„… przyczyn faktycznych lub prawnych (por. uzasadnienie uchwały (7) Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 1956 r., I CO 20/56 OSNCiK 1957, nr 3, poz. 64, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 1995 r., III CZP 176/94, OSNC 1995, nr 12, poz. 247).”
„Decyduje o legitymacji do wytoczenia w okolicznościach konkretnego przypadku powództwa o ustalenie istnienia lub nieistnienia oznaczonego stosunku prawnego albo prawa (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 1995 r., III CZP 176/94).”
„Interesu tego nie uzasadnia fakt prowadzenia przez organ postępowania administracyjnego i obowiązek załatwienia sprawy (por. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 1995 r., III CZP 176/94, OSNC 1995, nr 5, poz. 74, z dnia 25 stycznia 1995 r., III CZP 179/94, OSNC 1995, nr 5, poz.76 i wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 września 1997 r., II CKN 299/97, OSNC 1998, nr 2, poz. 29).”
„… 5, poz. 76; uchwała z dnia 25 stycznia 1995 r., III CZP 176/94, OSNC 1995 r. z.”
U 8/94Trybunał Konstytucyjny · wyrok · 1995-10-10 „Organ taki nie ma bowiem legitymacji biernej” (uchwała SN z dnia 25 stycznia 1995 r., sygn. III CZP 176/94, OSN IC 1995 r., z.”
I SA/Wa 691/20Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie · wyrok · 2022-08-18 „Interesu tego nie uzasadnia fakt prowadzenia przez organ postępowania administracyjnego i obowiązek załatwienia sprawy (por. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 1995 r., III CZP 176/94, OSNC 1995, nr 5, poz. 74, z dnia 25 stycznia 1995 r., III CZP 179/94, OSNC 1995, nr 5, poz.76 i wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 września 1997 r., II CKN 299/97, OSNC 1998, nr 2, poz. 29, wyrok Sądu …”
„Interesu tego nie uzasadnia fakt prowadzenia przez organ postępowania administracyjnego i obowiązek załatwienia sprawy (por. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 1995 r., III CZP 176/94, OSNC 1995, nr 5, poz. 74, z dnia 25 stycznia 1995 r., III CZP 179/94, OSNC 1995, nr 5, poz.76 i wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 września 1997 r., II CKN 299/97, OSNC 1998, nr 2, poz. 29, wyrok …”
I ACa 89/19Sąd apelacyjny · wyrok · 2019-05-30
„… pozostaje w takim związku z tym stosunkiem prawnym, że stwarza przynajmniej potencjalne zagrożenie prawnie chronionym interesom powoda (por. m.in. uzasadnienie uchwały SN z dnia 25 stycznia 1995 r., III CZP 176/94, OSNC 1995, nr 5, poz. 74; wyrok SN z dnia 16 listopada 2000 r., I CKN 853/98, LEX nr 5086).”
„… w takim związku z tym stosunkiem prawnym, że stwarza przynajmniej potencjalne zagrożenie prawnie chronionym interesom powoda (por. m.in. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 1995 r., III CZP 176/94, OSNC 1995, nr 5, poz. 74; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2000 r., I CKN 853/98, Lex, nr 50868).”
I ACa 531/17Sąd apelacyjny · wyrok · 2017-12-15
„W procesie o ustalenie, pozwanymi mogą być bowiem wyłącznie osoby, które mają interes prawny w rozstrzygnięciu sądu (por. uchwała Sądu Najwyższego z 25 stycznia 1995 roku, sygn. akt III CZP 176/94).”
I ACa 856/15Sąd apelacyjny · wyrok · 2016-04-12
„Pozwanym musi być podmiot, który z punktu widzenia obiektywnych regulacji prawnych, a nie subiektywnego przekonania, stwarza chociażby potencjalne zagrożenie dla prawnie chronionych interesów powoda (por. uchw. SN z 25 stycznia 1995 r., III CZP 176/94, LexPolonica nr 303662, OSNC 1995, nr 5, poz. 74, z glosami: A.”
I ACa 127/15Sąd apelacyjny · wyrok · 2015-09-10
„Podmiot legitymowany biernie jest prawnie zainteresowany wynikiem postępowania (patrz: Uchwała Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 25 stycznia 1995 r. III CZP 176/94).”
„Budna w glosie do uchwały SN z dnia 25 stycznia 1995 r., III CZP 176/94, OSP 1996, z.”
I ACa 135/13Sąd apelacyjny · wyrok · 2013-07-03
„Stąd powódkę może legitymować jedynie interes prawny jako stan rzeczy, do którego strona przeciwna ma określony stosunek ze względu na zainteresowanie niepewnością prawną, której usunięciu służy proces o ustalenie (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 1995 r. III CZP 176/94).”
„… w takim związku z tym stosunkiem prawnym, że stwarza przynajmniej potencjalne zagrożenie prawnie chronionym interesom powoda (por. m.in. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 1995 r., III CZP 176/94, OSNC 1995/5/74 czy wyrok z dnia 16 listopada 2000 r., I CKN 853/98, LEX nr 50868).”
