III FSK 2998/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia WSA (del.) Paweł Dąbek, po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 września 2020 r. sygn. akt I SA/Sz 430/20 w sprawie ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 19 maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie podatku leśnego za 2018 r. oddala skargę kasacyjną

U Z A S D N I E N I E

Wyrokiem z dnia 9 września 2020 r., sygn. akt I SA/Sz 430/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo C. (dalej: Nadleśnictwo) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Koszalinie z dnia 19 maja 2020 r. w przedmiocie podatku leśnego za 2018 r.

Skargę kasacyjną wywiodło Nadleśnictwo. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), zarzuciło:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 2 ust. 2 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 4 i 7 oraz ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1785 i 2141 ze zm.; dalej: u.p.o.l.), a także art. 1 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz.U. z 2017 r., poz. 1821 ze zm.; dalej: u.p.l.) w zw. z art. 84 i art. 217 oraz art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm., dalej: Konstytucja RP) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegającą na przyjęciu, że zajęcie lasu na prowadzenie działalności gospodarczej oznacza również sytuację, gdy na gruncie leśnym stanowiącym pas techniczny znajdują się napowietrzne linie elektroenergetyczne oraz, że wykonywanie sporadycznie i w niezbędnym zakresie czynności związane z konserwacją urządzeń przesyłowych wyłącza prowadzenie na tym terenie działalności leśnej podczas gdy prawidłowa wykładnia w/w przepisów prowadzi do wniosku, iż o zajęciu gruntu na prowadzenie działalności gospodarczej można mówić dopiero wtedy, gdy wykonywanie działalności gospodarczej wyklucza całkowicie prowadzenie na danym obszarze działalności leśnej - zgodnie z zasadą ustawowej określoności regulacji podatkowych i zasadą poprawnej legislacji wywodzonymi z art. 217 w zw. z art. 84 i art. 2 Konstytucji RP oraz ochrony praw majątkowych i równości wobec prawa wywodzonymi z art. 32. ust. 1 i 64 ust. 2 Konstytucji RP wobec czego obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości za grunt leśny powstaje dopiero w sytuacji, gdy ten grunt jest stale zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej w sposób wyłączający możliwość prowadzenia choćby ograniczonej gospodarki leśnej, tym samym sporadycznie zajmowany teren w celu dokonania czynności mających zawiązek z prowadzaniem działalności gospodarczej nie rodzi obowiązku zapłaty podatku od nieruchomości za grunt leśny - zgodnie z zasadą ustawowej określoności regulacji podatkowych i zasadą poprawnej legislacji wywodzonymi z art. 217 w zw. z art. 84 i art. 2 Konstytucji RP oraz ochrony praw majątkowych i równości wobec prawa wywodzonymi z art. 32 ust. 1 i 64 ust. 2 Konstytucji RP;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1629 ze zm.; dalej: P.g.k.) w zw. z art. 1 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 u.p.l. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że mimo iż grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków są jako lasy (Ls), to nie powinny być opodatkowane podatkiem leśnym, lecz podatkiem od nieruchomości, mimo że nie są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej;

3) naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2018 r. poz. 2129 ze zm.; dalej: u.l.) poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że grunt pod linami energetycznymi nie stanowi lasu;

4) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik postępowania, to jest art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.; dalej: O.p.) przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozstrzygnięcia jej w zgodzie z przepisami prawa przejawiające się brakiem dokładnej analizy stanu faktycznego, jak i przepisów prawnych obowiązujących w przedmiotowym postępowaniu, a także analizą stanu faktycznego w oderwaniu od rzeczywistego wykorzystywania nieruchomości, na której to realizowana jest gospodarka leśna;

5) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik postępowania, to jest art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 O.p. poprzez niezebranie całego istotnego dla sprawy materiału dowodowego, a w konsekwencji nieustalenie istotnych okoliczności faktycznych dotyczących oraz zaniechanie samodzielnego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego i niedokonanie samodzielnie ustaleń faktycznych dotyczących istotnych dla sprawy okoliczności, w tym tego, czy grunt leśny w zarządzie Nadleśnictwa stanowiący pas techniczny pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi jest zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej i czy ten stan wyklucza wykonywanie na tym gruncie działalności leśnej;

6) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 197 § 1 w zw. z art. 180 § 1, art. 122 i art. 187 § 1 O.p., poprzez:

- nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z dziedziny gospodarki leśnej, pomimo że ocena czy na gruncie leśnym w zarządzie Nadleśnictwa stanowiącym pas położony pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi możliwe jest prowadzenia działalności (gospodarki) leśnej oraz ustalenie czy taka działalność była prowadzona w roku objętym zakresem decyzji podatkowej, wymagało posiadania wiadomości specjalnych;

- nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z dziedziny energetyki, pomimo że ocena, sposobu oraz częstotliwości podjętych czynności, które są konieczne do wykonywania przez operatora sieci na terenach będących w zarządzie podatnika w ramach eksploatacji i utrzymania linii, wymagała posiadania informacji specjalnych.

