II SA/Wr 583/22Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu · postanowienie · 2022-09-27 „Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2006 r. - uwagi do art. 125 p.p.s.a.; nadto - uchwała Sądu Najwyższego z 17 maja 1985 r., III CZP 69/84 - OSNCP 1986, nr 3, poz. 24).”
I ACa 858/21Sąd apelacyjny · wyrok · 2022-02-25
„Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 17 maja 1985 r., sygn. akt III CZP 69/84, (OSN 1986, Nr 3, poz. 24), wyjaśnił, że w procesie o zachowek sąd samodzielnie rozstrzyga w ramach swej kognicji wszystkie zagadnienia prawne niezbędne dla rozstrzygnięcia procesu, w tym zwłaszcza ustala skład i wartość spadku dla potrzeb ustalenia zachowku.”
„W procesie o zachowek dopuszczalne jest samodzielne ustalanie stanu i wartości spadku jako przesłanek rozstrzyganych prejudycjalnie dla tego procesu (por. uchwałę SN z dnia 17 maja 1985r., III CZP 69/84, OSNC 1986, nr 3, poz. 24, z omówieniem E.”
„Zachowek należy obliczyć w myśl przepisu art. 993 k.c., w sposób odpowiadający rzeczywistemu stanowi faktycznemu. obowiązkiem sądu orzekającego jest ustalenie rzeczywistej wartości zachowku, zgodnie z zasadą samodzielności procesu o zachowek (vide uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 1985 r., III CZP 69/84, LEX nr 3115).”
„Wskazać w tym miejscu należy, że w orzecznictwie przesądzona została kwestia, że wartość zachowku ustala się według stanu z chwili otwarcia spadku i według cen z daty orzekania {uchwała Sądu Najwyższego 7 sędziów - zasada prawna, z dnia 26 marca 1985 r., III CZP 75/984, OSNC 1985/10/147, LEX nr 3078, uchwala Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 1985 r., III CZP 69/84, OSNC 1986/3/24, LEX nr 3115).”
I ACa 449/18Sąd apelacyjny · wyrok · 2019-02-06
„… 1985, Nr 10, s. 98, oraz uchw. SN z 17.5.1985 r., III CZP 69/84, OSNCP 1986, Nr 3, poz. 24 i wyr. SA w Warszawie z 7.12.2017 r., I ACa 1545/16, L.; odmiennie – na rzecz chwili otwarcia spadku – J.”
„Obliczenie zachowku następuje na podstawie wartości spadku ustalonej według cen z daty orzekania o roszczeniach z tego tytułu (por. uchw. SN z dnia 26 marca 1985 r., III CZP 75/84, OSN 1985, nr 10, poz. 147; uchw. SN z dnia 17 maja 1985 r., III CZP 69/84, OSN 1986, nr 3, poz. 24).”
I ACa 580/17Sąd apelacyjny · 2018-12-13
„… mieszkania w 1989 r. Pozwana zarzuciła, że skład i wartość spadku na potrzeby ustalenia zachowku podlegają samodzielnemu ustaleniu przez Sąd, odwołując się do uchwały SN z dnia 17 maja 1985 r., III CZP 69/84.”
„… od okresu ich dokonania, natomiast wyjątki od tej zasady reguluje art. 994 k.c. Z tego względu słusznie podnosi skarżąca, powołując się przy tym na uchwałę Sądu Najwyższego z 17 maja 1985 r., III CZP 69/84, że w procesie o zachowek Sąd samodzielnie rozstrzyga w ramach swojej kognicji, zdeterminowanej przedmiotem procesu, wszystkie zagadnienia prawne niezbędne dla rozstrzygnięcia procesu.”
„… z chwili otwarcia spadku a według cen z daty orzekania o roszczeniach z tego tytułu (por. uchw. SN z dnia 26 marca 1985 r., III CZP 75/84, OSN 1985, nr 10, poz. 147; uchw. SN z dnia 17 maja 1985 r., III CZP 69/84, OSN 1986, nr 3, poz. 24).”