I ACa 155/13Sąd apelacyjny · wyrok · 2013-03-26
„… (vide uchwała SN z dnia 25 stycznia 1995 r., III CZP 176/94, OSNC 1995/5/74; uchwała SN z dnia 25 stycznia 1995 r., III CZP 180/94, OSNC 1995/5/76; wyrok SN z dnia 21 lutego 1997 r., II CKU 7/97, LEX nr 29538, Prok.i Pr.-wkł.”
„Zgodzić się natomiast należy z Sądem Najwyższym, który w wyroku z dnia 125 stycznia 1995 r. III CZP 176/94, zasadnie wskazał, że w sprawach o ustalenie,,nie można zatem skutecznie pozywać kogokolwiek, lecz podmiot, który jest prawnie zainteresowany wynikiem postępowania (,,), jednakże z przytoczonego stwierdzenia nie wynikają wnioski korzystne dla powódki.”
„… pozostaje w takim związku z tym stosunkiem prawnym, że stwarza przynajmniej potencjalne zagrożenie prawnie chronionym interesom powoda (por. m.in. uzasadnienie uchwały SN z dnia 25 stycznia 1995 r., III CZP 176/94, OSNC 1995, nr 5, poz. 74; wyrok SN z dnia 16 listopada 2000 r., I CKN 853/98, LEX nr 50868).”
„Budna w glosie do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 1995r., III CZP 176/94 (OSP 1996 Nr 2, poz. 27), odwołując się do licznych wypowiedzi doktryny na gruncie art. 189 k.p.c., wskazała, że przez interes prawny w ujęciu tego przepisu należy rozumieć istniejącą po stronie podmiotu prawa chęć uzyskania określonej korzyści w sferze jego sytuacji prawnej.”
„… – uchwale z 25.01.1995 r., III CZP 176/94, OSNC 1995, nr 5, poz. 74, wskazującej, że w procesie o ustalenie powód nie może pozwać kogokolwiek, lecz tylko podmiot, który jest prawnie zainteresowany wynikiem postępowania; o legitymacji przesądza to, że strony procesu są jednocześnie stronami spornego stosunku prawnego;”
„Przesłanką merytoryczną powództwa o ustalenie jest interes prawny, rozumiany, jako potrzeba ochrony sfery prawnej powoda, którą może uzyskać przez samo ustalenie stosunku prawnego lub prawa (por. m.in. uzasadnienie uchwały SN z dnia 25 stycznia 1995 r., sygn. akt III CZP 176/94, OSNC 1995, nr 5, poz. 74; wyrok SN z dnia 16 listopada 2000 r., sygn. akt I CKN 853/98, LEX nr 50868).”
VIII Pa 160/21Sąd powszechny · 2022-02-14
„B. w glosie do uchwały SN z dnia 25 stycznia 1995 r., III CZP 176/94, OSP 1996, z.”
I C 1400/20Sąd powszechny · wyrok · 2021-07-20
„Stanowisko to znajduje potwierdzenie w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 1995 roku (III CZP 176/94, OSNC 1995/5/74), w której wskazano, że osoba nabywając pojazd samochodowy od nieuprawnionego do rozporządzania nim nie może skutecznie dochodzić, na podstawie art. 189k.p.c. ustalenia, że stała się …”
I C 486/20Sąd powszechny · wyrok · 2020-10-07
„Legitymacja cechuje przeciwnika procesowego, który jest podmiotem spornego stosunku prawnego lub osobą, która swoim zachowaniem bezpośrednio zagraża temu prawu (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 1995 r., III CZP 176/94).”
„… w ramach którego przesłankowo przesądzona zostałaby również kwestia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego czy prawa (por. m.in. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 1995 r., III CZP 176/94, OSNC 1995, Nr 5, poz. 74; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2000 r., I CKN 853/98).”
I C 745/18Sąd powszechny · wyrok · 2020-02-24
„… 25 stycznia 1995 r. sygn. akt III CZP 176/94).”
„Uczestniczenie organu rejestrującego w procesie o ustalenie własności pojazdu byłoby więc czystą formalnością, przyczyniającą się do jego fikcyjności, służącą wynikowi postępowania administracyjnego, nie zaś rzeczywistemu rozstrzygnięciu sporu o własność rzeczy (zob. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 1995 r., III CZP 176/94, OSNC 1995/5/74).”
III Ca 444/18Sąd powszechny · wyrok · 2019-01-09
„Oznacza to, że powód powinien wykazać swoje prawo lub stosunek prawny i skierować je w stosunku do pozwanego, który kontestuje ich istnienie albo zgłasza pretensje do nich (tak: uchwały Sądu Najwyższego: z dnia 25 stycznia 1995 roku, III CZP 179/94, publ. OSNC 1995, Nr 5, poz. 76; z dnia 25 stycznia 1995 roku, III CZP 176/94, publ. OSNC 1995, Nr 5, poz. 74).”
„… zagrożenie prawnie chronionym interesom powoda, a nadto nie zachodzi możliwość wysunięcia żądania dalej idącego (podobnie uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z 25 stycznia 1995 r., sygn. akt III CZP 176/94; wyrok Sądu Najwyższego z 16 listopada 2000 r., sygn. akt I CKN 853/98).”
