Uchwała SN z 29 lipca 1993 r., III CZP 64/93 - jak powołują ją inne sądy

„… a sąd nie może przyjąć, że gmina stała się właścicielką, choćby oczywiste było, że nieruchomość podlegała komunalizacji (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 29 lipca 1993 r., III CZP 64/93, OSNCP 1993, nr 12, poz. 209, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30 grudnia 1992 r., III CZP 157/92,OSNCP 1993, nr 5, poz. 84, wyroki Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2000 r., IV CKN 71/00, nie publ., …”

„… prawa, to jednak wyłącznie ostateczna deklaratywna decyzja administracyjna stanowi dowód nabycia tego prawa (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 29 lipca 1993 r., III CZP 64/93, OSNC 1993, nr 12, poz. 209 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2010 r., III CSK 144/09, niepubl.).”

„Nr 32, poz. 191 ze zm., por. w szczególności uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 29 lipca 1993 r., III CZP 64/93, OSNC 1993, nr 12, poz. 209 i postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2015 r., I CSK 155/14, nie publ., co do nabycia na podstawie art. 2 ust. 3 ustawy z 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, Dz.”

„… od chwili jej uprawomocnienia Gmina mogła skutecznie powoływać się w obrocie na swoje prawo, i prawem tym rozporządzać (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 29 lipca 1993 r., III CZP 64/93, OSNC 1993, nr 12, poz. 209 i uchwały Sądu Najwyższego z dnia 30 grudnia 1992 r., III CZP 157/92, OSNCP 1993, nr 5, poz. 84, z dnia 2 sierpnia 1994 r., III CZP 94/94, OSNC 1995, nr 1, poz. 9, z dnia 5 …”

„… element konstytutywny, dopiero bowiem od chwili wydania takiej decyzji gmina mogła skutecznie powołać się na swoje prawo (zob. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 29 lipca 1993 r., III CZP 64/93, OSNCP 1993, nr 12, poz. 209 i uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 30 grudnia 1992 r., III CZP 157/92, OSNCP 1993, nr 5, poz. 84).”

„Nr 32, poz. 191 ze zm.) jest również posiadanie, (uchwała siedmiu sędziów SN z dnia 29 lipca 1993 r., III CZP 64/93, OSNCP 1993, nr 12, poz. 209, postanowienie SN z dnia 16 września 2015 r., III CSK 435/14, wyrok SN z dnia 15 czerwca 2005 r., IV CK 731/04 nie publ.) Wskazanie jednostkowych orzeczeń, w których …”

„SN z 5 maja 1993 r., III CZP 64/93, OSNC 1993, z.”

„… poza własnością prawa majątkowe (zob. wyroki z dnia 7 kwietnia 1997 r., III CKN 15/97, z dnia 27 marca 2001 r., IV CKN 285/00 - nie publikowane, uchwała składu siedmiu sędziów z dnia 29 lipca 1993 r., III CZP 64/93, OSNC 1993, nr 12, poz. 209).”

„Nr 32, poz. 191, ze zm.; por. uchwały Sądu Najwyższego z 30 grudnia 1992 r., III CZP 157/92, OSNC 1993, nr 5, poz. 64, i z dnia 29 lipca 1993 r., III CZP 64/93, OSNC 1993, nr 12, poz. 209)(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2007 r., I CSK 64/07, nie publ.).”

„Decyzjom wydawanym na tej podstawie przypisywano wprawdzie charakter deklaratoryjny, ale bez ich wydania gminy nie mogły skutecznie powoływać się w obrocie na nabycie prawa do nieruchomości podlegającej działaniu przepisów powołanej wyżej ustawy (por. m.in. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 29 lipca 1993 r., III CZP 64/93, OSNC 1993, nr 12, poz. 209).”

„Jeżeli chodzi o orzecznictwo, to w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 29 lipca 1993 r., III CZP 64/93 (OSNCP 1993, nr 12, poz. 209) wyjaśniono, że na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (jedn. tekst: Dz.”

