Uchwała SN z 18 grudnia 1974 r., III CZP 88/74 - jak powołują ją inne sądy

„… fakt pozbawienia zainteresowanego możności działania na skutek nieuczestniczenia w postępowaniu ewidentnie narusza przepisy prawa formalnego (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 1974 r., III CZP 88/74, OSNCP 1976, nr 1, poz. 4 uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 11 września 1991 r., III CZP 79/91, OSNCP 1992, nr 5, poz. 69, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2002 r., I CKN …”

„… z emocjonalnym, gospodarczym czy czysto faktycznym (por. m.in. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 7 października 1947, OSN 1948, nr 2, poz. 48, uchwały Sądu Najwyższego z dnia 28 grudnia 1974 r., III CZP 88/74, OSNC 1976, nr 1, poz. 4 i z dnia 19 lutego 1981 r., III CZP 2/81, OSNCP 1981, nr 8, poz. 144 oraz postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 1976 r., III CRN 91/76, OSNCP 1977, nr 3, poz. 52, z …”

„Do grona osób zainteresowanych należy zaliczyć także posiadaczy zależnych nieruchomości lub jej części (uchwała SN z 18.12.1974 r., III CZP 88/74) oraz posiadaczy sąsiednich gruntów, jeżeli wynik postępowania dotyczy praw, jakie roszczą sobie oni do nieruchomości będącej przedmiotem postępowania lub do przygranicznych pasów ziemi (postanowienie SN z 5.10.1971 r., III CRN 271/71).”

„… odpowiednim stosowaniem przepisów o wznowieniu postępowania z powodu pozbawienia możliwości obrony praw (art. 524 § 2 zd. drugie w zw. z art. 401 pkt 2 k.p.c., por. uchwałę SN z 18.12.1974 r., III CZP 88/74, OSNC 1976/1, poz. 4 oraz postanowienie SN z 5.09.2012 r., IV CZ 51/12, LEX nr 1229820).”

„Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 18 grudnia 1974 r., III CZP 88/74 (OSNC 1976 nr 1, poz. 4) wyjaśnił, że przytoczony przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że wprowadza on - poza ogólnymi wymaganiami przewidzianymi dla skargi o wznowienie postępowania - dwie …”

„… na tej nieruchomości, posiadacze gruntów sąsiednich, jeżeli zgłaszają pretensje do własności nieruchomości lub przygranicznych pasów gruntu (por. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 1974 r., III CZP 88/74, OSNC 1976, nr 1, poz. 4; z dnia 8 lipca 1975 r., III CZP 51/75, OSPiKA 1976, nr 11, poz. 204; z dnia 20 kwietnia 2010 r., III CZP 112/09, OSNC 2010 nr 7-8, poz. 98; postanowienia Sądu Najwyższego: …”

„Do wniesienia wniosku o zasiedzenie uprawniony jest każdy, czyich praw dotyczy wynik sprawy, czyli którego mogą dotyczyć bezpośrednie bądź nawet pośrednie skutki prawne mającego zapaść rozstrzygnięcia (por. np. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 1974 r., III CZP 88/74, OSNCP 1976, nr 1, poz. 1).”

„… niewezwanie następców prawnych tego uczestnika i niewzięcie przez nich udziału w sprawie nie jest podstawą nieważności (por. uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 1974 r., III CZP 88/74, OSNCP 1976, nr 1, poz. 4 i z dnia 20 kwietnia 2010 r., III CZP 112/09, OSNC 2010, nr 7 - 8, poz. 98).”

„… lecz także posiadaczy zależnych, posiadających nieruchomość z tytułu umowy dzierżawy, użytkowania lub na innej podstawie prawnej (porównaj między innymi uchwałę Sądu Najwyższego z 18 grudnia 1974 r. III CZP 88/74, OSNC1976/1/4).”

