wynikająca wyłącznie z odmiennego
charakteru środków zapobiegawczych stosowanych wobec oskarżonych, 7)
sprzeczność interesów oskarżonych pozostających pod tym samym lub wspólnym
zarzutem, ale nie na tym samym etapie postępowania, 8) ocena choćby tylko jednego
dowodu (poza wyjaśnieniami współoskarżonych) wymagająca krytyki dowodu
przeprowadzonej w interesie jednego z oskarżonych i promowanie wiarygodności
tego dowodu w interesie drugiego z nich, 9) uważanie przez obrońcę, że w swych
wywodach, które zamierza zaprezentować sądowi, jest w stanie w logiczny sposób
uzasadnić, dlaczego częściowo dowód ten, w interesie jednego z bronionych
oskarżonych, należy uznać za wiarygodny, w partiach związanych z interesem
procesowym drugiego z oskarżonych zaś za niewiarygodny, podczas gdy
niewiadomą pozostaje, czy taką rozbieżność ocen sąd uzna za logiczną w
prawomocnym wyroku, 10) prezentowanie przez obrońcę w interesie procesowym
jednego z bronionych przezeń oskarżonych poglądu prawnego będącego
jednocześnie poglądem niekorzystnym dla linii obrony, która powinna być
prezentowana w interesie drugiego z oskarżonych, 11) położenie faktyczne
oskarżonych przemawiające za odmienną, generalną taktyką, stosowaną w
procesie, np. tamowanie tempa procesu prawnie dopuszczalnymi metodami, w
interesie oskarżonego odpowiadającego z wolnej stopy i potrzeba przyspieszenia
postępowania w interesie drugiego z oskarżonych, pozostającego w długotrwałym
areszcie tymczasowym, 12) prawomocne umorzenie postępowania co do jednego z
podejrzanych o ten sam czyn i przedstawienie tego samego zarzutu innemu
III KK 438/24
36
oskarżonemu (zob. R. A. Stefański (w:) R. A. Stefański, S. Zabłocki (red.): Kodeks
postępowania karnego. Komentarz do art. 1 – 166, Warszawa 2017 r., tom I, s. 981 i
n. oraz powołana tam literatura i orzecznictwo).
Wskazuje się jednocześnie, że sprzeczność interesów ma miejsce m.in. wtedy,
gdy obrona jednego z oskarżonych wymaga podważenia oświadczeń wiedzy
drugiego z reprezentowanych tylko w pewnej fazie procesu, wspólny obrońca kilku
oskarżonych preferuje interesy jednego z nich kosztem interesów innego i z tej
przyczyny doradza temu ostatniemu ograniczenie bądź inne deformacje wyjaśnień
czy wreszcie jeden i ten sam obrońca musiałby wybierać, którego oskarżonego
interesy procesowe realizuje w trakcie prowadzonej obrony, a tym samym drugi
oskarżony byłby w sytuacji tożsamej z tą, w której nie ma obrońcy w toku całej
rozprawy lub jej części (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia
2015 r., V KO 50/14).
Obrona kolizyjna to więc nie tylko przypadki, gdy obrońca w sposób oczywisty
poświęca interes jednego ze swoich mandantów na rzecz drugiego, ale także
sytuacja, w której interes żadnego ze współbronionych oskarżonych nie będzie
należycie reprezentowany, gdyż obrońca uwikłany w sytuację kolizyjną, bardziej lub
mniej świadomie, będzie szukał takiej taktyki obrończej „złotego środka”, zostawiając
poza zakresem swojej aktywności kwestie sporne lub drażliwe, a tym samym nie
będzie spełniał powinności obrończych wobec żadnego z oskarżonych. Co więcej, w
takiej sytuacji pozostanie dotychczasowego obrońcy przy którymkolwiek ze
współoskarżonych budzić może obawy, że dla obrony jednego oskarżonego obrońca
wykorzysta informacje uzyskane od oskarżonego, od którego odstąpił, bądź że
zaniecha korzystania z niektórych wiadomości, by uniknąć zarzutu poprzednio tu
dopuszczonego i przez to nie będzie skutecznie bronił oskarżonego, przy którym
pozostał (zob. H. Paluszkiewicz (w:) K, Dudka (red.), Kodeks postępowania karnego.
Komentarz, Warszawa 2020, s. 218).
Tego rodzaju sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.
