Uchwała SN z 30 marca 1992 r., III CZP 18/92 - jak powołują ją inne sądy

„… mógł wiedzieć, gdyby zachował staranność, jakiej można było od niego wymagać w danych okolicznościach (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego - zasadę prawną - z 30 marca 1992r. sygn. akt: III CZP 18/92, OSNCP 1992, nr 9, poz. 144, i wyrok Sądu Najwyższego z 20 maja 1997r. sygn. akt: II CKN 172/97, OSNC 1997, nr 12, poz. 196).”

„… ale mógł wiedzieć, gdyby zachował staranność, jakiej można było od niego wymagać w danych okolicznościach (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego - zasadę prawną - z dnia 30 marca 1992 r., III CZP 18/92, OSNCP 1992, nr 9, poz. 144, i wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 1997 r., II CKN 172/97, OSNC 1997, nr 12, poz. 196).”

„Stefana Przybowskiego, Wrocław - W-wa 1977, t. II, str. 294-300, uchwała składu 7 sędziów SN z 30 III 1992 r, sygn. III CZP 18/92, OSN CP 1992 z.”

„… usprawiedliwionym przekonaniem nabywcy o przysługiwaniu zbywcy uprawnienia do rozporządzenia (vide uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego - zasada prawna - z 30 marca 1992 r., sygn. akt III CZP 18/92, OSNCP 1992, nr 9, poz. 144, i wyrok Sądu Najwyższego z 20 maja 1997 r., sygn. akt II CKN 172/97, OSNC 1997, nr 12, poz. 196).”

„Nabywca używanego samochodu powinien stosownie do okoliczności, zwłaszcza gdy zbywca nie jest osobą zajmującą się zawodowo obrotem samochodami, szczególną ostrożność w celu upewnienia się, czy samochód nie pochodzi z kradzieży (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 20 marca 1992 r. III CZP 18/92).”

„I CKN 753/97, LEX nr 1467229, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30 marca 1992 roku, III CZP 18/92, OSNC 1992/9/144).”

„… ostrożność w celu upewnienia się, czy samochód nie pochodzi z kradzieży, a zwłaszcza wtedy, gdy zbywcą nie jest osoba zajmująca się obrotem samochodami (por. uchwałę SN z dnia 30 marca 1992 r., III CZP 18/92, OSNCP 1992, nr 9, poz. 144A z glosą A.”

„Jak to podkreślił Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 30 marca 1992 roku /sygn. III CZP 18/92, OSNCP 1992/9 poz. 144/ ustawodawca zaakcentował, że art. 169 § 1 kc chroni dobrą wiarę nabywcy i nabycie przez niego własności, a nie właściciela, który własność utracił.”

„Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego 7 sędziów - zasadą prawną z dnia 30 marca 1992 r. III CZP 18/92, Nabywca używanego samochodu powinien zachować stosownie do okoliczności - zwłaszcza gdy zbywca nie jest osobą zajmującą się zawodowo obrotem samochodami - szczególną ostrożność w celu upewnienia się, czy samochód nie pochodzi z kradzieży.”

„W orzecznictwie zdecydowanie przeważa pogląd zakładający, że warunkiem nabycia prawa własności jest pozostawanie nabywcy w dobrej wierze przez cały okres 3 lat (por. uzasadnienie uchwały składu 7 sędziów SN z 30 marca 1992 r., III CZP 18/92, wyrok SN z 28 sierpnia 1984 r., I CR 261/84, wyrok SA w Białymstoku z 2 października 2015 r., I ACa 460/15).”

„Jak trafnie zważył Sąd Najwyższy, „ nabywca ruchomości jest w złej wierze, jeżeli wie o tym, że zbywca nie jest osobą uprawnioną do rozporządzania ruchomością albo o fakcie tym nie wie w wyniku swego niedbalstwa, przy czym wystarczy tu nawet niedbalstwo zwykłe (culpa levis) ” (uchwała 7 sędziów z 30 marca 1992 r., III CZP 18/92 – zasada prawna).”

