III KK 256/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Pietruszyński
Dnia 9 lipca 2026 r.
w sprawie B. G.
skazanego za przestępstwo z art. 280 § 2 k.k. w zb. z art. 157 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 9 lipca 2026 r.
wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją
wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie
z dnia 22 stycznia 2026 r., sygn. II AKa 257/25
zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie
z dnia 15 lipca 2025 r. sygn. III K 332/24,
na podstawie art. 532 § 1 i 3 k.p.k.
postanowił
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
Obrońca skazanego wniósł do Sądu Najwyższego kasację, w której podniósł
zarzut zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci nienależytej
obsady składu sądu odwoławczego ( art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.) oraz zarzut obrazy
prawa materialnego art. 280 § 2 k.k. w zakresie przypisania skazanemu
wypełnienia znamion rozboju kwalifikowanego, w sytuacji gdy w świetle
okoliczności sprawy, z uwagi na eksces drugiego sprawcy, możliwe było
zakwalifikowanie czynu skazanego jedynie z art. 157 § 1 k.k. i odwołując się do
III KK 256/26
2
charakteru prawnego tych uchybień wniósł o wstrzymanie wykonania
zaskarżonego kasacją wyroku.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego prezentowany jest utrwalony pogląd, że
wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku na podstawie art. 532 § 1 k.p.k., jest
odstępstwem od zasady bezzwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń (art.
9 § 2 k.k.w.). Zastosowanie wspomnianej instytucji może więc nastąpić tylko
wyjątkowo. Kontrola kasacyjna dotyczy bowiem prawomocnego wyroku sądu
odwoławczego, a więc wyroku objętego domniemaniem prawidłowości ustaleń i
trafności rozstrzygnięć w nim zawartych. Szczególne uprawnienie Sądu
kasacyjnego wynikające z art. 532 k.p.k. wymaga potwierdzenia, że w sprawie
zaistniały szczególne, nadzwyczajne względy nakazujące pozbawienie w tym trybie
prawomocnego wyroku atrybutu wykonalności. Powodem ku temu może być
zasadność argumentacji przedstawionej na poparcie zarzutów kasacji, stwarzająca
wysokie prawdopodobieństwo wydania orzeczenia kasatoryjnego. Okoliczność ta
musi być jednak dostrzegalna już „na pierwszy rzut oka”, skoro procedowanie w
oparciu o art. 532 k.p.k. następuje przed merytorycznym rozpoznaniem kasacji.
Gdy trafność zarzutów podniesionych w kasacji nie jest – na tym etapie –
oczywista, samo zwrócenie się z wnioskiem o wstrzymanie wykonania
prawomocnego wyroku nie uzasadnia odstąpienia od wspomnianej na wstępie
zasady bezzwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń (zob. m.in. post. SN z
9.02.2023 r., V KK 681/21).
Konkretyzując te uwagi natury ogólnej i odnosząc je do argumentacji
wyrażonej na poparcie wniosku stwierdzić należało, co następuje.
1. Sąd Najwyższy dostrzega powagę i znaczenie wskazanej przez obrońcę
skazanego okoliczności dotyczącej zaistnienia bezwzględnej przyczyny
odwoławczej. Sąd Najwyższy jest jednak w tym zakresie związany treścią uchwały
połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z
23.01.2020 r., BSA I-4110-1/20 (OSNKW 2020, nr 2, poz. 7). Sam fakt, iż w
składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie
III KK 256/26
3
powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa
ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o
zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.
U. z 2018 r. poz. 3) nie stanowi wyłącznego argumentu za uznaniem, że w sprawie
zmaterializowała się bezwzględna podstawa uchylenia zaskarżonego orzeczenia
na podstawie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Drugim, nie mniej ważnym warunkiem jest
bowiem, by wadliwość procesu powoływania prowadziła, w konkretnych
okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w
rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw
Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw
człowieka i podstawowych wolności. W dalszym orzecznictwie Sądu Najwyższego,
które wykształciło się na kanwie tego zagadnienia wskazano, że brak jest podstaw
do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację
w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17
stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo
sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2
k.p.k. (uchw. SN z 2.06.2022 r., I KZP 2/22, OSNK 2022, nr 6, poz. 22).
