„Powołał wypowiedź Sądu Najwyższego zawartą w uchwale z dnia 14 lutego 1991 r., III CZP 4/91, OSNC 1991/8-9/91 na gruncie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o zaopatrzeniu emerytalnym i innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz.”
„… zarówno w Kodeksie cywilnym, jak i Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym (por. uchwały Sądu Najwyższego: z dnia 16 lipca 1980 r., III CZP 44/80, OSNCP 1981, nr 2-3, poz. 24, z dnia 19 lutego 1991 r., III CZP 4/91, OSNCP 1991, nr 8-9, poz. 103, z dnia 14 października 1992 r., III CZP 125/92, OSNCP 1993, nr 4, poz. 58, z dnia 25 marca 1992 r., III CZP 19/92, OSNCP 1992, nr 9, poz. 163 oraz z dnia 8 września 1993 …”
„Na te różnice Sąd Najwyższy wskazał także w uchwałach z dnia 19 lutego 1991 r., III CZP 4/91 (OSNCP 1991, nr 8-9, poz. 103), z dnia 25 marca 1992 r., III CZP 19/92 (OSNCP 1992, nr 9, poz. 163), z dnia 14 października 1992 r., III CZP 125/92 (OSNCP 1993, nr 4, poz. 58) i z dnia 8 września 1993 …”
„… judykatury, która opowiedziała się za pierwszym z przytoczonych poglądów (zob. uchwały Sądu Najwyższego: z dnia 16 lipca 1980 r., III CZP 44/80, OSNCP 1981, nr 2-3, poz. 24, z dnia 19 lutego 1991 r., III CZP 4/91, OSNCP 1991, nr 8-9, poz. 103, z dnia 14 października 1992 r., III CZP 125/92, OSNCP 1993, nr 4, poz. 58, z dnia 25 marca 1992 r., III CZP 19/92, OSNCP 1992, nr 9, poz. 163 oraz z dnia 8 września 1993 …”
„SA w Łodzi z 19.2.1014 r., I ACa 1010/13, SA w Warszawie z 11.3.2014 r., VI ACa 1530/13, uchwała SN z 19.2.1991 r., III CZP 4/91, OSN 1991, Nr 8–9, poz. 103; uchwała SN z 21.6.2012 r., III CZP 29/12, Biul.”
„Bezsprzecznie zatem ustawodawca nie przychylił się do krytycznych głosów doktryny, które wywołała uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 1991 r. podjęta w sprawie III CZP 4/91.”
I ACa 590/17Sąd apelacyjny · wyrok · 2017-12-08
„… stanu prawnego, a mianowicie: uchwały z dnia 16 lipca 1980 r., III CZP 44/80, OSNCP 1981, nr 2-3, poz. 24, z dnia 17 września 1980 r., II UZP 20/80 OSNCP 1981, nr 2- 3, poz. 27, z dnia 19 lutego 1991 r., III CZP 4/91, OSNCP 1991, nr 8-9, poz. 103, z dnia 29 września 1992 r., III CZP 98/92, OSNCP nr 3, poz. 35, dnia 25 marca 1992 r., III CZP 19/92, OSNCP 1992, nr 9, poz. 163, z dnia 14 października 1992 r., III CZP …”
„Sąd Okręgowy wskazał, że pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie i odwołał się do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 1991 r. III CZP 4/91.”
„Nr 32, poz. 140) nie uwzględnia się przy ustalaniu zachowku (Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 1991 r. III CZP 4/91OSNC 1991/8-9/103).”
I ACa 419/15Sąd apelacyjny · wyrok · 2015-05-15
„Dominujące stanowisko judykatury sprzeciwiało się uznaniu umowy przekazania za darowiznę (patrz uchwała SN z 16.07.1980, III CZP 44/80, OSNCP 1981, nr 2-3 poz. 24, uchwała SN z 19.02.1991 r., III CZP 4/91, OSNCP 1991, nr 8-9, poz. 103, uchwała SN z 25.03.1992 III CZP 19/92, OSNCP 1992, nr 9 poz. 163, uchwała SN z 8.09.1993, III CZP 121/93, OSNCP 1994, nr 5 poz. 97, postan.”