„W uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego 7 sędziów z dnia 30 marca 1992 r. III CZP 18/92 Sąd Najwyższy wyjaśnił szczegółowo, na czym powinna polegać staranność nabywcy i jakie kroki powinien podjąć, aby nie narazić się na zarzut złej wiary.”

„… 1457) przytoczył dwa orzeczenia – Sądu Najwyższego z dnia 30 marca 1992 r., sygn. III CZP 18/1992 i Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 24 lutego 2000 r., sygn. II AKa 234/1999 – dotyczące podmiotów nie zajmujących się zawodowo obrotem samochodami, które z powodzeniem można odnieść do sytuacji i problematyki świadomości drugiego z oskarżonych – Ł.”

„Jak to podkreślił Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 30 marca 1992 roku (sygn. III CZP 18/92, OSNCP 1992/9 poz. 144) ustawodawca zaakcentował, że art. 169 § 1 k.c. chroni dobrą wiarę nabywcy i nabycie przez niego własności, a nie właściciela, który własność utracił.”

„Odnośnie faktu, że wnioskodawcy nabyli samochód od podmiotu profesjonalnie trudniącego się handlem to Sąd I instancji już wskazywał i Sąd II instancji zajmuje takie samo stanowisko, które także zostało wyrażone w uchwale 7 sędziów – zasadzie prawnej z dnia 30 marca 1992 roku, III CZP 18/92.”

„Natomiast, zgodnie z uchwałą siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 30 marca 1992 roku (III CZP 18/92, OSNCP 1992 roku, Nr 9, poz. 144) wpisaną do księgi zasad prawnych, nabywca używanego samochodu, powinien zachować, stosownie do okoliczności, zwłaszcza gdy zbywca nie jest osobą zajmującą się zawodowo obrotem samochodami, szczególną ostrożność w celu upewnienia się, czy samochód nie pochodzi z kradzieży.”

„Stefana Grzybowskiego, Wrocław - W-wa 1977, t II, str. 294-300, uchwała składu 7 sędziów SN z 30 III 1992 r., sygn. III CZP 18/92, OSN CP 1992 z.”

„W uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego z dnia 30 marca 1992 r. wydanej w sprawie III CZP 18/92 wyraźnie wskazuje się na wyłączenie dobrej wiary nabywcy także wówczas, gdy brak wiedzy o rzeczywistym stanie jest wynikiem jego niedbalstwa, przy czym wystarczy niedbalstwo zwykłe (culpa levis).”

„… dowodu rejestracyjnego pojazdu mechanicznego lub sprawdzenia policyjnej listy skradzionych samochodów (por. uchwała Sądu Najwyższego 7 sędziów - zasada prawna z dnia 30 marca 1992 roku, III CZP 18/92, orzeczenie Sądu Najwyższego: z dnia 15 marca 1951 r. PoC 255/50 - Zb.”

„W uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 30 marca 1992 r. sygn. akt III CZP 18/92 (OSNCP rok 1992, z.”

„W uchwale składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 30 marca 1992 roku, sygn. akt III CZP 18/92 będącej zasadą prawną wskazano, że nabywca używanego samochodu powinien zachować stosownie do okoliczności - zwłaszcza gdy zbywca nie jest osobą zajmującą się zawodowo obrotem samochodami - szczególną ostrożność w celu upewnienia się, czy samochód nie pochodzi z kradzieży.”

„Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał, w tym zwłaszcza w uchwale składu siedmiu sędziów (zasada prawna) z dnia 30 marca 1992 r. w sprawie o sygn. akt III CZP 18/92, LexPolonica nr 296411, że nabywca używanego samochodu powinien zachować stosownie do okoliczności szczególną ostrożność w celu upewnienia się, czy samochód nie pochodzi z kradzieży i czy skutecznie nabędzie prawo własności.”