„… na tej nieruchomości, posiadacze gruntów sąsiednich, jeżeli zgłaszają pretensje do własności nieruchomości lub przygranicznych pasów gruntu (por. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 1974 r., III CZP 88/74, OSNC 1976, nr 1, poz. 4; z dnia 8 lipca 1975 r., III CZP51/75, OSPiKA 1076, nr 11, poz. 204; z dnia 20 kwietnia 2010 r., III CZP112/09, OSNC 2010 nr 7-8, poz. 98; postanowienia: z dnia 7 lipca 1993 …”

„… orzeczenia (zob. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 1950 r. - zasada prawna - C 1864/49, OSN 1950, nr 1, poz. 3, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 1974 r., III CZP 88/74, OSNCP 1976, nr 1, poz. 4 oraz postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 października 2012 r., I CSK 51/12, niepubl., z dnia 17 października 2012 r., I CSK 343/12, niepubl., i z dnia 20 marca 2014 r., II …”

„… skoro przepisy prawa formalnego na skutek pozbawienia zainteresowanego możności działania zawsze zostają naruszone w sposób ewidentny (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 1974 r., III CZP 88/74, OSNCP 1976, nr 1, poz. 4, uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 11 września 1991 r., III CZP 79/91, OSNCP 1992, nr 5, poz. 69, nie publikowane postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia …”

„… czy wszystkie zainteresowane osoby, przeciwko którym biegło zasiedzenie i których praw dotyka wynik sprawy są uczestnikami postępowania (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 1974 r., III CZP 88/74, OSNC 1976/1/4).”

„Użyte w art. 524 § 2 k.p.c. pojęcie „narusza jego prawo” oznacza naruszenie prawa materialnego (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 1974 r., III CZP 88/74 OCNCP 1976, nr 1, poz. 4, uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 11 września 1991 r., III CZP 79/91, OSNCP, nr 5, poz. 69).”

„… 1864/49, OSN 1950, nr 1, poz. 3, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 1974 r., III CZP 88/74, OSNCP 1976, nr 1, poz. 4 oraz postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 października 2012 r., I CSK 51/12, nie publ., z dnia 17 października 2012 r., I CSK 343/12, nie publ. i z dnia 20 marca 2014 r., II CSK 279/13).”

„Użyte w art. 524 § 2 k.p.c. pojęcie „narusza jego prawo” oznacza naruszenie prawa materialnego (uchwała SN z dnia 18 grudnia 1974 r., III CZP 88/74 OCNCP 1976, nr 1, poz. 4, uzasadnienie uchwały SN z dnia 11 września 1991 r., III CZP 79/91, OSNCP, nr 5, poz. 69).”

„Jak trafnie zauważył Sąd Okręgowy, w orzecznictwie ujmuje się ten termin szeroko, przyjmując, że interes prawny decydujący o legitymacji może być zarówno bezpośredni, jak i pośredni (por. m.in. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 28 grudnia 1974 r., III CZP 88/74, OSNC 1976, nr 1, poz. 4 i postanowienie z dnia 28 czerwca 1976 r., 3 III CRN 91/76, OSNCP 1977, nr 3, poz. 52).”

„Nie wypełnia tego wymagania fakt niebrania przez zainteresowanego udziału w postępowaniu mimo, iż widział o tym, że takie 5 postępowanie jest prowadzone, ale nie wstąpił do niego, choć nic nie stało na przeszkodzie wykonaniu uprawnienia objętego art. 510 § 1 k.p.c. (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 1974 r., III CZP 88/74, OSNCP 1974, nr 1, poz. 4).”

„Nie wypełnia tego wymagania fakt niebrania przez zainteresowanego w postępowaniu mimo, iż widział o tym, że takie postępowanie jest prowadzone, ale nie wstąpił do niego, choć nic nie stało na przeszkodzie wykonaniu uprawnienia objętego art. 510 § 1 k.p.c. (por. uchwała 4 Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 1974 r., III CZP 88/74, OSNCP 1974, nr 1, poz. 4).”

„… co do istoty sprawy, może żądać wznowienia postępowania, jeżeli postanowienie to narusza jego prawa (por. uchwały Sądu Najwyższego z 13 września 1967 r., III CZP 60/67, i z 18 grudnia 1974 r., III CZP 88/74), a niewzięcie przez zainteresowanego udziału w sprawie rozpoznawanej w postępowaniu nieprocesowym nie powoduje nieważności postępowania (uchwała Sądu Najwyższego z 20 kwietnia 2010 r., III CZP 112/09, …”

„Wnoszący skargę o wznowienie postępowania zobowiązany jest zatem wprost wskazać i uzasadnić naruszenie przepisów prawa materialnego (zob. uchwała SN z 18 grudnia 1974 r., III CZP 88/74, OSNCP 1976, nr 1, poz. 4; postanowienie SN z 8 stycznia 2002, I CKN 450/00, niepubl.).”