„… rolnego następcy jest instytucją odmienną od umowy darowizny (por. wyrok z dnia 8 grudnia 2000 r., I CKN 992/98, uchwała SN z dnia 16 lipca 1980 r., III CZP 44/80, uchwała z dnia 19 lutego 1991 r., III CZP 4/91, uchwała siedmiu sędziów z dnia 25 listopada 2005 r., III CZP 59/05, uchwała SN z dnia 7 lutego 2014 r., III CZP 114/13) i nie stosuje się do niej przepisów o darowiźnie.”
I ACa 779/13Sąd apelacyjny · wyrok · 2014-03-12
„… że stanowisko to można uznać za konsekwentne i utrwalone w orzecznictwie (np. uchwały Sądu Najwyższego: z dnia 16 lipca 1980 r. III CZP 44/80, OSNCP 1981, nr 2-3, poz. 24; z dnia 19 lutego 1991 r. III CZP 4/91, OSNCP 1991, nr 8-9, poz. 103; z dnia 14 października 1992 r. III CZP 125/92, OSNCP 1993, nr 4, poz. 58; z dnia 25 marca 1992 r. III CZP 19/92, OSNCP 1992, nr 9, poz. 163; z dnia 8 września 1993 r. III …”
I ACa 142/13Sąd apelacyjny · wyrok · 2013-06-19
„Sąd Okręgowy podzielił stanowisko wyrażone w uchwale Sądu Najwyższego z 19 lutego 1991 r. w sprawie III CZP 4/91 (SNC 1991/8-9/103) oraz w wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 19 lipca 2006 r. w sprawie VI ACa 99/2006.”
I ACa 1000/12Sąd apelacyjny · wyrok · 2013-01-11
„… przekazanego następcy w zamian za świadczenia z ubezpieczenia społecznego nie uwzględnia się przy ustalaniu zachowku min. w uchwale Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 19 lutego 1991 roku (sygn. akt. III CZP 4/91), w której uznano, iż wartości gospodarstwa rolnego przekazanego następcy na podstawie art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 1977 roku o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla …”
„Najwyższego z dnia 12 listopada 1984 r., III UZP 45/84, OSNCP 1985, nr 4, poz. 44, uchwały Sądu Najwyższego z dnia 31 lipca 1979 r., III CZP 41/79, OSNCP 1979, nr 12, poz. 238, z dnia 19 lutego 1991 r., III CZP 4/91, OSNCP 1991, nr 8-9, poz. 103, z dnia 25 marca 1992 r., III CZP 19/92, OSNCP 1992, nr 9, poz. 163, z dnia 4 października 1992 r., III CZP 125/92, OSNCP 1993, nr 4, poz. 58, sprost.”
„… 238; siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 1980 n, III CZP 39/80, OSNCP 1981, nr7, poz. 121; z dnia 12 listopada 1984 n, III UZ 45/84, OSNCP 1985 r., nr4, poz. 44; z dnia 19 lutego 1991 r., III CZP 4/91, OSNCP 1991, nr 8-9, poz. 103; z dnia 25 marca 1992 r., III CZP 19/92, OSNCP 1992, nr 9, poz. 163; z dnia 4 października 1992 r., III CZP 125/92, OSNCP 1993, nr4, poz. 58, z dnia 8 września 1993 r., …”
„Powołując się m.in. na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 1991 r. (sygn. akt III CZP 4/91) pozwany zaznaczył, że wartości gospodarstwa rolnego przekazanego następcy nie uwzględnia się przy zachowku.”