„… nabycia przez Gminę w wyniku komunalizacji własności udziałów Skarbu Państwa w nieruchomości i legitymacji procesowej obu tych podmiotów (porównaj z wielu, między innymi uchwały z dnia 29 lipca 1993 r. III CZP 64/93 i z dnia 2 sierpnia 1994 r. III CZP 94/94, wyroki z dnia 28 czerwca 2000 r. IV CKN 71/00, z dnia 21 listopada 2002 r. III CKN 202/00, z dnia 6 lutego 2004 r. II CK 404/02, z dnia 8 stycznia 1991 r. III …”

„… generis elementem konstytutywnym, ponieważ dopiero od chwili wydania takiej decyzji gmina może skutecznie powołać się na swoje prawo własności (uchwała składu siedmiu sędziów z dnia 29 lipca 1993 r., III CZP 64/93, OSNC 1993/12/209; wyroki SN: z dnia 28 czerwca 2000 r., IV CKN 71/00, niepubl. i z dnia 3 czerwca 2011 r., III CSK 285/10, niepubl.).”

„Decyzje, o których 7 mowa w 18 ust. 1 p.w.u.s.t. miały charakter deklaratywny, a ich funkcją było formalne wykazanie tytułu własności mienia objętego komunalizacją (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 29 lipca 1993 r., III CZP 64/93, OSNC 1993, nr 12, poz. 209).”

„… z mocy prawa, to jednak wyłącznie ostateczna deklaratoryjna decyzja administracyjna stanowi dowód nabycia tego prawa (por. uzasadnienie uchwały siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 29 lipca 1993 r., III CZP 64/93, OSNC 1993, nr 12, poz. 209 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2010 r., III CSK 144/09, Lex nr 578044).”

„… własności danej nieruchomości (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2004 r., V CK 251/04, PS 2006, nr 3, poz. 113, uzasadnienie uchwały siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 29 lipca 1993 r., III CZP 64/93, OSNC 1993, nr 12, poz. 209, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2010 r., III CSK 144/09, niepubl.).”

„III CZP 64/93, OSNC 1993, nr 12, poz. 209 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2010 r., III CSK 144/09, Lex nr 578044).”

„Skarb Państwa, a gmina nie może skutecznie powoływać się na swoje prawo własności ani wykonywać praw właścicielskich (porównaj między innymi uchwałę składu siedmiu sędziów z dnia 29 lipca 1993 r. III CZP 64/93, OSNC 1993/12/209 i uchwałę z dnia 2 sierpnia 1994 r. III CZP 94/94, OSNC 1995/1/9 oraz wyroki z 28 czerwca 2000 r. IV CKN 71/00, z dnia 21 listopada 2002 r. III CKN 202/00 i z dnia 6 lutego 2004 r. II …”

„Nr 32 poz. 191 ze zm.) – zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 29 lipca 1993 r., III CZP 64/93, OSNC 1993, nr 12, poz. 209, oraz wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 10 marca 2006 r., IV CSK 118/06 i z dnia 24 lutego 2010 r., III CSK 144/09, niepubl.) – niezbędna jest wydana na podstawie art. 18 ust. 1 przytoczonej ustawy ostateczna decyzja wojewody stwierdzająca to nabycie.”

„… powołał się na judykaturę, niewłaściwie jednak odczytując jej wskazania (zob. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 30 grudnia 1992 r., III CZP 157/92, OSNC 1993, nr 5, poz. 84, z dnia 29 lipca 1993 r., III CZP 64/93, OSNC 1993, nr 12, poz. 209 z dnia 28 czerwca 2000 r., IV CKN 71/00, niepubl., z dnia 21 listopada 2002 r., III CKN 202/00, niepubl., z dnia 6 lutego 2004 r., II CK 404/02, niepubl. i z dnia 10 marca …”

„Nie ulega wątpliwości, że decyzja ta jest wiążąca dla sądu powszechnego i może być wyeliminowana jako podstawa wpisu gminy w księdze wieczystej tylko w sposób przewidziany w art. 16 k.p.a. (zob. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 29 lipca 1993 r., III CZP 64/93, OSNC 1993, nr 12, poz. 209 i wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2004 r., V CK 251/04, niepubl.).”