O ile nie budzi wątpliwości prerogatywa Sądu Najwyższego do badania tej
kwestii z urzędu w trakcie rozpoznawania nadzwyczajnego środka zaskarżenia (z
mocy art. 536 k.p.k. w zw. z art. 439 k.p.k.), to brak jest wyraźnej podstawy prawnej
do przeprowadzenia takiego badania w postępowaniu incydentalnym prowadzonym
w oparciu o art. 532 k.p.k. Niezależnie od powyższego, podniesiony zarzut nie
mieści się w kategorii takich, co do których z góry wiadomo, że obalają
domniemanie prawidłowości wydanych orzeczeń. Stopień skomplikowania
analizowanego zagadnienia wymagający de facto przeprowadzenia badania
instytucjonalnej bezstronności sędziego w realiach konkretnej sprawy, na który to
aspekt zwrócono uwagę w cyt. uchwale SN I KZP 2/22, jak i zresztą samej kasacji,
powoduje, że nie jest możliwe przesądzenie o jego zasadności przed
merytorycznym rozpoznaniem nadzwyczajnego środka zaskarżenia. To zaś może
nastąpić dopiero w toku rozprawy kasacyjnej (por. również post. SN z 7.03.2022 r.,
IV KK 475/21). Podnoszone okoliczności wskazujące na niespełnienie przez
sędziego biorącego udział w składzie wydającym orzeczenie standardu
III KK 256/26
4
niezawisłości i bezstronności nie mieści się w – wykształconym w orzecznictwie
Sądu Najwyższego – kanonie okoliczności „jednoznacznych w swej wymowie”,
uzasadniających wstrzymanie wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego
orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji na podstawie art.
532 § 1 k.p.k. Nie chodzi przy tym o samą rangę zarzutu, ale o realną, niemal
bezspornie rysującą się możliwość jego uwzględnienia.
Odnośnie do drugiego zarzutu kasacji podnieść należało, na tym etapie
procedowania, że zarzut ten prima vista nie jest jednoznacznie pozbawiony racji,
ale ostateczne rozstrzygnięcie co do trafności tego zarzutu będzie wymagało
pogłębionych rozważań prawnych sądu, co nastąpi w toku rozprawy. Zatem zarzut
ten nie ma waloru „oczywistej zasadności”.
Podnieść również należało, że twierdzenie wnioskodawcy przedstawione w
ramach tego zarzutu, o możliwości zakwalifikowania czynu skazanego jedynie z art.
157 § 1 k.k., z pominięciem usiłowania dokonania kradzieży środków odurzających
z użyciem przemocy wobec osoby, z uwagi na stanowisko zajęte przez sąd
pierwszej instancji, nie podbudowane teoretycznie, a oparte na jednym orzeczeniu
sądu powszechnego, że środki odurzające nielegalnie posiadane jako wyłączone z
legalnego obrotu nie mogą stanowić przedmiotu czynności wykonawczej rozboju,
nie jest jednoznacznie przekonujące.
Zatem pomimo skierowania sprawy do rozpoznania na rozprawie kasacyjnej, na
obecnym etapie postępowania nic nie wskazuje, jakoby wniesiona w imieniu
skazanego kasacja miała walor „oczywistej zasadności”, tzn. podniesione w niej
zarzuty przekonywały o trafności i skuteczności nadzwyczajnego środka
zaskarżenia bez potrzeby prowadzenia pogłębionych rozważań. Niezależnie
bowiem od tego, jak zasadność i skuteczność kasacji ocenia sam jej autor, traci on
z pola widzenia, że immanentną cechą tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia
są zarzuty mające świadczyć o rażącym naruszeniu prawa, co nie oznacza jeszcze,
że samo ich wyartykułowanie jest równoznaczne z koniecznością wstrzymania
wykonania zaskarżonego wyroku, korzystającego przecież z domniemania trafności
ocen i ustaleń stanowiących jego podstawę oraz domniemania zgodności z prawem.
W przeciwnym wypadku ustawodawca określiłby kasację jako środek zaskarżenia o
charakterze bezwzględnie suspensywnym, co przecież nie ma miejsca.
III KK 256/26
5
Wskazane okoliczności przekonują, że w tej sprawie nie zachodzi ryzyko
nieodwracalność skutków kary w razie jej wykonania. Chodzi o niebezpieczeństwo
wystąpienia skutków nieodwracalnych i zasadniczo niemożliwych do
zrekompensowania. Taki przypadek w analizowanej sprawie nie zachodził.
Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy uznał, że w sprawie niniejszej
nie zachodzą dostateczne podstawy do zastosowania nadzwyczajnej instytucji
przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k.
Dlatego orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia.
[J.J.]
[a.ł]