„Okoliczność ta wskazuje, że sam fakt niewzięcia udziału przez zainteresowanego w postępowaniu nieprocesowym nie powoduje nieważności postępowania (np. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 13 września 1967 r., III CZP 60/67, OSNCP 1968, nr 3, poz. 37, i z dnia 18 grudnia 1974 r., III CZP 88/74, OSNCP 1976, nr 1, poz. 4).”

„… samo pozbawienie zainteresowanego możności działania na skutek nieuczestniczenia w postępowaniu ewidentnie narusza przepisy prawa formalnego (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 1974 r., III CZP 88/74, opubl.”

„Zwrócił na to uwagę Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 18 grudnia 1974 r., III CZP 88/74 (OSNC 1976, z.”

„… swoich dzieci miała możliwość dokonywania wszelkich czynności procesowych, które dotyczyłyby także sfery jej praw procesowych (por. uzasadnienia uchwał Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 1974 r., III CZP 88/74, OSNCP 1976, nr 1, poz. 4 oraz z dnia 11 września 1991 r., III CZP 79/91, OSNC 1992, nr 5, poz. 69).”

„… [analogicznie uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 1950 roku - zasada prawna - C 1864/49, OSN 1950, nr 1, poz. 3, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 1974 roku, III CZP 88/74, OSNCP 1976, nr 1, poz. 4 oraz postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 października 2012 roku, I CSK 51/12, nie publ., z dnia 17 października 2012 roku, I CSK 343/12, nie publ., i z dnia 20 marca 2014 …”

„… sprawy, może żądać wznowienia postępowania, jeżeli postanowienie to narusza jej prawa (por. zwłaszcza uchwały Sądu Najwyższego z dnia 13 września 1967 r., III CZP 60/67, i z dnia 18 grudnia 1974 r., III CZP 88/74).”

„… (analogicznie uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 1950 r. - zasada prawna - C 1864/49, OSN 1950, nr 1, poz. 3, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 1974 r., III CZP 88/74, OSNCP 1976, nr 1, poz. 4 oraz postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 października 2012 r., I CSK 51/12, nie publ., z dnia 17 października 2012 r., I CSK 343/12, nie publ. i z dnia 20 marca 2014 r., …”

„Okoliczność ta wskazuje zatem, że sam fakt niewzięcia udziału przez zainteresowanego w postępowaniu nieprocesowym nie powoduje nieważności postępowania (tak np. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 13 września 1967 roku, III CZP 60/67, OSNCP 1968, nr 3, poz. 37 i z dnia 18 grudnia 1974 roku, III CZP 88/74, OSNCP 1976, nr 1, poz. 4).”

„… na nieruchomości, lecz także posiadaczy zależnych, posiadających nieruchomość z tytułu umowy dzierżawy, użytkowania lub na innej podstawie prawnej (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 1974 r. III CZP 88/74, OSNC1976/1/4).”

„… wznowienia postępowania, jeżeli postanowienie to narusza jej prawa (por. uchwała SN z dnia 13 września 1967 r., III CZP 60/67, publ. OSNCP 1968, nr 3, poz. 37; uchwała SN z dnia 18 grudnia 1974 r., III CZP 88/74, publ. OSNCP 1976, nr 1, poz. 4).”

„… jeżeli postanowienie to narusza jej prawa (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 września 1967 roku, sygn. akt III CZP 60/67, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 1974 roku, sygn. akt III CZP 88/74).”

„… o stwierdzenie zasiedzenia jest osobą zainteresowaną w sprawie w rozumieniu art. 510 § 1 KPC (tak uchwały SN z 11 września 1991 r. III CZP 79/91, OSNCP 1992, nr 5, poz. 69 oraz z 18 grudnia 1974 r. III CZP 88/74, OSNCP 1976, nr 1, poz. 4).”

