Postanowienie SN z 25 czerwca 2003 r., III CZP 35/03 - jak powołują je inne sądy

„Dla oceny dobrej albo złej wiary decydująca jest przy tym chwila wejścia zasiadującego posiadacza w faktyczne władanie cudzą rzeczą (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 25 czerwca 2003 r., III CZP 35/03, Prokuratura i Prawo - Orzecznictwo 2004, Nr 2, s. 32, z 22 kwietnia 2016 r., II CSK 512/15, nieopubl.).”

„Decydująca dla tej oceny jest chwila objęcia nieruchomości przez posiadacza w faktyczne jej władanie (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2003 r., III CZP 35/03 i z dnia 22 kwietnia 2016 r., II CSK 512/15).”

„Wypada jednak zauważyć, że odnośnie przedstawionej w skardze problematyki istnieje ugruntowana linia orzecznicza (zob. m.in. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 2016 r., III CZP 86/16, OSNC 2017, nr 9, poz. 98 oraz postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 25 czerwca 2003 r., III CZP 35/03, Prokuratura i Prawo – wkładka 2004, nr 2, s. 32; z dnia 2 lipca 2015 r., V CSK 625/14, nie publ.).”

„… k.c., w którym ustawa kładzie akcent na chwilę uzyskania posiadania, a pośrednio także z brzmienia art. 176 § 1 k.c. Jak wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 25 czerwca 2003 r., III CZP 35/03 (nie publ.) orzecznictwo wydane na tle art. 34 ust. 1 lit. a dekretu zajmuje jednolite stanowisko, że Skarb Państwa nie mógł przekształcić w posiadanie władztwa nad objętą w zarząd nieruchomością …”

„Zarówno pod rządami art. 50 § 1 d.p.r., jak i pod rządami art. 172 § 1 k.c. obowiązuje reguła, że ocena, czy posiadacz samoistny nieruchomości pozostaje w dobrej wierze, dokonywana jest na chwilę uzyskania przez niego jej posiadania (por. por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2003 r., III CZP 35/03, nie publ.).”

„Problem ten był już wielokrotnie przedmiotem wyjaśnień w orzecznictwie (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 25 czerwca 2003 r., III CZP 35/03, nie publ. oraz z dnia 24 maja 2005 r., V CK 664/04, nie publ.) i nie można przyjąć, by miał obecnie charakter nowy lub precedensowy.”

„Jak bowiem prawidłowo przyjął Sąd Okręgowy o dobrej lub złej wierze posiadacza służebności decyduje chwila uzyskania posiadania (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2003 r., III CZP 35/03, nie publ. i z dnia 16 grudnia 2015 r., IV CSK 132/15, nie publ.).”

„Późniejsza zmiana świadomości posiadacza pozbawiona jest znaczenia prawnego (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2003 r., III CZP 35/03, Prok.”

„Z kolei o dobrej albo złej wierze posiadacza decyduje chwila uzyskania posiadania (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2003 r., III CZP 35/03, niepubl., z dnia 16 grudnia 2015 r., IV CSK 132/15, niepubl. z dnia 7 maja 1971 r., I CR 302/71, LEX nr 6921, z dnia 25 czerwca 2003 r., III CZP 35/03, LEX nr 83981).”

„Jak trafnie przyjęły Sądy obu instancji, o dobrej albo złej wierze posiadacza – także służebności - decyduje chwila uzyskania posiadania (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2003 r., III CZP 35/03, nie publ. oraz z dnia 16 grudnia 2015 r., IV CSK 132/15, nie publ.).”

„O dobrej lub złej wierze posiadacza decyduje chwila uzyskania posiadania; późniejsze zmiany świadomości posiadacza pozostają bez wpływu na tę ocenę i w konsekwencji na długość okresu niezbędnego do zasiedzenia (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2003 r., III CZP 35/03, "Prokuratura i Prawo" 2004, nr 2, orzecznictwo, s. 32).”

„O dobrej lub złej wierze posiadacza decyduje chwila uzyskania posiadania, późniejsze zmiany jego świadomości pozostają bez wpływu na tę ocenę (porównaj między innymi postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2003 r. III CZP 35/03, niepubl.).”

„Przyjmuje się również, zarówno w piśmiennictwie, jak i w orzecznictwie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2003 r., III CZP 35/03, (Prok. i Pr. - wkładka 2004, nr 2, poz. 32), że w sprawie o zasiedzenie rozstrzygającym momentem dla oceny dobrej albo złej wiary samoistnego posiadacza nieruchomości jest chwila uzyskania posiadania nieruchomości.”

„Wprawdzie w myśl obecnie przeważającej rygorystycznej koncepcji w dobrej wierze jest posiadacz, który pozostaje w błędnym, ale usprawiedliwionym okolicznościami przeświadczeniu, że przysługuje mu prawo własności, a relewantne jest przeświadczenie w chwili uzyskania posiadania (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 1971 r., I CR 302/71, NP 1973, nr 4, z dnia 25 czerwca 2003 r., III CZP 35/03, Prok. i Pr.”