Nie ulega wątpliwości – wbrew wywodom oskarżyciela publicznego zawartym
w pisemnej odpowiedzi na kasację, że oskarżeni P. S. i K. W. mieli tego samego
obrońcę – adw. J. S. lub jego substytuta – przez cały tok postępowania
jurysdykcyjnego przez Sądem pierwszej instancji (zob. protokoły rozprawy głównej:
III KK 438/24
37
z dnia 9 października 2020 r. – k. 3669, z dnia 23 listopada 2020 r. – k. 3694, z dnia
5 stycznia 2021 r. – k. 3732, z dnia 12 lutego 2021 r. – k. 3759, z dnia 9 kwietnia 2021
r. – k. 3775, z dnia 4 listopada 2021 r. – k. 3926, z dnia 7 lutego 2022 r. – k. 4061, z
dnia 21 marca 2022 r. – k . 4090, z dnia 29 kwietnia 2022 r. – k. 4115, z dnia 11 maja
2022 r. – k. 4119 i z dnia 28 lipca 22022 r. – k. 4143). Natomiast wskazywany jako
obrońca P. S. adw. A. B. stawił się wyłącznie na pierwszy termin rozprawy w dniu 9
października 2020 r.
W realiach tej sprawy za oczywiste uznać należy również istnienie
sprzeczności interesów pomiędzy obu wymienionymi wyżej oskarżonymi w
rozumieniu art. 85 § 2 k.p.k. Wprawdzie nie składali oni wyjaśnień, w których
wzajemnie by się obciążali, bezspornym jest jednak, że w odniesieniu do czynu
przypisanego K. W. w pkt. III wyroku Sądu Okręgowego (pkt III aktu oskarżenia),
również w wersji ostatecznie ustalonej w wyroku Sądu Apelacyjnego (pkt III ppkt 3)
zabezpieczony w J. (a nie jak to przyjęły oba Sądy w P. – protokół przeszukania k.
14-17 i 20-21) środek odurzający w postaci meskaliny o łącznej wadze 485,65 grama
ujawniony został w pokoju na piętrze, zajmowanym według twierdzeń K. W. przez P.
S., i to przez niego miał zostać sprowadzony. Jeżeli zaś tak to nie ulega wątpliwości,
że ujawnienie tego faktu przez skazanego K. W. w sposób niekorzystny
oddziaływałoby na sytuację prawną współoskarżonego, a jednocześnie stawiałoby w
konflikcie z interesem obu oskarżonych adw. J. S., który zmuszony byłby do wyboru
interesu jednego z reprezentowanych przez siebie mocodawców.
Czyn ostatecznie przypisany skazanemu K. W. w pkt III ppkt 3 wyroku Sądu
Apelacyjnego w Szczecinie stanowił wprawdzie występek zakwalifikowany przez sąd
ad quem z art. 62 ust. 2 u.p.n. w zw. z art. 57 ust. 2 u.p.n. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w
zw. z art. 65 k.k. trudno wszelako tylko z tego powodu rozdzielić obronę tego
skazanego prowadzoną przez tego samego obrońcę, który reprezentował też
interesy oskarżonego P. S., od obrony w zakresie czynu zakwalifikowanego jako
zbrodnia z art. 53 ust. 2 u.p.n. w zb. z art. 54 ust. 2 u.p.n w zb. z art. 56 ust. 1 u.p.n.
w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. (pkt II wyroku sądu meriti – zarzut z pkt
II aktu oskarżenia) czy też czynu z art. 258 § 1 k.k. (pkt I wyroku Sądu Okręgowego
– pkt I aktu oskarżenia).
Co więcej, obrona obligatoryjna wynikająca z treści art. 80 k.p.k. ma miejsce
III KK 438/24
38
w wypadku, jeżeli chociażby jeden z czynów zarzucanych oskarżonemu stanowił
zbrodnię, niezależnie od tego, ile zachowań stanowiących innego rodzaju czyny
zabronione zostało objętych skargą publiczną.
W związku z powyższym uznać należało, że obrona obligatoryjna rozciągała
się na całość postępowania skazanego K. W. związanego z jego działalnością
prowadzoną w P., J. i G. i innych miejscowościach na terenie kraju, która polegała na
przetwarzaniu i wytwarzaniu środków odurzających w postaci oleju konopnego i
pochodnych zawierających składnik aktywny THC oraz ich dystrybucji, gdyż czynów
tych objętych zarzutami z pkt. I – III aktu oskarżenia nie da się po prostu rozdzielić,
a z tą działalnością głównego oskarżonego bezpośrednio wiązały się przecież też
działania oskarżonego P. S. zarzucone mu w pkt. XVII i XVIII aktu oskarżenia, co do
których sprawa, po wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, przekazana została do
ponownego rozpoznania sądowi a quo.
