III FZ 187/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Dalkowska (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 22 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Bk 805/20, w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi D. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 30 lipca 2020 r., nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2020 r. postanawia oddalić zażalenie.

1.1. Postanowieniem z dnia 22 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Bk 805/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił zażalenie D. J. (dalej: "Skarżąca", "Strona") na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 20 stycznia 2023 r. sygn. akt I SA/Bk 805/20 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi skarżącej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 30 lipca 2020 r. w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na 2020 r.

1.2. Skarżąca wywiodła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 30 lipca 2020 r. Postanowieniem z 4 grudnia 2020 r. Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. jako wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Pismem z dnia 30 grudnia 2020 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie, a wraz z tym wnioskiem złożyła przedmiotowe zażalenie. Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2021 r. Sąd odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 lipca 2021 r., sygn. akt III FZ 437/21, oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie z dnia 13 stycznia 2021 r. Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2023 r. Sąd pierwszej instancji odrzucił zażalenie na postanowienie z dnia 4 grudnia 2020 r., z uwagi na jego wniesienie po upływie terminu.

Przesyłka zawierająca powyższe postanowienie została wysłana na adres podany przez skarżącą w skardze, a po dwukrotnym awizowaniu 23 stycznia i 31 stycznia 2023 r. została uznana za doręczoną w dniu 6 lutego 2023 r.

Pismem nadanym w dniu 14 lutego 2023 r. za pośrednictwem operatora pocztowego, skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Zażalenie zostało wniesione po terminie i w związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił skargę.

1.3. Skarżąca nie zgodziła się z powyższym postanowieniem i złożyła na nie zażalenie, argumentując, że odrzucone zażalenie zostało złożone z zachowaniem terminu.

2. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

2.1. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

2.2. Jeżeli doręczenie korespondencji nie może nastąpić w sposób właściwy lub zastępczy, pismo, po uprzednim zawiadomieniu adresata, umieszcza się w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy na okres czternastu dni. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe - na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w tym terminie pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Po upływie ostatniego dnia terminu, ustanawia się fikcję prawną doręczenia. Innymi słowy, w razie nieodebrania pisma złożonego w placówce pocztowej za datę doręczenia pisma przyjmuje się datę, w której upłynął termin jego odbioru.

Z kolei w myśl art. 65 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 896 z późn. zm.), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy albo za pomocą środków komunikacji elektronicznej, na warunkach określonych w art. 74a. Stosownie do art. 65 § 2 p.p.s.a., do doręczania pism w postępowaniu sądowym przez operatora pocztowego, stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym, jeżeli przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej.

2.3. Zgodnie z art. 131 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805 z późn. zm.) w zw. z § 7 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 maja 2020 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. poz. 819 z późn. zm.), dalej: Rozporządzenie - po pozostawieniu zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki we właściwej placówce pocztowej operatora lub właściwym urzędzie gminy doręczający: dokonuje adnotacji o niedoręczeniu przesyłki na formularzu potwierdzenia odbioru oraz adnotacji "awizowano dnia" na stronie adresowej niedoręczonej przesyłki i składa swój podpis; oddaje przesyłkę niezwłocznie do właściwej placówki pocztowej operatora lub właściwego urzędu gminy. Placówka pocztowa operatora lub urząd gminy potwierdzają przyjęcie od doręczającego awizowanej przesyłki przez umieszczenie na przesyłce odcisku datownika i podpisu przyjmującego (§ 7 ust. 2). Awizowaną przesyłkę przechowuje się w placówce pocztowej operatora lub urzędzie gminy przez siedem kolejnych dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia, o którym mowa w § 6 (§ 7 ust. 3). W myśl § 10 Rozporządzenia przesyłkę niepodjętą placówka pocztowa operatora opatruje na stronie adresowej adnotacją "nie podjęto w terminie" oraz odciskiem datownika i wraz z formularzem potwierdzenia odbioru odsyła sądowi wysyłającemu niezwłocznie po upływie ostatniego dnia do odbioru przesyłki. Z powyższym koresponduje § 11 ust. 1 i 3 Rozporządzenia, który określa jakiego rodzaju adnotacje i o jakiej treści są czynione na potwierdzeniu odbioru, stanowiąc kolejno, że jeżeli do doręczenia przesyłki nie doszło, to doręczający dokonuje adnotacji o przyczynie niedoręczenia przesyłki na formularzu potwierdzenia odbioru oraz umieszcza na tym formularzu datę i składa swój podpis (ust. 1). Placówka pocztowa operatora, po potwierdzeniu przyjęcia przesyłki od doręczającego w sposób określony w § 7 ust. 2, niezwłocznie odsyła przesyłkę wraz z formularzem potwierdzenia odbioru sądowi wysyłającemu (ust. 3).

Należy tutaj podkreślić, że dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie wraz z adnotacjami urzędowymi zamieszczonymi na przesyłce, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone (postanowienie NSA z 28.08.2013 r., II FSK 2228/13, LEX nr 1361277). W swoim zażaleniu, skarżąca nie przedstawiła dowodów, które mogłyby obalić to domniemanie.

2.4. W przedmiotowej sprawie, zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru (k. 116 akt sądowych), przesyłkę zawierającą odpis postanowienia z dnia 20 stycznia 2023 r. awizowano dwukrotnie 23 stycznia i 31 stycznia 2023 r. Zgodnie z powyższym należało ją uznać za doręczoną w dniu 6 lutego 2023 r. Z racji niepodjęcia przesyłki w terminie została ona zwrócona 8 lutego 2023 r. Zażalenie na postanowienie z dnia 20 stycznia 2023 r. zostało złożone w dniu 14 lutego 2023 r.

Zgodnie z art. 194 § 2 p.p.s.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia. Zatem, jeśli przesyłkę uznano za doręczoną w dniu 6 lutego 2023 r., to termin do wniesienia zażalenia upływał wraz z dniem 13 lutego 2023 r. Słusznie więc Sąd pierwszej instancji odrzucił zażalenie jako wniesione po terminie, skoro zostało ono nadane pismem z dnia 14 lutego 2023 r. Skarżąca błędnie i bezpodstawnie upatruje dzień zwrotu przesyłki do nadawcy jako początek biegu terminu do wniesienia zażalenia. Jak zostało to wskazane we wspomnianym przepisie, bieg terminu do wniesienia zażalenia rozpoczyna się od doręczenia stronie postanowienia, nie od dnia zwrotu przesyłki do nadawcy. Ze względu na niepodjęcie przez skarżącą przesyłki w terminie doszło do jej doręczenia zastępczego w dniu 6 lutego 2023 r. i od tego dnia biegł termin do wniesienia zażalenia.

2.5. W myśl art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-68, art. 69 § 1 oraz art. 70-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Błędna jest zatem argumentacja skarżącej jakoby przesyłki sądowe składało się w placówce pocztowej na okres piętnastu dni. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi reguluje zasady doręczeń w postępowaniu sądowoadministracyjnym i należy zauważyć, że art. 73 § 1 p.p.s.a. ma zastosowanie do wszystkich przesyłek sądowych. Toteż argumentacja skarżącej jest bezpodstawna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku słusznie zatem odrzucił zażalenie na postanowienie z dnia 20 stycznia 2023 r. jako wniesione po terminie.

2.6. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.