I ACa 914/16Sąd apelacyjny · wyrok · 2016-09-09
„Jest to reguła utrwalona w judykaturze – patrz uchwała SN z 17.05.1985 r., III CZP 69/84, OSNCP 1986/3/24, gdzie wyjaśniono, że w procesie o zachowek sąd samodzielnie rozstrzyga w ramach swej kognicji wszystkie zagadnienia prawne niezbędne dla rozstrzygnięcia procesu, jako o przesłankach prejudycjalnych.”
„Ponadto przepisu art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. nie stosuje się gdy sąd samodzielnie może dokonać samodzielnych ustaleń (por. np. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 1985 r., III CZP 69/84, OSNCP 1986, nr 3, poz. 24), a tak stało się w niniejszej sprawie.”
„Karaim w „ Zawieszenie postępowania cywilnego w postępowaniu procesowym”, Zakamycze 1998, s. 54 a ponadto S.N. w orzeczeniu III CZP 69/84, OSNCP, nr 4, poz. 12).”
„N. dziedziczyłaby spadek w całości, tytułem zachowku należy jej się połowa wartości spadku ustalonej według cen z daty orzekania o roszczeniu (por. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 1985 r., sygn. akt III CZP 69/84, OSNC 1986, nr 3, poz. 24 i z dnia 26 marca 1985 r., sygn. akt III CZP 75/84, OSNC 1985, nr 10, poz. 147) powiększonej o wartość darowizny uczynionej przez spadkodawcę na rzecz pozwanej.”
I ACa 728/13Sąd apelacyjny · wyrok · 2013-09-06
„Przywołał w tym zakresie stanowisko wyrażone w orzecznictwie Sądu Najwyższego w tym uchwałę z dnia 17 maja 1985r. III CZP 69/84, LEX nr 3115.”
„… cen z chwili orzekania o zachowku (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 1985 r., III CZP 75/84, OSNCP 1985, nr 10, poz. 147, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 1985 r. III CZP 69/84 OSNC 1986/3/24, w wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 2005 r. I CK 765/04 Lex nr 180835), a według stanu na dzień otwarcia spadku.”
I ACz 762/13Sąd apelacyjny · postanowienie · 2013-05-09
„Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 17 maja 1985 r. III CZP 69/84).”
„Warto wskazać, że w uzasadnieniu powołanego wyżej postanowienia powołano uchwałę Sądu Najwyższego z 17 maja 1985 roku. w sprawie III CZP 69/84 (OSNC 1986, Nr 3, poz. 24), w której Sąd Najwyższy wyjaśnił, że w procesie o zachowek sąd samodzielnie rozstrzyga w ramach swej kognicji wszystkie zagadnienia prawne niezbędne dla rozstrzygnięcia procesu, jako o przesłankach prejudycjalnych.”
I C 315/23Sąd powszechny · wyrok · 2025-08-25
„Przepis ten jest ustawowym przejawem zasady, że wartość majątku spadkowego ustala się według cen z chwili orzekania o świadczeniach związanych w pewien sposób ze spadkobraniem (tak uchwała SN z dnia 17 maja 1985 r., III CZP 69/84, OSNC 1986/3/24, uchwała SN z 26 marca 1985 r., III CZP 75/84, OSNC 1985/10/147).”
„R. w poszczególnych darowiznach wynosiły po 1/2 części każdej z darowizn (w zakresie dopuszczalności w procesie o roszczenie z tytułu zachowku samodzielnego ustalenia przez sąd orzekający stanu i wartości spadku bez uprzedniego postępowania o dział spadku lub o podział majątku, który był objęty małżeńską wspólnością ustawową zob. uchwałę SN z 17 maja 1985 r., III CZP 69/84, Legalis).”
„Stanowisko to zostało potwierdzone w licznych orzeczeniach (np. uchwała SN z dnia 7 maja 1985r. w sprawie o sygn. akt III CZP 69/84, opubl.”
I C 95/20Sąd powszechny · wyrok · 2023-05-09
„… powodują zmniejszenie spadku i z punktu widzenia osób uprawnionych mogą prowadzić do takiego samego ich pokrzywdzenia, jak dokonanie darowizny (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 1985 r. w sprawie III CZP 69/84, wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 25 marca 2014 r. w sprawie I ACa 1204/13, wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 6 grudnia 2017 r. w sprawie I C 989/15, wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 13 …”
„Podstawą ustalania zachowku jest czysta wartość spadku ustalona według cen z chwili orzekania o zachowku (uchwała SN (7) z 26.3.1985 r. III CZP 75/84, OSNC 1985, Nr 10, poz. 147, uchwała SN z 17.5.1985 r. III CZP 69/84, OSNC 1986, Nr 3, poz. 24, E.”