Już w tym miejscu zauważyć należy, że powyższych ustaleń, w tym
związanych ze sprzecznością interesów obu oskarżonych, nie da się przełożyć na
czyny przypisane skazanemu K. W. w pkt. IV, V i VI wyroku Sądu Okręgowego w
Gorzowie Wlkp., zmienionego w tym zakresie przez Sąd drugiej instancji w pkt. III
ppkt. 4, 5 i 6 orzeczenia Sądu odwoławczego, gdyż dotyczyły one odrębnych czynów
niezwiązanych z działalnością grupy przestępczej, co do których rozstrzygnięto w
pkt. I, II i III wyroku sądu meriti.
Podsumowując powyższe rozważania, stwierdzić więc należy, że wyrok Sądu
pierwszej instancji w odniesieniu do skazanego K. W. dotknięty był uchybieniem z
art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k., czego nie dostrzegł i nie skorygował Sąd Apelacyjny w
Szczecinie. Implikowało to uchylenie zarówno wyroku sądu ad quem, jak i wyroku
Sądu Okręgowego w zakresie czynów zarzuconych K. W. w pkt. I, II i II aktu
oskarżenia w celu przeprowadzenia postępowania od początku w całości, z
zapewnieniem temu oskarżonemu prawa do rzetelnego procesu.
Sąd Najwyższy w niniejszej sprawie uznał też za konieczne uchylenie obu
wyroków w odniesieniu do skazanych J. J. w zakresie czynów zarzuconych mu w
pkt. VII, VIII i IX aktu oskarżenia oraz w odniesieniu do skazanej A. R. w zakresie
czynów zarzuconych jej w pkt. X, XI, XII i XIII aktu oskarżenia. Podstawą takiego
rozstrzygnięcia były przepisy art. 536 k.p.k. w zw. z art. 435 k.p.k. Wprawdzie co do
III KK 438/24
39
tej dwójki skazanych nie miał zastosowania art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. (każde z nich
posiadało własnych obrońców), wszelako przypisane im w wyroku Sądu
Okręgowego w Gorzowie Wlkp. czyny odpowiednio: w pkt. X (zarzut IX a/o) – w
wypadku skazanego J. J. i w pkt XIV (zarzut XII a/o) – w wypadku skazanej A. R.,
objęte następnie pkt III ppkt 3 wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie popełnione
mały być wspólnie i w porozumieniu ze skazanym K. W., trudno więc nie przyjąć, że
naruszenie prawa do obrony tego ostatniego nie miało przełożenia również na ich
sytuację procesową. W konsekwencji i ta zaszłość przeniesiona być musi na
pozostałe czyny tych oskarżonych (zarzuty z pkt. VII i VII aktu oskarżenia – J. J. oraz
z pkt. X i XI aktu oskarżenia – A. R.), jako popełnione także wspólnie i w porozumieniu
w ramach grupy przestępczej, ale też na czyn A. R. zarzucony jej w pkt XIII aktu
oskarżenia, bowiem posiadany przez nią środek odurzający w postaci 30 ml oleju
konopnego zawierający składnik aktywny THC pochodzić miał z produkcji
prowadzonej wspólnie z pozostałymi oskarżonymi.
Nie znalazł natomiast Sąd Najwyższy podstaw do wydania tożsamego
orzeczenia w stosunku do skazanego M. P., który wniósł apelację od wyroku Sądu
pierwszej instancji, a nie wywiódł kasacji od wyroku Sądu odwoławczego albowiem
zarzucone mu, a następnie przypisane czyny w żaden sposób nie wiązały się z
działalnością grupy przestępczej, w której mieli uczestniczyć skazani K. W., J.J. i A.
R., a objęcie jego osoby niniejszym postępowaniem wynikało wyłącznie z ustalenia
o przekazaniu przez niego K. W. 100 gram marihuany (pkt XIV a/o, pkt XVII wyroku
Sądu Okręgowego i pkt III ppkt 10 wyroku Sądu Apelacyjnego).