„… orzeczenia (zob. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 1950 r. - zasada prawna - C 1864/49, OSN 1950, nr 1, poz. 3, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 1974 r., III CZP 88/74, OSNCP 1976, nr 1, poz. 4 oraz postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 października 2012 r., I CSK 51/12, nie publ., z dnia 17 października 2012 r., I CSK 343/12, nie publ., i z dnia 20 marca 2014 r., …”

„… 1864/49, OSN 1950, nr 1, poz. 3, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 1974 r., III CZP 88/74, OSNCP 1976, nr 1, poz. 4 oraz postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 października 2012 r., I CSK 51/12, z dnia 17 października 2012 r., I CSK 343/12 i z dnia 20 marca 2014 r., II CSK 279/13).”

„Osoby te, chcąc wziąć udział w sprawie o zasiedzenie powinny jednak wykazać, że przysługuje im takie uprawnienie do nieruchomości, iż wynik tego postępowania dotknie ich praw (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z 1 marca 2017 r., V CZ 118/16, czy w uchwale z 18 grudnia 1974 r. III CZP 88/74).”

„Wnoszący skargę, niebiorący udziału w sprawie, powinien – niezależnie od uzasadnienia przymiotu zainteresowanego – wskazać również, że został pozbawiony możności działania, oraz wyraźnie określić, na czym polegało naruszenie jego prawa, przy czym przez „prawo" – w pojęciu art. 524 § 2 – trzeba rozumieć prawo materialne (uchwała SN z dnia 18 grudnia 1974 r., III CZP 88/74, OSNCP 1976, nr 1, poz. 4, PiP 1977, z.”

„W orzecznictwie ujmuje się ten termin szeroko, przyjmując, że interes prawny decydujący o legitymacji może być zarówno bezpośredni, jak i pośredni (por. m.in. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 28 grudnia 1974 r., III CZP 88/74, OSNC 1976, Nr 1, poz. 4 i postanowienie z dnia 28 czerwca 1976 r., III CRN 91/76, OSNCP 1977, Nr 3, poz. 52).”

„Dopuszczenie wznowienia postępowania tylko na podstawie samego faktu niewezwania do udziału w sprawie stanowiłoby niebezpieczeństwo dla stałości orzeczeń, zwłaszcza gdyby na podstawie prawomocnego rozstrzygnięcia osoby trzecie nabyły już pewne prawa” (też uchwała Sądu Najwyższego z dnia 18.12.1974 r., III CZP 88/74 - OSNC 1976/1/4, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29.01.2003 r., IV CK 399/02 - nie publ.).”

„Użyte w art. 524 § 2 k.p.c. pojęcie "narusza jego prawo" oznacza naruszenie prawa materialnego (uchwała SN z dnia 18 grudnia 1974 r., III CZP 88/74 OCNCP 1976, Nr 1, poz. 4, uzasadnienie uchwały SN z dnia 11 września 1991 r., III CZP 79/91, OSNCP, Nr 5, poz. 69).”

„Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 18 grudnia 1974 r., sygn. III CZP 88/74 wprost podkreślił, iż w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia posiadacz zależny jest zainteresowanym w rozumieniu art. 510 k.p.c. (por. treść wskazanej uchwały w Systemie Infomacji Prawnej Lex Omega 2015).”

„Sąd Najwyższy przedstawił powyższe poglądy – z którymi należy się zgodzić – m.in. w uchwale z dnia 18 grudnia 1974 r., III CZP 88/74, OSNC Nr 1 z 1976 r., poz. 4, w postanowieniu z dnia 8 stycznia 2002 r., I CKN 450/00, niepubl. i w postanowieniu z dnia 29 stycznia 2003 r., I CZ 79/12, niepubl., a ostatnio także w postanowieniu z dnia 4 kwietnia 2014 r., II CSK 374/13, niepubl. Podnieść tu trzeba, że J.”

„Zainteresowany, niebędący uczestnikiem postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem orzekającym co do istoty sprawy, może żądać wznowienia postępowania, jeżeli postanowienie to narusza jego prawa /uchwały Sądu Najwyższego z 13 września1967 r., III CZP 60/67, i z 18 grudnia 1974 r., III CZP 88/74).”

„W skardze o wznowienie powinien on wskazać, że został pozbawiony możności działania, oraz określić, na czym polega naruszenie jego prawa (uchwała SN z dnia 18 grudnia 1974 r., III CZP 88/74, OSNC 1976, nr 1, poz. 4).”