I C 162/20Sąd powszechny · wyrok · 2022-05-05
„… cen z daty orzekania o roszczeniach z tego tytułu (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 1985 roku, III CZP 75/84 OSN 1985, nr 10, poz. 147, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 1985 roku, III CZP 69/84, OSN 1986, nr 3, poz. 24).”
„W uchw. z 17.5.1985 r. (III CZP 69/84, OSNCP 1986, Nr 3, poz. 24) SN wyjaśnił, że w procesie o zachowek sąd samodzielnie rozstrzyga w ramach swej kognicji wszystkie zagadnienia prawne niezbędne dla rozstrzygnięcia procesu, jako o przesłankach prejudycjalnych.”
III C 889/17Sąd powszechny · wyrok · 2020-12-09
„III CZP 75/84, czy z dnia 17 maja 1985r. III CZP 69/84 obliczenie zachowku następuje na podstawie wartości spadku ustalonej według cen z daty orzekania o roszczeniach z tego tytułu.”
„Sąd na rozprawie dnia 13 lutego 2019 roku oddalił wniosek pozwanego o zawieszenie postępowania, albowiem bezcelowe jest zawieszenie postępowania z powodu toczącego się innego postępowania w sytuacji, gdy sąd może samodzielnie dokonać niezbędnych ustaleń, koniecznych do rozpoznania sprawy – jak miało to miejsce w niniejszej sprawie (por. uchwałę SN z 17.5.1985 r., III CZP 69/84, OSNCP 1986, Nr 3, poz. 24).”
I C 604/18Sąd powszechny · wyrok · 2019-06-27
„Przepis ten jest ustawowym przejawem zasady, że wartość majątku spadkowego ustala się według cen z chwili orzekania o świadczeniach związanych w pewien sposób ze spadkobraniem (tak uchwała SN z dnia 17 maja 1985 roku, III CZP 69/84, OSNC 1986/3/24, uchwała SN z 26 marca 1985 roku, III CZP 75/84, OSNC 1985/10/147).”
II C 215/18Sąd powszechny · wyrok · 2019-06-14
„… stanu i wartości spadku, bez uprzedniego postępowania o dział spadku lub o podział majątku, który był objęty małżeńską wspólnością ustawową (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 1985 roku III CZP 69/84).”
I C 1547/18Sąd powszechny · wyrok · 2019-02-15
„III CZP 69/84, opubl.”
I C 994/16Sąd powszechny · wyrok · 2019-02-08
„Podkreślić należy w tym miejscu, iż obliczenie zachowku następuje na podstawie wartości spadku ustalonej wg cen z daty orzekania o zachowku, a według ich stanu z chwili otwarcia spadku (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego – zasada prawna – z dnia 26.03.1985 r. III CZP 75/84 OSNC 1985/10/147, uchwała Sądu Najwyższego z 17.05.1985 r. III CZP 69/84 OSNC 1986/3/24).”
„W tych warunkach należy wskazać, że wszelkie kwestie związane z ustalaniem stanu i wartości spadku, w skład którego wchodzi udział spadkodawcy w majątku dorobkowym, winny zostać dokonane w sprawie o zachowek (por. uchwała SN z 17.05.1985 r., III CZP 69/84), co na tle okoliczności sprawy jest o tyle konieczne, iż przeprowadzenie postępowania o podział majątku wspólnego jest niedopuszczalne.”
I C 206/17Sąd powszechny · wyrok · 2018-10-29
„W uchw. z 17.5.1985 r. (III CZP 69/84, OSN 1986, Nr 3, poz. 24) SN wyjaśnił, że w procesie o zachowek sąd samodzielnie rozstrzyga w ramach swej kognicji wszystkie zagadnienia prawne niezbędne dla rozstrzygnięcia procesu, jako o przesłankach prejudycjalnych.”
„Przy czym podkreślić należy, iż ustalenie wartości darowizny na potrzeby określenia wysokości zachowku nastąpić powinno, zgodnie z art. 995 § 1 k.c. według cen z chwili ustalania zachowku, ale według stanu z chwili jej dokonania (tak również uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 1985 r., III CZP 69/84).”
