III FZ 51/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 października 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 873/20 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi P. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 7 maja 2020 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości kwoty nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności postanawia oddalić zażalenie. NSA/post.1 - postanowienie "ogólne"

1. Postanowieniem z 9 października 2020 r., I SA/Gl 873/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę P. D. (dalej: "strona", "skarżący") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 7 maja 2020 r. w przedmiocie określenia wysokości kwoty nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.").

2. Jak wskazano w uzasadnieniu postanowienia, zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału z 30 lipca 2020 r. wezwano stronę do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez podanie nr PESEL skarżącego oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. Dla dokonania tych czynności wyznaczono siedmiodniowy termin, informując stronę, że jego niedochowanie będzie skutkowało odrzuceniem skargi.

W dniu 25 sierpnia 2020 r. przesyłkę zawierającą opisane wezwania złożono w placówce pocztowej, a w oddawczej skrzynce pocztowej umieszczono zawiadomienie o możliwości jej odbioru. W dniu 2 września 2020 r. pozostawiono zawiadomienie powtórne, a w dniu 9 września 2020 r. przesyłkę zwrócono nadawcy z adnotacją, że nie została podjęta w terminie.

Odrzucając skargę sąd pierwszej instancji wskazał, że do dnia wydania tego orzeczenia skarżący nie uzupełnił opisanego braku formalnego skargi, nie uiścił także wpisu od skargi. Mając na względzie treść art. 73 p.p.s.a. wyjaśniono stronie, że zarządzeniem z dnia 1 października 2020 r. uznano przesyłkę poleconą adresowaną do skarżącego, która zawierała odpis wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez podanie nr PESEL skarżącego oraz odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł za skutecznie doręczoną adresatowi z upływem dnia 9 września 2020 r. Zatem termin do uzupełnienia braku formalnego skargi oraz uiszczenia wpisu od niej upłynął z dniem 16 września 2020 r., a ponieważ termin ten upłynął bezskutecznie, skargę odrzucono na mocy art. 58 § 1 pkt 3 i art. 220 § 3 p.p.s.a.

3. W zażaleniu na powyższe postanowienie domagając się jego uchylenia skarżący podniósł, że z analizy rejestru korespondencji doręczanej na wskazany przez skarżącego adres (a jest tam zarejestrowanych około 100 firm) pomiędzy 25 sierpnia 2020 r. a 9 września 2020 r. nie przesłano żadnej informacji o pozostawionej przesyłce dla skarżącego. Sposób zaś informowania najemcy o oczekującej korespondencji jest szczegółowo opisany w "umowie najmu lokalu oraz świadczenia usług".

W tym samym piśmie zawarto również wniosek o przywrócenie terminu.

4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismem takim jest między innymi skarga. W myśl art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.

Zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. pierwsze pismo w sprawie strony będącej osobą fizyczną powinno zawierać jej numer PESEL oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Jest to jeden z wymogów formalnych pisma. Jak stanowi zaś art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie strona nie uzupełni jej braków formalnych.

Jak wynika z akt sprawy, wezwanie skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi i podania numeru PESEL zostało mu prawidłowo doręczone w trybie zastępczym, z uwagi na niepodjęcie przesyłki zawierającej to wezwanie. Instytucja doręczenia zastępczego przewidziana w art. 73 p.p.s.a. zakłada możliwość przekazania nieobecnemu adresatowi zawiadomienia o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jego odbioru, ze wskazaniem miejsca i daty. Rzeczone zawiadomienie umieszcza się w skrzynce na korespondencję, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Niedoręczona przesyłka sądowa pozostaje w urzędzie pocztowym przez okres 7 dni, po czym rzeczoną czynność powtarza się. Bezskuteczny upływ 14-dniowego terminu wyznaczonego na odbiór skutkuje przyjęciem doręczenia za dokonane. Fikcja prawna doręczenia zastępczego opiera się na przyjęciu domniemania, iż przesyłka została doręczona adresatowi, mimo że faktycznie adresat jej nie odebrał.

Nie mogły w tym zakresie odnieść skutku argumenty zażalenia o braku awiza w pocztowej skrzynce oddawczej i ewentualne opisane w zażaleniu problemy w komunikacji z wynajmującym powierzchnię biurową, gdyż adnotacje zamieszczone na kopercie pisma zwróconego do sądu oraz na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zaprzeczają twierdzeniom strony w tym zakresie. Na kopercie widnieją bowiem adnotacje o dwukrotnym awizowaniu przesyłki, a na zwrotnym potwierdzeniu odbioru poświadczenie, że adresat nie podjął awizowanej przesyłki z placówki pocztowej w terminie i przesyłkę zwrócono z tego powodu nadawcy. Przypomnienia wymaga, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru (co w równej mierze odnosić należy do niepodjętej w terminie, a zwróconej do sądu przesyłki), jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot oraz zawiera prawidłowe kompletne adnotacje - stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone (por. m.in. postanowienia NSA: z 20 listopada 2020 r., I FZ 179/20; z 30 września 2020 r., sygn. akt I FZ 159/20; z 13 maja 2020 r., I FZ 29/20; z 25 marca 2020 r., II FZ 117/20; z 18 grudnia 2019 r., II FZ 858/19).

Z tej przyczyny kluczowym w niniejszej sprawie dowodem - z którego wynika domniemanie doręczenia pisma procesowego - jest treść prawidłowo wypełnionego i opisanego zwrotnego potwierdzenia odbioru wraz z treścią adnotacji poczynionych na zwróconej do Sądu przesyłce. Skarżący nie przedłożył zaś żadnych dokumentów, które to domniemanie mogłyby podważyć.

Jednocześnie należy podkreślić, iż sąd w składzie rozpoznającym niniejsze zażalenie bynajmniej nie przesądza, czy w toku doręczania korespondencji sądowej skarżący dopuścił się zawinionego działania polegającego na nieuzupełnieniu braków formalnych skargi oraz jakie były rzeczywiste przyczyny takiego stanu rzeczy. Powyższe istotne z punktu widzenia hipotezy art. 87 § 2 p.p.s.a. będzie przedmiotem oceny w sprawie z wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, nie zaś skuteczności doręczenia oraz zasadności odrzucenia środka zaskarżenia. Przedmiotem analizy w niniejszej sprawie jest wyłącznie ocena prawidłowości rozstrzygnięcia postanowienia sądu pierwszej instancji z 9 października 2020 r. i taki jest zakres kognicji tutejszego Sądu.

Skoro zatem skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi i podania numeru PESEL i dostrzeżonych braków nie uzupełnił w zakreślonym terminie, będąc jednocześnie poinformowanym jakie skutki wynikają z niedopełnienia tych obowiązków, to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach obowiązany był skargę tę odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i art. 220 § 3 p.p.s.a. Orzeczenie sądu pierwszej instancji odpowiada zatem prawu.

Z uwagi na powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.