„Późniejsze zmiany świadomości posiadacza pozostają bez wpływu na tę ocenę i w konsekwencji na długość okresu niezbędnego do tego pierwotnego sposobu nabycia prawa rzeczowego (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2003 r., III CZP 35/03, Prok. i Pr. - wkł.”

„Państwo było jedynie jego zarządcą, a więc nie władało tym majątkiem "jako właściciel" (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2003 r., III CZP 35/03, Prok. i Pr.-wkł.”

„… 1, poz. 1, uzasadnienie postanowienia SN dnia 20 października 1997 r., II CKN 408/97, OSNC 1998, nr 4, poz. 61, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2005 r., V CK 664/04, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2005 r., III CZP 35/03, niepubl.).”

„… nie rzutuje ani na możliwość zasiedzenia nieruchomości ani też nie ma wpływu na wydłużenie się okresu niezbędnego do zasiedzenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2005 roku, III CZP 35/03, niepubl.).”

„Późniejsza zmiana świadomości posiadacza nie ma znaczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2003 r., III CZP 35/03, Prok. i Pr.”

„Późniejsze zmiany świadomości posiadacza pozostają bez wpływu na tę ocenę i w konsekwencji na długość okresu niezbędnego do tego pierwotnego sposobu nabycia prawa rzeczowego (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2003 r., III CZP 35/03, Prok. i Pr. – wkł.”

„W orzecznictwie przyjmuje się, że dla oceny dobrej lub złej wiary posiadacza rozstrzygający jest moment uzyskania posiadania (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2003 r., III CZP 35/03, niepubl. i z dnia 25 listopada 2009 r., II CSK 246/09, niepubl).”

„Późniejsze zmiany świadomości posiadacza pozostają bez wpływu na tę ocenę i w konsekwencji na czas potrzebny dla nabycia własności przez zasiedzenie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2003 r. III CZP 35/03, Prok. i Pr.- wkł.”

„Jeżeli kryterium oceny charakteru posiadania z punktu widzenia złej lub dobrej wiary (art. 172 § 1 i § 2 k.c.) jako przesłanki nabycia własności w dłuższym lub krótszym terminie jest stan świadomości posiadacza w chwili uzyskania posiadania (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 25 czerwca 2003 r., III CZP 35/03, Prokuratura i Prawo.”

„Pogląd ten 10 znajduje potwierdzenie w wykładni gramatycznej art. 172 § 1 k.c., w którym to przepisie ustawodawca kładzie akcent na chwilę uzyskania posiadania, a pośrednio stanowisko to wynika także z art. 176 § 1 k.c. (por. postanowienia SN z 25 czerwca 2003 r., III CZP 35/03, LEX nr 83981 i z 25 listopada 2009 r., II CSK 246/09, LEX nr 560545).”

„Późniejsza zmiana posiadania w złej wierze na posiadanie w dobrej wierze – i odwrotnie – nie ma wpływu na długość okresu potrzebnego do nabycia własności przez zasiedzenie (por. uzasadnienia postanowienia Sądu Najwyższego z 25 czerwca 2003 r., III CZP 35/03, Prok.”

„Przyjmuje się przy tym, iż rozstrzygającym momentem dla oceny dobrej bądź złej wiary posiadacza jest data uzyskania posiadania, a konsekwencji, że późniejsze zmiany świadomości posiadacza pozostają bez wpływu na długość okresu potrzebnego dla nabycia własności przez zasiedzenie(zob. postanowienia SN: z dnia 25 czerwca 2003 r., III CZP 35/03, Prok. i Pr.-wkł.”

„Podobny wniosek wypływa z uzasadnienia postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2003 r., III CZP 35/03 (niepubl.).”

„Państwo było jedynie jego zarządcą, a więc nie władało tym majątkiem jako właściciel ” (tak w uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2003 roku, III CZP 35/03).”

„… zmiany świadomości posiadacza pozostają bez wpływu na tę ocenę i w konsekwencji na długość okresu niezbędnego do zasiedzenia (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2003 r., III CZP 35/03, "Prokuratura i Prawo" 2004, nr 2, orzecznictwo, s. 32).”

„Późniejsze zmiany świadomości posiadacza, nawet gdyby one miały miejsce i czego powódka nie wykazała, pozostają bez wpływu na tę ocenę i w konsekwencji na długość okresu niezbędnego do tego pierwotnego sposobu nabycia prawa rzeczowego (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2003 r., III CZP 35/03, Prok. i Pr. - wkł.”