I C 409/13Sąd powszechny · wyrok · 2018-08-28
„Z kolei w uchwale z dnia 17 maja 1985 r., III CZP 69/84, Sąd Najwyższy podkreślił, że dopuszczalne jest w procesie o roszczenia z tytułu zachowku samodzielne ustalenie przez sąd orzekający stanu i wartości spadku.”
I C 178/16Sąd powszechny · wyrok · 2018-05-15
„… orzekania o roszczeniach z tego tytułu (por.: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 1985r., sygn. akt III CZP 75/84, OSNC 1985/10/147; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 1985r., sygn. akt III CZP 69/84, OSNC 1986/3/24; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 2005r., sygn. akt I CK 765/04, LEX nr 180835).”
„Wskazać w tym miejscu należy, że w orzecznictwie przesądzona została kwestia, że wartość zachowku ustala się według stanu z chwili otwarcia spadku i według cen z daty orzekania (uchwała Sądu Najwyższego 7 sędziów – zasada prawna, z dnia 26 marca 1985 r., III CZP 75/984, OSNC 1985/10/147, LEX nr 3078, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 1985 r., III CZP 69/84, OSNC 1986/3/24, LEX nr 3115).”
I C 496/16Sąd powszechny · wyrok · 2017-09-15
„Przepis ten jest ustawowym przejawem zasady, że wartość majątku spadkowego ustala się według cen z chwili orzekania o świadczeniach związanych w pewien sposób ze spadkobraniem (tak uchwała SN z dnia 17 maja 1985 roku, III CZP 69/84, OSNC 1986/3/24, uchwała SN z 26 marca 1985 roku, III CZP 75/84, OSNC 1985/10/147, patrz również E.”
I C 328/16Sąd powszechny · wyrok · 2017-06-05
„… (por.: uchwała Sądu Najwyższego (7s) zasada prawna z 26 marca 1985r., IIICZP 75/84, OSNC 1985/10/147; uchwała Sądu Najwyższego z 17 maja 1985r., III CZP 69/84, OSNC 1986/3/24; wyrok Sądu Najwyższego z 25 maja 2005r., I CK 765/04, LEX nr 180835; wyrok Sądu Najwyższego z 14 marca 2008r., IV CSK 509/07, LEX nr 445279).”
„Takie też stanowiska przyjmuje się w judykaturze /postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 1985 roku, III CZP 69/ 84/.”
I C 156/15Sąd powszechny · wyrok · 2017-05-22
„… (por.: uchwała Sądu Najwyższego (7s) zasada prawna z 26 marca 1985r., IIICZP 75/84, OSNC 1985/10/147; uchwała Sądu Najwyższego z 17 maja 1985r., III CZP 69/84, OSNC 1986/3/24; wyrok Sądu Najwyższego z 25 maja 2005r., I CK 765/04, LEX nr 180835; wyrok Sądu Najwyższego z 14 marca 2008r., IV CSK 509/07, LEX nr 445279)”
I C 154/15Sąd powszechny · wyrok · 2017-03-29
„Stanowisko to zostało potwierdzone w licznych orzeczeniach (np. uchwała SN z 17.5.1985 r., III CZP 69/84, OSN 1986, Nr 3, poz. 24; wyr. SN z 25.5.2005 r., I CK 765/04, Legalis; wyr. SN z 4.7.2012 r., I CSK 599/11, Legalis) i nie jest kwestionowane w doktrynie.”
„O przesłankach tych sąd rozstrzyga prejudycjalnie dla celów procesu (tak Sąd Najwyższy w uchwale z 17 maja 1985 roku, III CZP 69/84, OSNCP 1986, nr 3, poz. 24).”
„Sąd samodzielnie ustala skład i wartość spadku dla potrzeb ustalenia zachowku (por. uchwałę z dnia 17 maja 1985 r., III CZP 69/84, OSN 1986, nr 3, poz. 24), według cen z daty orzekania o roszczeniach z tego tytułu (por. uchwałę składy siedmiu sędziów z dnia 26 marca 1985 r., III CZP 75/84, OSN 1985, nr 10, poz. 147).”
