III FSK 272/23

Dnia 20 marca 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Brolik po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej I. I. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dnia 14 września 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 2988/21 sprawy ze skargi I. I. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 30 września 2021 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osob trzecich postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym Skarżąca złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazała, że nie dysponuje wskazaną w decyzji kwotą (139.620,30 zł) i nie jest w stanie jej uiścić choćby tymczasowo do prawomocnego zakończenia sprawy. Nie dysponuje składnikami majątku, które mogłaby spieniężyć a wszczęcie egzekucji w takiej wysokości uniemożliwi pokrywanie bieżących, niezbędnych wydatków związanych z codziennym funkcjonowaniem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek podlega oddaleniu.

Wniesienie skargi do sądu z uwagi na art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej p.p.s.a.) nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Również wniesienie skargi kasacyjnej nie wywiera takiego skutku. Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może, ale nie musi, na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. W świetle tego przepisu przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Argumentacja dotycząca którejkolwiek z przesłanek uzasadniających wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej powinna zostać poparta dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej. Spółka uzasadniła swój wniosek o ochronę tymczasową obniżeniem przychodów w związku z ogłoszeniem stanu epidemii. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości, że to interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, aby był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zagrożeń, których strona upatruje w wykonaniu decyzji organu podatkowego. Powołany przepis nie nakłada na Sąd obowiązku poszukiwania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy hipotetycznym stanem rzeczy, a ogólną sytuacją majątkową strony domagającej się ochrony w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a.; ani tym bardziej udowodnienia przez Sąd braku przesłanek, o których mowa w powołanym przepisie (por. postanowienia NSA: z 29 stycznia 2020 r. I FZ 241/19; z 3 października 2019 r., I FZ 190/19; z 26 sierpnia 2014 r., II FSK 998/14; z 13 listopada 2014r., II FZ 1504/14; z dnia 29 maja 2009 r., sygn. I FZ 148/09). Z kolei w postanowieniu z 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09 (publ. CBOSA), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Należy uznać, że skarżący w celu uzyskania tymczasowej ochrony swoich interesów poprzez wstrzymanie wykonania aktu (postanowienia), we wniosku kierowanym do sądu powinien przedstawić okoliczności wskazujące na niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, w związku z wykonaniem decyzji. Powinien wykazać, że wykonanie decyzji może doprowadzić do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi przy tym o adekwatny związek przyczynowy między wykonaniem aktu (postanowienia) przed zakończeniem postępowania jego sądowej kontroli, a możliwymi negatywnymi konsekwencjami wykonania opisanymi w art. 61 § 3 p.p.s.a., na wypadek uchylenia aktu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Stwierdzenie istnienia związku przyczynowego jest ustaleniem faktycznym, z którym ustawa wiąże określone skutki prawne. Odbywa się to za każdym razem w oparciu o okoliczności faktyczne konkretnej sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 17 listopada 2014 roku, I FSK 1778/14, CBOSA). W świetle powyższych uwag należało uznać, że Skarżąca nie powołała się na istnienie okoliczności wskazujących na to, że wykonanie zaskarżonego postanowienia wiąże się z niebezpieczeństwem powstania znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny znaczna, że aby Sąd mógł udzielić ochrony tymczasowej konieczne było wskazanie przez stronę we wniosku konkretnych informacji potwierdzonych stosownymi dokumentami świadczących o spełnieniu ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca takich informacji nie przedstawiła. Oczywistym jest, że każde wykonanie decyzji dotyczącej należności pieniężnych jest uciążliwe i stanowi uszczerbek w budżecie jej adresata, jednak nie oznacza to automatycznie, że zapłata należności, także w trybie egzekucyjnym, będzie za każdym razem powodować powstanie po stronie podmiotu wnoszącego skargę oraz skargę kasacyjną znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Skarżąca nie udokumentował i nie wsparł swojej argumentacji dotyczącej sytuacji ekonomicznej żadnymi dokumentami. Brak uzasadnienia spowodował natomiast, że w sprawie nie zaistniały przesłanki pozytywne do wstrzymania zaskarżonego aktu, co skutkowało oddaleniem tego wniosku.

Wobec braku podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.