III Ca 536/17Sąd powszechny · wyrok · 2018-05-09
„Powodem w sprawie o ustalenie może być nie tylko podmiot kwestionowanego albo aprobowanego stosunku prawnego, a może nim być także osoba trzecia wobec stron tego stosunku (zob. uchwały SN z dnia 19 kwietnia 1988 r., sygn. akt II CZP 26/88, OSNC 1989 r., Nr 9, poz. 140 oraz z dnia 25 stycznia 1995 r., III CZP 176/94, OSNC 1995, Nr 12, poz. 247).”
„Legitymację bierną mogą posiadać także osoby, w stosunku do których istnieje interes prawny powoda w ustaleniu prawa lub stosunku prawnego (por. uchw. SN z 25.1.1995 r., III CZP 176/94, OSNC 1995, Nr 5, poz. 74 z glosą E.”
„SN z 9 sierpnia 1960 r., 1 CR 642/59, OSPiKA 1961, nr 7-8, s. 206) lub własności samochodu nabytego od osoby nieuprawnionej (por. uchwała SN z 25 stycznia 1995 r., III CZP 176/94, OSP 1995, nr 12, poz. 247) lub kwestionowania istnienia stosunku prawnego, np. umowy dzierżawy (tak M.”
„… (pogląd taki, ugruntowany już w orzecznictwie znalazł wyraz chociażby w. uchwale Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 1995 r., III CZP 176/94, OSNC 1995/5/74).”
„Pozwanym musi być podmiot, który z punktu widzenia obiektywnych regulacji prawnych, a nie subiektywnego przekonania powoda, stwarza chociażby potencjalne zagrożenie dla prawnie chronionych interesów powoda (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 1995 r., III CZP 176/94, LexPolonica nr 303662, OSNC 1995, nr 5, poz. 74, z glosami: A.”
I C 1339/16Sąd powszechny · wyrok · 2017-05-23
„… (III CZP 176/94, OSNC 1995, Nr 5, poz. 74) Sąd Najwyższy stwierdził, że " Kodeks postępowania cywilnego dopuszcza w art. 189 możliwość żądania ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego albo prawa, gdy strona ma w tym interes prawny.”
„Ustalenie stosunku prawnego lub prawa może nastąpić tylko wtedy, gdy twierdzony stosunek prawny rzeczywiście istnieje (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 25 stycznia 1995 r., III CZP 176/94, (...) Lex).”
I C 697/16Sąd powszechny · wyrok · 2017-02-07
„… prawny jako stan rzeczy, do którego strona przeciwna ma określony stosunek ze względu na zainteresowanie niepewnością prawną, której usunięciu służy proces o ustalenie (por. uchwała SN z 25.1.1995, III CZP 176/94-OSNC 1995/5/74).”
„SN z 25 stycznia 1995 r., III CZP 176/94, LexPolonica nr 303662, OSP 1995, nr 12, poz. 247) lub kwestionowania istnienia stosunku prawnego, np. umowy dzierżawy.”
„Legitymację bierną mogą posiadać także osoby, w stosunku do których istnieje interes prawmy powoda w ustaleniu prawa lub stosunku prawnego (por. uchw. SN z 25.1.1995 r., III CZP 176/94, OSNC 1995, Nr 5, poz. 74 z glosą E.”
„Powód musi udowodnić,że ma interes prawny wobec konkretnego pozwanego (por. uzasadnienie uchwały SN z dnia 25.01.1995, III CZP 176/94).”
„Przesłanką merytoryczną powództwa o ustalenie jest interes prawny, rozumiany, jako potrzeba ochrony sfery prawnej powoda, którą może uzyskać przez samo ustalenie stosunku prawnego lub prawa por. m.in. uzasadnienie uchwały SN z dnia 25 stycznia 1995 r., III CZP 176/94, OSNC 1995, nr 5, poz. 74; wyrok SN z dnia 16 listopada 2000 r., I CKN 853/98, LEX nr 50868).”
I C 1728/14Sąd powszechny · 2015-03-16
„… faktycznych lub prawnych (por. uzasadnienie uchwały (7) Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 1956 roku, I CO 20/56 OSNCiK 1957, Nr 3, poz. 64, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 1995 roku, III CZP 176/94, OSNC 1995, Nr 12, poz. 247).”
„… pozostaje w takim związku z tym stosunkiem prawnym, że stwarza przynajmniej potencjalne zagrożenie prawnie chronionym interesom powoda (por. m.in. uzasadnienie uchwały SN z dnia 25 stycznia 1995 r., III CZP 176/94, OSNC 1995, nr 5, poz. 74; wyrok SN z dnia 16 listopada 2000 r., I CKN 853/98, Lex, nr 50868).”
I C 162/13Sąd powszechny · 2014-04-09
„… pozostaje w takim związku z tym stosunkiem prawnym, że stwarza możliwe zagrożenie prawnie chronionym interesom powoda (por., m.in., uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 1995 r., III CZP 176/94, OSNC 1995, nr 5, poz. 74; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2000 r., I CKN 853/98, Lex nr 50868).”