„Swój pogląd skarżący uzasadnił stanowiskiem prawnym wyrażonym w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 29 lipca 1993 r. (III CZP 64/93, OSNC z 1993, nr 12, poz. 209), z której wynika, że na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości gmina może sprzedać lub oddać w …”

„… że zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego, zajętym najpierw w uchwale z dnia 30 grudnia 1992 r. III CZP 157/92 (nie publ.), a następnie w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 29 lipca 1993 r. III CZP 64/93 (OSNC z 1993, nr 12, poz. 209), wprawdzie gmina nabywająca nieruchomość na podstawie przepisów ustawy komunalizacyjnej nabywała własność z dniem 27 maja 1990 r. z mocy prawa, jednak wyłącznym i jedynym …”

„… właścicielem przedmiotowej nieruchomości, tzn. że nie były spełnione przesłanki z art. 5 ust. 1 ustawy, tymczasem powód nie podważał istnienia przesłanek wymienionych w hipotezie przepisu, a z uchwał SN III CZP 64/93 i III CZP 94/94 oraz wyroku II CK 404/02 zdaniem Sądu Okręgowego wynika, iż czasowe ograniczenie prawa własności gminy wywołanego brakiem decyzji wojewody nie powoduje bezskuteczności lub nieważności …”

„W uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 29 lipca 1993 r., III CZP 64/93 (OSNCP 1993, nr 12, poz. 209) Sąd Najwyższy uznał, że gmina może sprzedać lub oddać w użytkowanie wieczyste nieruchomości, które z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. stały się z mocy prawa jej własnością dopiero wtedy, gdy decyzja wojewody stwierdzająca to nabycie stała się ostateczna.”

„Podobnie ocenił Sąd Najwyższy w uchwale z 29 lipca 1993 r., III CZP 64/93, OSNC 1993, nr 12, poz. 209, charakter nabycia przez gminę mienia na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, Dz.U.”

„W uchwale składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 29 lipca 1993 r. III CZP 64/93 (OSNC 1993/12/209) podkreślono, że z faktu, iż stwierdzenie nabycia własności przez gminę należy do wyłącznej kompetencji organu administracji, wynika konieczność wylegitymowania się przez gminę decyzją …”

„… r., IV CK CKN 1071/00, niepublikowany, uchwała SN z 21 stycznia 2000 r., III CZP 77/02, Biuletyn SN 1/03, uchwała SN z 30 grudnia 1992 r., III CZP 157/92 niepublikowana, uchwała SN z 29 lipca 1993 r. III CZP 64/93, OSP z 1994 r., nr 3, poz. 47).”

„… w szczególności rozporządzania nabytą nieruchomością istnienie decyzji wojewody potwierdzającej własność gminy, uznać należy za konieczne, (tak Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 29 lipca 1993 r. III CZP 64/93, OSNC 1993/12/209 oraz w uchwale z dnia 30 grudnia 1992 r. III CZP 157/92) to w przypadku czynności polegającej na aktualizacji ceny gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste decyzja taka nie wydaje się …”

„Charakter prawny tego sposobu nabycia mienia przez gminę w ramach przeprowadzonej komunalizacji wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 29 lipca 1993 r., III CZP 64/93 (OSNCP 1993, nr 12, poz. 209), wyrażając pogląd, że gmina może sprzedać lub oddać w użytkowanie wieczyste nieruchomości, które z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. stały się jej …”

„… 3/91, OSNCP 1991, nr 7, poz. 91 i uchwała z dnia 30 grudnia 1992 r., III CZP 157/92, OSNC 1993, nr 5, poz.84) ukształtował się pogląd wyrażony w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 29 lipca 1993 r., III CZP 64/93, (OSNC 1993, nr 12, poz. 209), że jakkolwiek przepis art. 5 ust 1 tej ustawy wywołuje skutki cywilnoprawne w postaci przejścia prawa własności, które następują z mocy prawa z chwilą wejścia w życie …”

„Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały 7 sędziów z 29.7.1993 r. III CZP 64/93, OSNC 1993/12/209 (dalej uchwała III CZP 64/93) stwierdził, że aczkolwiek art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach …”

