III FZ 268/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dominik Gajewski po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. D. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2024 r. sygn. akt III SA/Wa 211/24 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 listopada 2023 r. nr BON.III.4220.23.3.2023.MW w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego prezesa zarządu wraz ze spółką za zaległości spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za poszczególne miesiące 2017 r., 2018 r., 2019 r. postanawia oddalić zażalenie.

III FZ 268/24

UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 24 kwietnia 2024 r. sygn. akt III SA/Wa 211/24 odrzucił skargę A. D. (dalej: Skarżący) na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 29 listopada 2023 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego prezesa zarządu wraz ze spółką za zaległości spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za poszczególne miesiące 2017 r., 2018 r., 2019 r.

Z uzasadnienia powyższego postanowienia wynika, że na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z 26 stycznia 2024 r. wezwano pełnomocnika Skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi, w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi poprzez złożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi oraz podanie numeru PESEL Skarżącego.

Natomiast zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 31 stycznia 2024 r. wezwano Skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł. W wezwaniu pouczono, że nieuiszczenie wpisu w terminie siedmiu dni, od dnia doręczenia wezwania, spowoduje odrzucenie skargi. Pismo o doręczeniu odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu zostało nadane, na adres pełnomocnika skarżącego (k-40 akta sądowe).

Z powodu braku zwrotnego potwierdzenia odbioru wezwania z dnia 2 lutego 2024 r. do uzupełnienia braków formalnych skargi, wszczęto postępowanie reklamacyjne (zarządzenie z dnia 18 marca 2024 r.). Wezwania sądowe i odpis odpowiedzi na skargę, zostały wysłane wspólną przesyłką. W wyniku postępowania wyjaśniającego ustalono, że reklamowana przesyłka została doręczona w dniu 9 lutego 2024 r. - zgodnie z przepisami Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2023r. poz. 1634 z późn. zm. dalej. p.p.s.a.). W załączeniu przesyłano duplikat potwierdzenia odbioru (k: 47-48).

Pełnomocnik skarżącego do 8 kwietnia 2024 r. nie uiścił należnego wpisu od skargi, o czym świadczy znajdująca się w aktach sprawy notatka służbowa. Ponadto nie uzupełnił braków formalnych skargi.

Pismem z 13 maja 2024 r. pełnomocnik skarżącego złożył zażalenie na powyższe postanowienie z dnia 24 kwietnia 2024 r., wnosząc o jego uchylenie i doręczenie Skarżącemu: zarządzenia Przewodniczącego wydziału z dnia 26 stycznia 2024 r. i z 31 stycznia 2024 r. Pełnomocnik skarżącego podniósł, że w dniu 9 lutego 2024 r. doręczono mu jedynie odpis odpowiedzi na skargę, którą sporządził Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Jednocześnie potwierdza, że otrzymał stanowisko Ministra, które zostało przesłane przez Sąd, jednakże nic więcej, poza tym pismem, nie otrzymał, tym bardziej żadnych wezwań, o których mowa w uzasadnieniu postanowienia z dnia 24 kwietnia 2024 r. Wobec czego nie miał możliwości zapoznania się z treścią wezwań, a następnie ich uzupełnieniem. Podkreślił, że o przedmiotowych zarządzeniach, dowiedział się dopiero z uzasadnienia postanowienia z dnia 24 kwietnia 2024 r., wcześniej żadnych zarządzeń nie otrzymał.

Ponadto argumentował, że wywiązanie się przez stronę skarżącą z obowiązku, jakim było uzupełnienie braków formalnych było niemożliwie z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Strona skarżąca nie mogła uzupełnić braków, nawet przy użyciu największego w tamtym momencie wysiłku, gdyż nie otrzymała zarządzeń. Przeszkoda, która powstała, a więc niedoręczenie zarządzeń nie była zależna od strony skarżącej i jej pełnomocnika.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, takich jak skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata (art. 220 § 1 p.p.s.a.), w takiej sytuacji jednak przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. W przypadku nieuiszczenia należnego wpisu pomimo wezwania skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.).

Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny przypomina, że gdy strona ustanowiła pełnomocnika, to brakuje podstaw prawnych do doręczania pism, bezpośrednio stronie (zob. wyrok WSA w Warszawie z 20.03.2006 r., II SA/Wa 1907/05, LEX nr 204721). Doręczenie dokonane w takiej sytuacji pod adresem strony byłoby bezskuteczne. Ustanowienie pełnomocnika obliguje sąd do doręczania pisma pełnomocnikowi (por. Postanowienie NSA z 22.11.2012 r., II GZ 402/12, LEX nr 1240648). Bez znaczenia dla skuteczności doręczenia pozostają relacje między pełnomocnikiem a mocodawcą, przyjęty przez nich sposób komunikacji czy zakres przekazywania informacji. Osoba reprezentowana przez pełnomocnika działa w taki sposób, jakby sama dokonywała czynności procesowych, tyle że przy wykorzystaniu profesjonalnej pomocy.

Profesjonalny pełnomocnik, jakim jest adwokat lub radca prawny, podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa i znajomością procedury sądowej (zob. postanowienie NSA z 11 marca 2009 r., I OZ 198/09; postanowienie NSA z 3 marca 2009 r., I OZ 155/09; postanowienie z 9 maja 2006 r., II OZ 468/06, publik. CBOSA), toteż w stosunku do tych podmiotów podwyższone zostają standardy rzetelności. Z tego względu pełnomocnicy, zarówno działając samodzielnie, jak również posługując się osobami trzecimi, winni dołożyć należytej staranności przy podejmowaniu wszelkich działań na rzecz mocodawcy. Wiąże się to z odpowiedzialnością za prowadzenie sprawy strony oraz odpowiedzialnością za prawidłowy przebieg całego postępowania sądowego (zob. postanowienie NSA z 26 sierpnia 2009 r., II GZ 184/09, publik. CBOSA). Podkreślenia wymaga również, w nawiązaniu do dalszych wywodów zażalenia, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, błędy pełnomocnika obarczają jego mocodawcę. Odstępstwo od tej zasady mogłoby doprowadzić do podważenia profesjonalizmu wymaganego od takich zastępców procesowych oraz nadmiernej – bo bezkarnej – dowolności w dokonywaniu wykładni prawa.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że Skarżący złożył skargę na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 listopada 2023 r. Skarga zawierała braki formalne, do których uzupełnienia Sąd I instancji wezwał pełnomocnika skarżącego. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 26 stycznia 2024 r., wezwano pełnomocnika skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi, w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi poprzez złożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi oraz podanie numeru PESEL Skarżącego. Braki formalne skargi nie zostały uzupełnione w terminie, tak więc słusznie Sąd I instancji stosownie do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. skargę odrzucił.

Ponadto NSA wskazuje, że niezłożenie przez Skarżącego w postępowaniu sądowoadministracyjnym wiarygodnego dowodu, z którego wynikałoby, że pokwitowania odbioru przesyłki nie dokonał pracownik kancelarii, skutkuje przyjęciem, że doręczenie nastąpiło prawidłowo (por. post. NSA z 4.1.2010 r., I FSK 1620/08, Legalis).

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.