III FSK 2007/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Brolik (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak, po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej V.[...] sp. z o.o. z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 lutego 2020 r. sygn. akt I SA/Po 923/19 w sprawie ze skargi V.[...] sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 16 września 2019 r. nr [....] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od V.[...] sp. z o.o. z siedzibą w P. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonym wyrokiem z 5 lutego 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę V. Spółki z o.o. w P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z 16 września 2019 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (sygn. akt I SA/Po 923/19).

W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujący stan sprawy:

Naczelnik Urzędu Skarbowego P.- G. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec skarżącej m.in. na podstawie wystawionego przez Prezydenta Miasta S. tytułu wykonawczego z 27 sierpnia 2018 r. obejmującego zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za miesiące od stycznia do grudnia 2017 r.

Pismem z 3 grudnia 2018 r. skarżąca Spółka wniosła na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 4 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm., zwanej dalej u.p.e.a.) zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie, podnosząc nieistnienie dochodzonego obowiązku i błąd co do osoby zobowiązanego.

Organ egzekucyjny przekazał zarzuty wierzycielowi celem uzyskania jego stanowiska i jednocześnie zawiesił postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie wniesionych zarzutów oraz wstrzymał realizację zajęcia dokonanego w banku.

Postanowieniem z 24 stycznia 2019 r. wierzyciel stwierdził niedopuszczalność zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 4 u.p.e.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie postanowieniem z 5 kwietnia 2019 r. utrzymało w mocy powyższe rozstrzygnięcie wierzyciela.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego P. – G. postanowieniem z 24 lipca 2019 r. stwierdził niedopuszczalność zarzutów nieistnienia obowiązku i błędu co do osoby zobowiązanego zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z 27 sierpnia 2018 r.. Powołując się na wiążące stanowisko wierzyciela, wskazał, że okoliczności te były już weryfikowane w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2017 r. zakończonym ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z 26 kwietnia 2018 r. utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta S. z 30 stycznia 2018 r.

Postanowieniem z 16 września 2019 r., wskazanym we wstępie, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie uwzględnił skargi na powyższe postanowienie i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że okoliczności podnoszone przez skarżącą w zarzutach opartych na art. 33 § 1 pkt 1 i 4 u.p.e.a. były już weryfikowane w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2017 r. zakończonym ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z 26 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 20 września 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 439/18 oddalił skargę Spółki na powyższą decyzję.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Spółka zaskarżając orzeczenie w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I. Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a., naruszenia prawa materialnego, poprzez naruszenie:

1) art. 3 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez niewłaściwe zastosowanie z uwagi na błędne uznanie, że nieruchomością nie władał samoistny posiadacz inny niż właściciel nieruchomości - Spółka C. S.A. i niewłaściwym uznaniem, że Skarżąca jest podatnikiem podatku od nieruchomości.

II. Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a., naruszenia prawa procesowego, które miały wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie:

1) art. 145 §1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a., poprzez niewłaściwe uznanie, że w sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego (określonego w pkt I), a w konsekwencji nieprawidłowe oddalenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu;

2) art. 145 §1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., poprzez niewłaściwe uznanie, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, podczas gdy w trakcie postępowania egzekucyjnego doszło do istotnych naruszeń następujących przepisów:

a) art. 138 § 2 w związku z art. 144 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego P. – G. w P.z dnia 24 lipca 2019 r.;

b) art. 33 § 1 pkt 4 i 6, art 59 § 1 pkt 2, 4 i 7 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm., dalej: u.p.e.a.) w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 3 ust. 3 u.p.o.l., polegające na ich niezastosowaniu i dokonaniu czynności egzekucyjnej w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne powinno być umorzone z uwagi na fakt, iż zobowiązanie w podatku od nieruchomości w stosunku do Spółki nie istniało, zaś postępowanie egzekucyjne jest prowadzone w stosunku do niewłaściwego podmiotu - Spółki - która w związku z tym, iż nie była posiadaczem samoistnym nieruchomości nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości.

c) art. 6 oraz 8 §1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., polegające na nieuwzględnieniu skargi na czynność egzekucyjnego pomimo, że przedmiotowa egzekucja została wszczęta pomimo błędów, jakimi obarczony jest tytuł wykonawczy nr KF.3161.9.74.2018.4, a więc naruszenia następujących zasad:

- zasady praworządności,

- zasady budzenia zaufania do organów podatkowych.

3) art. 151 P.p.s.a., poprzez niewłaściwe uznanie, że w niniejszej sprawie zaszły przesłanki do oddalenia skargi Skarżącej, podczas gdy zarzuty skargi są w pełni uzasadnione.

Mając na uwadze powyższe zarzuty Spółka wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku; 2) rozpoznanie skargi Skarżącej i uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z 16 września 2019 r. oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego P. – G. w P. z 24 lipca 2019 r., 3) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, na rzecz Skarżącej według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącej Spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest – w sposób oczywisty – niezasadna.

Z treści skargi kasacyjnej wynika, że zdaniem strony skarżącej stanowiące przedmiot postępowania egzekucyjnego w administracji świadczenie podatkowe nie może być od niej egzekwowane, ponieważ obciążać ono powinno inny podmiot. W związku z powyższym skarga kasacyjna opiera się zasadniczo na zarzucie kasacyjnym naruszenia materialnego prawa podatkowego w postaci art. 3 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez ustalenie, że skarżąca jest podatnikiem spornego podatku od nieruchomości. W tym stanie sprawy podnieść przede wszystkim należy, że przedmiotem administracyjnego postępowania egzekucyjnego nie jest i być nie może rozstrzyganie o powstaniu i wysokości zobowiązania podatkowego względem określonego podmiotu.

Na podstawie art. 1 pkt 1 i 2 (stosowanej w postępowaniu administracyjnym w sprawie) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji: ustawa ta określa:

1)sposób postępowania wierzycieli w przypadkach uchylania się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków, o których mowa w art. 2;

2)prowadzone przez organy egzekucyjne postępowanie i stosowane przez nie środki przymusu służące doprowadzeniu do wykonania lub zabezpieczenia wykonania obowiązków, o których mowa w art. 2 .

Prowadzenie postępowania podatkowego, wydawanie decyzji podatkowych odnośnie do powstania i wysokości zobowiązania podatkowego w relacji do określonego podmiotu nie stanowi normatywnego przedmiotu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a więc nie stanowi przedmiotu regulowanego tą podstawą postępowania egzekucyjnego w administracji.

Ponadto, wyrokami: z dnia 20 września 2018 r., I SA/Sz 439/18 i z dnia 30 marca 2022 r., III FSK 548/21 sądy administracyjne obu instancji oceniły i stwierdziły, że strona skarżąca jest podatnikiem spornego zobowiązania podatkowego.

Z tych powodów, na podstawie art. 184 p.p.s.a. i art. 204 pkt 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną i orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego.

s. Bogusław Dauter s. Jacek Brolik s. Bogusław Woźniak