I C 573/22Sąd powszechny · wyrok · 2023-06-05
„Wedle pierwszego nieodpłatne przysporzenie z umowy z następcą nie jest darowizną (zob. np. uchw. SN z 19.2.1991 r. (III CZP 4/91, OSNCP 1992, Nr 8–9, poz. 103, uchw. SN(7) z 25.11.2005 r., III CZP 59/05, OSNC 2006, Nr 5, poz. 79), wyr. SA w Warszawie z 19.7.2006 r. (VI ACa 99/06, niepubl.).”
„Nr 32, poz. 140) nie uwzględnia się przy ustalaniu zachowku (vide: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 1991 r. III CZP 4/91, także III CZP 29/12, V CSK 692/15) Przedmiotowe stanowisko Sądu Najwyższego nie miało jednak, zdaniem Sądu Rejonowego, zastosowania w niniejszej sprawie albowiem przekazanie własności spornych …”
„Nr 32, poz. 140) Sąd Najwyższy zajął stanowisko, że wartości gospodarstwa rolnego przekazanego następcy na podstawie art. 51 ust. 1 ustawy nie uwzględnia się przy ustalaniu zachowku (por. uchwała z dnia 19 lutego 1991 roku, III CZP 4/91, Legalis Nr 27245).”
III Ca 208/21Sąd powszechny · 2022-03-23
„… prawa administracyjnego, ubezpieczeniowego i cywilnego, a rolnik przekazujący gospodarstwo dąży do uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 1991r., III CZP 4/91, LEX nr 3649; wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 19 lipca 2006r., VI ACa 99/06, LEX nr 1642506; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 2012r., III CZP 29/12, LEX nr 1242094; wyrok Sądu …”
„Ważnym orzeczeniem w tej sprawie jest uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19.02.1991 r. (sygn. akt. III CZP 4/91), w której przyjął, iż wartości gospodarstwa rolnego przekazanego następcy w trybie ustawy z dnia 14.12.1982r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin nie uwzględnia się przy ustalaniu zachowku.”
I Ns 149/16Sąd powszechny · postanowienie · 2017-10-06
„… sędziów Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 1980 r., III CZP 39/80, OSNCP 1981, nr 7, poz. 121; z dnia 12 listopada 1984 r., III UZ 45/84, OSNCP 1985 r., nr 4, poz. 44; z dnia 19 lutego 1991 r., III CZP 4/91, OSNCP 1991, nr 8-9, poz. 103; z dnia 25 marca 1992 r., III CZP 19/92, OSNCP 1992, nr 9, poz. 163; z dnia 4 października 1992 r., III CZP 125/92, OSNCP 1993, nr 4, poz. 58, z dnia 8 września …”
I C 552/15Sąd powszechny · wyrok · 2017-01-11
„… siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 1980 r., III CZP 39/80, OSNCP 1981, nr 7, poz. 121; z dnia 12 listopada 1984 r., III UZ 45/84, OSNCP 1985 r., nr 4, poz. 44; z dnia 19 lutego 1991 r., III CZP 4/91, OSNCP 1991, nr 8-9, poz. 103; z dnia 25 marca 1992 r., III CZP 19/92, OSNCP 1992, nr 9, poz. 163; z dnia 4 października 1992 r., III CZP 125/92, OSNCP 1993, nr 4, poz. 58, z dnia 8 września 1993 r., …”
II Ca 959/16Sąd powszechny · wyrok · 2016-09-28
„W szczególności podkreślano, że treść przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. nadal wskazuje na zamiar odróżnienia tej umowy od umów uregulowanych w Kodeksie cywilnym (np. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 1991 r. III CZP 4/91).”
I C 789/15Sąd powszechny · wyrok · 2016-09-12
„U. z 2016 r Nr 277) (por.: uchwała SN z dnia 19 lutego 1991 r III CZP 4/91 LexPolonica nr 302260; uchwała 7 sędziów SN z dnia 25 listopada 2005 r III CZP 59/05 LexPolonica nr 392493; uchwała SN z dnia 21 czerwca 2012r III CZP 29/12; wyrok SA w Warszawie z dnia 19 lipca 2006 r …”
„Zgodne ze stanowiskiem wyrażonym w tej uchwale są orzeczenia Sądu Najwyższego zapadłe w sprawach III CZP 44/80, III CZP 4/91, III CZP 125/92, III CZP 119/92, III CZP 121/93.”