„Analogicznie w wyroku z 6 lutego 2004 r. sygn. akt II CK 404/02 Sąd Najwyższy ponownie wyjaśnił, że "w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. przede wszystkim uchwały z 29 lipca 1993 r. sygn. III CZP 64/93, OSNC 1993/12/209 i z 2 sierpnia 1994 r. sygn. III CZP 94/94, OSNC 1995/1/9) wyjaśniono, a w piśmiennictwie tę interpretację zaaprobowano, że chociaż nabycie własności na podstawie art. 5 ust. 1 …”

„Podobny pogląd wyraził Sąd Najwyższy w uchwale składu 7 sędziów z 29 lipca 1993 r. sygn. akt III CZP 64/93, publ. OSNCP 1993, nr 12, poz. 209, w której orzekł, że gmina może sprzedać lub oddać w użytkowanie wieczyste nieruchomości, które w wyniku komunalizacji stały się z mocy prawa jej własnością, dopiero gdy decyzja wojewody stwierdzająca to nabycie jest ostateczna.”

„Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego (uzasadnienie uchwały z 29 lipca 1993 r., sygn. akt III CZP 64/93, OSNC z 1993 r., z.”

„Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały składu 7 Sędziów z 29.7.1993 r. III CZP 64/93, OSNC 1993/12/209 (dalej: "uchwała III CZP 64/93") stwierdził, że aczkolwiek art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.”

„… przez Skarb Państwa tytułu własności do przedmiotowej nieruchomości w dacie 5 grudnia 1990 r. i w dacie 27 października 2000 r. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały składu 7 Sędziów z 29.7.1993 r. III CZP 64/93, OSNC 1993/12/209 (dalej: "uchwała III CZP 64/93") stwierdził, że aczkolwiek art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o …”

„… pozostaje w obrocie Skarb Państwa, a gmina nie może skutecznie powoływać się na swoje prawo własności ani wykonywać praw właścicielskich (por. uchwałę składu siedmiu sędziów SN z 29 lipca 1993 r. III CZP 64/93, OSNC 1993/12/209 i uchwałę SN z 2 sierpnia 1994 r. III CZP 94/94, OSNC 1995/1/9 oraz wyroki SN: z 28 czerwca 2000 r. IV CKN 71/00, z dnia 21 listopada 2002 r. III CKN 202/00 i z 6 lutego 2004 r. II CK …”

„Potwierdza to powołana w skardze uchwała Składu 7 Sędziów z 29 lipca 1993 r. III CZP 64/93.”

„Poświadczenie takie ma charakter stanowczy i aczkolwiek nabycie własności następuje z mocy prawa, to jednak w obrocie cywilnoprawnym gmina dla wykazania swojego tytułu do nieruchomości musi posiadać decyzję wojewody (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 29 lipca 1993 r., III CZP 64/93, OSNCP 1993/12/209 i postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2015 r., I CSK 155/14, Lex nr 1666009).”

„W uzasadnieniu uchwały Składu Siedmiu Sędziów z 29 lipca 1993 r. (III CZP 64/93, OSNC 1993/12/209) Sąd Najwyższy wyjaśnił znaczenie deklaratoryjnej decyzji organu administracji stwierdzającej nabycie własności z mocy prawa, wskazując, że decyzja ta stanowi ustawowe poświadczenie, iż gmina stała się z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. właścicielem określonego mienia.”

„Te ostatnie mają tylko charakter wtórny, przy tym deklaratoryjny i jakkolwiek pełnią funkcję legitymizacyjną (zob. uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 29 lipca 1993 r., III CZP 64/93), nie stwarzają w odniesieniu do powódek nowego stanu prawnego, stąd nie mogą być traktowane jako kolejne źródło tej samej szkody.”

„… nieruchomości będącej przedmiotem wniosku bowiem nie była jeszcze wydana, ani tym bardziej nie była ostateczna decyzja komunalizacyjna, powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 29 lipca1993 r. (III CZP 64/93), w której sąd stwierdził, że gmina może oddać grunt w użytkowanie wieczyste dopiero wtedy gdy decyzja komunalizacyjna Wojewody stała się ostateczna.”

„… 5, poz. 84, z dnia 29 lipca 1993 r. III CZP 64/93 OSNCP 1993 z.”