„Podobne stanowisko SN zajął w postanowieniu z dnia 25 czerwca 2003 r. w sprawie III CZP 35/03, stwierdzając, że instytucja przemilczenia w rozumieniu art. 34 dekretu polega na nabyciu prawa przez osobę trzecią na skutek niewykonywania tego prawa przez uprawnionego w czasie określonym w ustawie, …”

„Późniejsze zmiany świadomości posiadacza jak również okoliczności powstałe później pozostają bez wpływu na tę ocenę, a w konsekwencji na długość okresu zasiedzenia (np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2003 r., III CZP 35/03), co wynika z wykładni art. 172 § 1 k.c., w którym mowa jest o „uzyskaniu posiadania”, więc o badaniu dobrej albo złej wiary w chwili objęcia nieruchomości w posiadanie.”

„Późniejsze zmiany świadomości posiadacza pozostają bez wpływu na tę ocenę, a w konsekwencji na długość okresu zasiedzenia (np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2003 r., III CZP 35/03), co wynika z wykładni art. 172 § 1 k.c., w którym mowa jest o „uzyskaniu posiadania”, więc o badaniu dobrej albo złej wiary w chwili objęcia nieruchomości w posiadanie.”

„Państwo było jedynie jego zarządcą, a więc nie władało tym majątkiem "jako właściciel" (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2003 roku, III CZP 35/03).”

„Nie ma znaczenia późniejsza zmiana świadomości posiadacza i nie uzasadnia ona przedłużenia terminu zasiedzenia do lat 30 (postanowienie SN z 25.06.2003 r., III CZP 35/03, LEX nr 83981).”

„Natomiast późniejsze zmiany świadomości posiadacza pozostają bez wpływu na tę ocenę, a w konsekwencji na długość okresu zasiedzenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2003 roku, III CZP 35/03), co wynika z gramatycznej wykładni art. 172 § 1 k.c., w którym mowa jest o „uzyskaniu posiadania”, więc o badaniu dobrej albo złej wiary w chwili objęcia w posiadanie.”

„Późniejsze zmiany świadomości posiadacza pozostają bez wpływu na tę ocenę, a w konsekwencji na długość okresu zasiedzenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2003 roku, III CZP 35/03), co wynika z gramatycznej wykładni art. 172 § 1 k.c., w którym mowa jest o „uzyskaniu posiadania”, więc o badaniu dobrej albo złej wiary w chwili objęcia w posiadanie.”

„… 2014, nr 1, poz. 5, z dnia 17 grudnia 2010 r., III CSK 57/10, OSNC 2011, nr 10, z dnia 11 marca 2009 r., I CSK 360/08, z dnia 29 maja 2008 r., II CSK 360/08, z dnia 25 czerwca 2003 r., III CZP 35/03, Prok. i Pr.”

„… (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 25 czerwca 2003 roku, III CZP 35/03, Lex 83981, postanowienie Sądu Najwyższego z 3 grudnia 2014 roku, III CSK 306/13, Lex 1622318, wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 29 stycznia 2019 roku, V ACa 655/17, Lex nr 2628995, wyrok Sądu Najwyższego z 26 maja 2021 roku, V CSKP 65/21, Lex 3220241 i powołane tam dalsze liczne orzecznictwo w tym przedmiocie).”

„Co nie mniej istotne, przy ocenie dobrej wiary u posiadacza nieruchomości decyduje chwila objęcia jej w posiadanie, a późniejsza zmiana świadomości posiadacza nie ma już znaczenia i nie uzasadnia przedłużenia terminu zasiedzenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2003 roku, sygn. akt III CZP 35/03).”

„Nr 1, poz. 5, z dnia 17 grudnia 2010 r., III CSK 57/10, OSNC 2011, nr 10, z dnia 11 marca 2009 r., I CSK 360/08, nie publ., z dnia 29 maja 2008 r., II CSK 360/08, nie publ., z dnia 25 czerwca 2003 r., III CZP 35/03, Prok. i Pr.”

„Podobny pogląd został wyrażony w orzeczeniu z dnia 16 grudnia 2015 r. (IV CSK 132/15), gdzie wskazano, że o dobrej lub złej wierze posiadacza decyduje chwila uzyskania posiadania, późniejsze zmiany jego świadomości pozostają bez wpływu na tę ocenę (porównaj między innymi postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2003 r. III CZP 35/03, niepubl.).”

„Późniejsze zmiany świadomości posiadacza pozostają bez wpływu na tę ocenę i w konsekwencji na długość okresu niezbędnego do tego pierwotnego sposobu nabycia prawa rzeczowego (tak np. postanowienie Sądu Najwyższego z 25 czerwca 2003 r., III CZP 35/03).”

„Późniejsza zmiana świadomości posiadacza nie ma już znaczenia i nie uzasadnia przedłużenia terminu zasiedzenia do lat trzydziestu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 25 czerwca 2003 r., III CZP 35/03, Lex nr 83981).”