„Zgodnie z Uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 2012 roku (sygn. akt III CZP 4/91) przy ustalaniu zachowku nie uwzględnia się wartości gospodarstwa rolnego przekazanego przez spadkodawcę następcy na podstawie umowy przewidzianej w art. 59 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz.”
I C 596/15Sąd powszechny · wyrok · 2015-11-20
„Pogląd tego rodzaju jest już ugruntowany w orzecznictwie sądowym (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 1991 roku, III CZP 4/91, OSNC 1991/8-9/103).”
„Powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z 19 lutego 1991 (sygn. akt III CZP 4/91) pozwana podniosła, że wartości gospodarstwa rolnego przekazanego następcy na podstawie art. 52 ust. 1 ustawy z 27 października 1977 o zaopatrzeniu emerytalnym i innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin nie uwzględnia się przy zachowku.”
I C 301/14Sąd powszechny · 2015-09-03
„Kontynuując linię orzeczniczą zawartą w uchwale z 19 lutego 1991 roku (III CZP 4/91) oraz z dnia 28 listopada 2012 roku (sygn. akt III CZP 68/12), wskazał, iż zawarte w art. 993 k.c. pojęcie darowizny odwołuje się do umowy nazwanej uregulowanej w art. 888 i n. k.c., a nie każdej czynności prawnej pod tytułem darmym, zaś zastosowanie wykładni funkcjonalnej należy uznać w tymże wypadku za niedopuszczalne.”
„… (m.in. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 1991 r. w sprawie III CZP 4/91).”
„Zgodnie z Uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 1991 r. III CZP 4/91 wartości gospodarstwa rolnego przekazanego następcy na podstawie art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym i innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz.”
I C 1064/13Sąd powszechny · wyrok · 2015-01-28
„Nr 32, poz. 140) nie uwzględnia się przy ustalaniu zachowku” (uchwała SN z dnia 19 lutego 1991 roku, III CZP 4/91, OSNC 1991/8-9/103).”
I C 267/14Sąd powszechny · wyrok · 2014-09-29
„W realiach sprawy nie ma jednak zastosowania przywołana przez stronę pozwaną uchwała Sądu Najwyższego z 19.02.1991 r. (III CZP 4/91).”
„… (zob. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 16 lipca 1980 г., III CZP 44/80, OSNCP 1981, nr 2-3, poz. 24, z dnia 17 września 1980 г., II UZP 20/80 OSNCP 1981, nr 2-3 poz. 27, z dnia 19 lutego 1991 г., III CZP 4/91, OSNCP 1991, nr 8-9, poz. 103, z dnia 29 września 1992 г., III CZP 98/92, OSNCP 1993, nr 3, poz. 35, dnia 25 marca 1992 г., III CZP 19/92, OSNCP 1992, nr 9, poz. 163, z dnia 14 października 1992 r., Ш …”
I C 202/13Sąd powszechny · wyrok · 2013-10-24
„Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, przy ustalaniu zachowku nie uwzględnia się wartości gospodarstwa rolnego przekazanego przez spadkodawcę następcy, na podstawie art. 59 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 1991 r., III CZP 4/1991 oraz uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 2012 r., III CZP 29/12).”
„… zarówno w kodeksie cywilnym, jak i kodeksie rodzinnym i opiekuńczym (por. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 16 lipca 1980 roku, III CZP 44/80, OSNCP 1981, nr 2-3, poz. 24; z dnia 19 lutego 1991 roku, III CZP 4/91, OSNCP 1991, nr 8-9, poz. 103; z dnia 14 października 1992 roku, III CZP 125/92, OSNCP 1993, nr 4, poz. 58; z dnia 25 marca 1992 roku, III CZP 19/92, OSNCP 1992, nr 9, poz. 163; z dnia 8 września 1993 …”