„Pamiętać przy tym trzeba, że w polskim ustawodawstwie cywilnym obowiązuje, aczkolwiek tylko w formie nie pisanej, ogólna zasada, że nikt nie może przenieść na inną osobę więcej praw aniżeli jemu przysługuje (por. uchwała SN z dnia 30 marca 1992 r., III CZP 18/92.).”

„Pamiętać jednak trzeba, że dowód złej wiary nabywcy obciąża osobę, która kwestionuje jego dobrą wiarę – jest to ustawowy przejaw funkcjonowania domniemania określonego w art. 7 k.c. Nabywca nie ma zatem obowiązku wykazywania swojej dobrej wiary (por. uchwała siedmiu sędziów SN z dnia 30 marca 1992 r., III CZP 18/92, opubl.”

„Jak wynika z uchwały Sądu Najwyższego 7 sędziów (zasada prawna z dnia 30 marca 1992 r. III CZP 18/92 OSNC 1992/9/144) nabywca używanego samochodu powinien zachować stosownie do okoliczności - szczególną ostrożność w celu upewnienia się, czy samochód nie pochodzi z kradzieży.”

„Sąd Okręgowy podzielił także stanowisko Sądu Najwyższego, że nabywca samochodu powinien zachować, stosownie do okoliczności, szczególną ostrożność zwłaszcza wtedy, gdy zbywcą nie jest osoba zajmująca się obrotem samochodami (tak też uchwała SN z dnia 30 marca 1992 r., III CZP 18/92, OSNCP 1992, nr 9, poz. 144, z glosą A.”

„… 30.3.1992 r./ III CZP 18/92/, której nadano moc zasady prawnej, nabywca używanego samochodu powinien zachować stosownie do okoliczności szczególną ostrożność w celu upewnienia się, czy samochód nie pochodzi z kradzieży.”

„W myśl uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 30 marca 1992 roku, III CZP 18/92, OSNC 1992/9/144)., nabywca używanego samochodu powinien zachować stosownie do okoliczności - zwłaszcza gdy zbywca nie jest osobą zajmującą się zawodowo obrotem samochodami - szczególną ostrożność w celu upewnienia się, czy samochód nie pochodzi z kradzieży.”

„Sąd Najwyższy w uchwale składzie 7 sędziów z dnia 30 marca 1992 roku (III CZP 18/92) wprost stwierdził, że: „jest niewątpliwe, że w polskim ustawodawstwie cywilnym …”

„… pojazdu z zagranicy (dowody odprawy celnej, kwity podatkowe, poświadczenie, że auto pochodzące z Niemiec nie jest kradzione - tzw. F.) (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30 marca 1992 r., III CZP 18/92, System Informacji Prawnej Lex Gamma nr 3758).”

„Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów z dnia 30 marca 1992 roku III CZP 18/92 (OSNC 1992/9/144) zajmował się problematyką dobrej wiary nabywcy rzeczy ruchomej od nieuprawnionego.”

„Jest to więc wzmocnienie zasady z art. 7 k.c., zgodnie z którą domniemywa się istnienie dobrej wiary (por. uzasadnienie uchwały składu 7 sędziów SN z dnia 30 marca 1992 roku, III CZP 18/92, publ. OSNC 1992/9/144).”

„Taka jest główna teza uchwały składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 30 marca 1992 r., III CZP 18/92, OSNC 1992/9/144, która w sposób kompleksowy omawia problematykę nabycia ruchomości od nieuprawnionego.”

„Jednocześnie w tym miejscu zaakcentować trzeba, że dokonanej powyżej oceny prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu orzekającego nie może dyskredytować treść uchwały Sądu Najwyższego 7 sędziów z dnia 30 marca 1992 roku wydanej sprawie o sygn. akt III CZP 18/92, na którą powołuje się apelujący w uzasadnieniu wywiedzionego środka zaskarżenia, albowiem judykat ten nie dotyczy odpowiedzialności deliktowej sprzedawcy pojazdu.”