Nadleśnictwo wniosło o wydanie wyroku reformatoryjnego, uwzględnienie skargi i o uchylenie w całości decyzji SKO w Koszalinie z dnia 19 maja 2020 r. i poprzedzającej jej decyzji Burmistrza Z. z dnia 31 stycznia 2020 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie. Nadleśnictwo zrzekło się przeprowadzenia rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznawał niniejszą sprawę w warunkach związania prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2021 r., III FSK 3012/21 wydanym wobec Nadleśnictwa w przedmiocie opodatkowania tych samych gruntów, których dotyczy rozpoznana sprawa i tego samego roku podatkowego. Przypomnieć trzeba, że w obecnie zaskarżonym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie podano, że Nadleśnictwo złożyło korektę deklaracji na podatek leśny za 2018 r. oraz wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2018 r., wyjaśniając iż błędnie uznało, że tereny nad którymi przebiegają napowietrzne linie elektroenergetyczne podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty zakończone zostało decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 maja 2020 r. o odmowie stwierdzenia nadpłaty, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 9 września 2020 r., I SA/Sz 429/20 oddalił skargę od tej decyzji. Wskazanym powyżej wyrokiem z dnia 23 lutego 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniesioną przez Nadleśnictwo skargę kasacyjną od ww. wyroku Sądu pierwszej instancji. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny uznał za prawidłowe stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, iż wbrew twierdzeniom Nadleśnictwa sporne grunty są opodatkowane podatkiem od nieruchomości. Tym samym kwestia opodatkowania tych gruntów została prawomocnie przesądzona.

Stosownie do postanowień art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie – także inne osoby, muszą brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia sądu. Skoro zaś moc wiążąca orzeczenia oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu, to w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (por. J. Kunicki, Glosa do postanowienia SN z 21.10.1999 r., I CKN 169/98, OSP 2001/4, poz. 63). Inaczej zagrożone byłoby ratio legis art. 170 polegające na zagwarantowaniu spójności i logiki działania organów państwa oraz na zapobieżeniu współistnieniu w obrocie prawnym orzeczeń nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy.

Ponieważ sprawa zakończona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2021 r., III FSK 3012/21 dotyczyła podatku od nieruchomości, natomiast sprawa niniejsza dotyczy podatku leśnego, mogłoby się wydawać, że każda z tych spraw dotyczy innego przedmiotu postępowania. Jednak w rzeczy samej w każdej z tych spraw kwestia sporna jest ta sama, dotyczy ona opodatkowania tych samych gruntów za ten sam rok podatkowy. Zarówno w tamtej sprawie jak i w sprawie niniejszej chodzi o to, czy sporne grunty powinny być opodatkowane podatkiem leśnym, czy podatkiem od nieruchomości. Jak już to wykazano, spór ten został rozstrzygnięty prawomocnym wyrokiem. Skoro w sprawie w przedmiocie podatku od nieruchomości Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż przedmiotowe grunty (te same, których dotyczy rozpoznana sprawa, co trzeba niezmiennie artykułować) mają być opodatkowane podatkiem od nieruchomości, a nie podatkiem leśnym, to zgodnie z art. 170 P.p.s.a. Sąd orzekający w niniejszej sprawie jest tym stanowiskiem związany, czyli inaczej mówiąc nie może np. uznać że powinny być one opodatkowane podatkiem leśnym.

Ponieważ, zgodnie z wcześniejszym wyjaśnieniem, w warunkach niniejszej sprawy kwestia zasadności opodatkowania przedmiotowych gruntów podatkiem leśnym nie może być badana, to bezprzedmiotowe jest rozpoznawanie zarzutów skargi kasacyjnej, poprzez które Nadleśnictwo usiłuje dowieść, że grunty te powinny być opodatkowane podatkiem leśnym. Zauważyć co najwyżej można, że wniesione w niniejszej sprawie zarzuty są takie same jak zarzuty wniesione w sprawie dotyczącej podatku od nieruchomości i zostały one rozpoznane w wiążącym w tej sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2021 r., III FSK 3012/21. Wskazać też można, iż Sąd orzekający w niniejszej sprawie w całej rozciągłości podziela stanowisko wyrażone w wyroku III FSK 3012/21 oraz przedstawioną w nim ocenę zarzutów kasacyjnych.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.