III FSK 1528/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Stachurski po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku P. R. o wstrzymanie wykonania decyzji obu instancji w sprawie ze skargi kasacyjnej P. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 września 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 686/22 w sprawie ze skargi P. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 14 kwietnia 2022 r., nr 2201-IEW.4123.10.2022/MB w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 20 września 2022 r., I SA/Gd 686/22 oddalił skargę P. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 14 kwietnia 2022 r., nr 2201-IEW.4123.10.2022/MB w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich.

W skardze kasacyjnej od tego wyroku skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniósł, że za wstrzymaniem wykonania decyzji przemawia niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków, a wobec grożącej egzekucji zaległości podatkowych wynikających z decyzji ostatecznej może dojść do utraty przez niego środków zgromadzonych na rachunku bankowym. Wskazał przy tym, że nie dał podstaw do uznania, że ,,dokonuje bądź mógłby dokonywać czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogłyby utrudnić lub udaremnić egzekucję’’.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. gdy stwierdzono, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody albo niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lutego 2013 r., II FSK 1064/12). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10).

Sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 w zw. z art. 166 p.p.s.a.), co nie wpływa jednakże na to, że przesłanką wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez wnioskodawcę okoliczności określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a.

W rozpoznawanej sprawie, wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący uzasadnił m.in. niebezpieczeństwem wyrządzenia mu znacznej szkody, trudnych do odwrócenia skutków oraz groźby egzekucji, w skutek której doszłoby do utraty przez niego środków zgromadzonych na rachunku bankowym. Niemniej, skarżący nie wykazał jakie trudne do odwrócenia skutki lub jaką znaczną szkodę wywoła wykonanie spornej decyzji, nie dołączył również żadnych dokumentów obrazujących jego sytuację finansową, które pozwoliłyby uprawdopodobnić podnoszone okoliczności, a także nie powołał konkretnych faktów i zdarzeń świadczących o zasadności wstrzymania wykonania wskazanej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że jakkolwiek skarżący powołał się na przesłanki z art. 61 par 3 p.p.s.a., to jednak nie wykazał, aby w stosunku do niego została spełniona co najmniej jedna z nich.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wskazał na typowe, a nie nadzwyczajne, skutki egzekucji świadczenia pieniężnego wiążące się z natury rzeczy z uszczupleniem środków zgormadzonych na rachunku bankowym. Jak wskazano już wyżej, ochrona tymczasowa nie służy zabezpieczeniu strony postępowania przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie przed takimi, których nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi.

Jednocześnie wskazać należy, że faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z 9 kwietnia 2015 r., II FZ 128/15). Samo bowiem wykonanie świadczenia pieniężnego nie wywoła nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami.

Podsumowując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji został sformułowany w sposób niewystarczający dla jego uwzględnienia, w szczególności nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a.

Z przedstawionych wyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.