Ponieważ stwierdzenie wskazanego wyżej uchybienia było wystarczające do
wydania przez Sąd Najwyższy orzeczenia jak w pkt. 1 części dyspozytywnej wyroku,
a w związku z tym istnieje konieczność rozpoznania sprawy w zakresie objętym
rozstrzygnięciem kasatoryjnym w całości od początku, rozpoznanie pozostałych
podniesionych w kasacjach zarzutów w odniesieniu do skazanych K. W., J. J. i A. R.
uznać należało za przedwczesne (art. 436 k.p.k.). Jedynie więc na marginesie
zwrócić należy Sądowi pierwszej instancji uwagę na konieczność poczynienia
ustaleń i opartych o nie rozważań prawnych również w kontekście przepisów
konwencyjnych i zawierających ich interpretację orzeczeń organów
międzynarodowych.
III KK 438/24
40
Na zakończenie kilka uwag w odniesieniu do tej części orzeczenia Sądu
Najwyższego, w której oddalono jako oczywiście bezzasadną kasację obrońcy
skazanego K. W. co do czynów zarzuconych mu pierwotnie w pkt. IV – VI aktu
oskarżenia.
Wniesiona w tym zakresie kasacja nie wykazała, aby na etapie postępowania
odwoławczego Sąd Apelacyjny w Szczecinie naruszył w sposób rażący i mający
istotny wpływ na treść orzeczenia przepisy prawa procesowego bądź materialnego
(art. 523 § 1 k.p.k.).
Pomimo deklaracji o zaskarżeniu wyroku sądu ad quem w odniesieniu do tego
skazanego w całości, w tym również w zakresie czynów zarzuconych w pkt V i VI
aktu oskarżenia, autorka kasacji nie przedstawiła w tym przedmiocie jakiejkolwiek
argumentacji, która podważyłaby ustalenie o popełnieniu przez K. W. czynów
odpowiednio z art. 58 ust. 1 u.p.n. (udzielenie marihuany A. S.) i z art. 59 ust. 1 u.p.n.
(udzielenie marihuany M. G.).
Natomiast w odniesieniu do czynu z pkt IV wyroku Sądu pierwszej instancji
(pkt IV a/o i pkt II ppkt 4 wyroku Sądu Apelacyjnego) w apelacji ówczesnego obrońcy
podniesiono pod adresem opinii biegłego z dziedziny badań chemicznych zarzut
obrazy przepisów postępowania (art. 7 k.p.k. w zw. z art. 201 k.p.k. i art. 410 k.p.k.),
lecz wyłącznie w kontekście niewskazania w tej opinii i nieujęcia współczynnika
pomiaru zawartości sumy delta9THC oraz delta9THCA w poddanych badaniu
próbkach (pkt 9 apelacji). Natomiast w kasacji opinia ta stała się przedmiotem
zarzutu, lecz z kolei jedynie co do naruszenia art. 196 § 3 k.p.k. w zw. z art. 193 § 1
k.p.k., a to w związku – jak to ujęła skarżąca – z niewykazaniem się przez biegłego
wiadomościami specjalistycznymi i wiedzą fachową, a wręcz przekroczeniu przez
niego w opinii swoich uprawnień oraz wejście w kompetencje sądu. W tym stanie
rzeczy, skoro zarzut apelacyjny dotyczył w tym zakresie całkowicie innej materii,
mimo że wiążącej się z przedmiotową opinią, brak jakichkolwiek podstaw do
stawiania wyrokowi Sądu drugiej instancji (to przeciwko niemu jest skierowana
kasacja – art. 519 k.p.k.) zarzutu nierozpoznania lub nienależytego rozpoznania
środka odwoławczego – art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k.
Powyższe skutkować musiało w tej części (pkt. IV, V i VI aktu oskarżenia)
wydaniem orzeczenia po myśli art. 535 § 3 k.p.k., a w konsekwencji tego również
III KK 438/24
41
obciążeniem w tym zakresie skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.
Procedując ponownie, Sąd Okręgowy w Gorzowie Wlkp. uwzględni
zauważenia poczynione w niniejszym uzasadnieniu, a w szczególności zapewni
oskarżonym warunki do rzetelnego rozpoznania sprawy. Powinien mieć też na
uwadze kierunek wywiedzionych w tej sprawie kasacji i wiążący się z tym pośredni
zakaz reformationis in peius (art. 518 k.p.k. w zw. z art. 443 k.p.k.).
Uwzględnienie kasacji skutkowało też zwrotem oskarżonym uiszczonych
przez nich opłat od kasacji (art. 527 § 4 k.p.k.).
[PŁ]
[r.g.]
Tomasz Artymiuk
Andrzej Stępka
Andrzej Tomczyk