„… jedynie niezachowania przez niego przyjętej - normalnej w danych warunkach staranności, czy nawet jego zwykłego niedbalstwa (zob. uchwała SN 7 sędziów, przyjęta jako zasada prawna z dnia 30 III 1992r., III CZP 18/92, OSNC 1992/9/144, wyrok SN z dnia 11 III 1985r., III CRN 208/84, OSNC 1986/1/9), zwłaszcza zważywszy na podkreślany przez Sąd I instancji fakt, iż był on osobą trudniącą się od lat niejako zawodowo …”

„Zgodnie z ugruntowanym poglądem doktryny i orzecznictwa zbyt niska cena oferowanego do sprzedaży samochodu powinna w każdym razie nakazywać zachowanie wzmożonej ostrożności nabywcy i w konsekwencji niemal zawsze przemawiać za przyjęciem jego złej wiary (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30.03.1992 r., III CZP 18/92, OSNC 1992/9/144, Lex nr 3758 wraz z glosą Adama Szpunara, PiP 1993/2/108-112).”

„Jak wyjaśnił to Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały 7 sędziów – zasada prawna z dnia 30 marca 1992 r., III CZP 18/92 (OSNC 1992, nr 9, poz. 144) uwzględnić należy, że instytucja nabycia prawa od nieuprawnionego stwarza realną groźbę udzielenia ochrony prawnej osobom dopuszczającym się różnego rodzaju czynów nagannych …”

„Pamiętać jednak trzeba, że dowód złej wiary nabywcy obciąża osobę, która kwestionuje jego dobrą wiarę - jest to ustawowy przejaw funkcjonowania domniemania określonego w art. 7 k.c. Nabywca nie ma obowiązku wykazywania swojej dobrej wiary (por. uchwała SN(7) z 30 marca 1992 r., III CZP 18/92).”

„Twierdzenie to szczególnej mocy nabiera w przypadku kupowania pojazdu od osoby innej niż widniejący w umowie sprzedaży właściciel, a nadto od osoby, która zawodowo nie trudni się obrotem pojazdami (Uchwała 7 sędziów SN – zasada prawna z dnia 30 marca 1992 roku, sygn. akt III CZP 18/92, OSNC 1992/9/144).”

„Sąd powołując się na orzeczenia Sądu Najwyższego - wyrok z dnia 09 grudnia 1983 roku, I CR 362/83, oraz uchwałę z dnia 30 marca1992 roku, III CZP 18/92 wskazał, że dobrą wiarę wyłącza niedołożenie należytej staranności w celu zbadania, czy zbywca jest rzeczywiście osobą uprawnioną do rozporządzenia zbywaną rzeczą, nadto że ciężar dowodu złej wiary …”

„Sąd Najwyższy już w uchwale 7 sędziów z dnia 30 marca 1992 roku (w prawie III CZP 18/92 OSNC 1992/9/144) wskazał, iż nabywca używanego samochodu powinien zachować szczególną ostrożność w celu upewnienia się, czy samochód nie pochodzi z kradzieży.”

„Jak wynika z uchwały Sądu Najwyższego 7 sędziów - zasada prawna z dnia 30 marca 1992 r. III CZP 18/92 OSNC 1992/9/144 nabywca używanego samochodu powinien zachować stosownie do okoliczności - szczególną ostrożność w celu upewnienia się, czy samochód nie pochodzi z kradzieży.”

„Dokonując oceny staranności nie powinno się abstrahować od okoliczności, w jakich odbywa się nabycie rzeczy ruchomej od nieuprawnionego (zob. uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 30 marca 1092 r. III CZP 18/92 (OSNCP 9/92, poz. 144)”

„Stanowi to ustawowy przejaw funkcjonowania domniemania określonego w art. 7 kc, nabywca zatem nie ma obowiązku wykazywania swojej dobrej wiary (por uzasadnienie uchwały SN z dnia 30 marca 1992 roku III CZP 18/92, OSN 1992/9/144).”