„… jednym z instrumentów prawnych mogących doprowadzić do stanu ekwiwalentności zwracanych świadczeń wzajemnych jest ich sądowa waloryzacja (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 8 października 1992 r., III CZP 117/92, OSNCP 1993, nr 4, poz. 57; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia …”
„Od chwili powstania obowiązku zwrotu świadczenia przez podmiot, który otrzymał zapłatę ceny z nieważnej umowy sprzedaży chodzi o zobowiązanie pieniężne, którego wielkości nie określa nominalna wysokość uiszczonej kwoty pieniędzy, ale suma odpowiadająca jej realnej wartości w chwili powstania zobowiązania do jej zwrotu (uchwała SN z dnia 8 października 1992 r., III CZP 117/92, OSNC 1993/4/57).”
„… nienależnego świadczenia była od początku określona suma pieniężna, dopuszczalna - co do zasady – jest jego sądowa waloryzacja (por., m.in., uchwałę Sądu Najwyższego z 8 października 1992 r., III CZP 117/92, OSNC 1993, nr 4, poz. 57 oraz uzasadnienia wyroków z 20 grudnia 1995 r., I CRN 191/95, OSNC 1996, nr 4, poz. 61 i z 17 stycznia 2002 r., III CKN 1500/00, OSNC 2002, nr 11, poz. 140).”
„… nienależnego świadczenia była od początku określona suma pieniężna, dopuszczalna - co do zasady – jest jego sądowa waloryzacja (por., m.in., uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 8 października 1992 r., III CZP 117/92, OSNC 1993/4/57 oraz uzasadnienia wyroków z dnia 20 grudnia 1995 r., I CRN 191/95, OSNC 1996/4/61 i z dnia 17 stycznia 2002 r., III CKN 1500/00, OSNC 2002/11/140).”
„… jest z przeciwstawnym, podzielanym przez Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym kasację, stanowiskiem wyrażonym w doktrynie i judykaturze (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 8 października 1992 r., III CZP 117/92, OSNCP 1993, nr 4, poz. 57).”
I ACa 781/23Sąd apelacyjny · wyrok · 2025-03-28
„… (por. uchwała z dnia 8 października 1992 r„ III CZP 117/92, wyrok z dnia 15 stycznia 2004 r„ II CK 348/02, wyrok z dnia 18 stycznia 2017 r., V CSK 198/16), co jednak w rozpatrywanym przypadku nie może mieć miejsca, gdyż brak jest orzeczenia kształtującego, aby mówić o należnym bankowi świadczeniu.”
„… na podstawie art. 358 1 § 3 k.c. mogą być m.in. świadczenia pieniężne podlegające zwrotowi na podstawie art. 405 i nast. k.c. (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 8 października 1992 r., III CZP 117/92, OSNC 1993/4/57, wyroki SN: z dnia 12 marca 1998 r., I CSK 522/97, OSNC 1998/11/176, z dnia 17 kwietnia 2000 r., V CKN 32/00, z dnia 3 października 2003 r., III CKN 1313/00, i z dnia 17 listopada 2011 …”
„W tych okolicznościach należało zastosować art. 358 1 §3 k.c., który pozwala na określenie wysokości świadczenia podlegającego zwrotowi przy poszanowaniu zasad słuszności i sprawiedliwości (tak uchwała SN z dnia 8 października 1992r. III CZP 117/92, OSNC 1993/4/57).”
I ACa 1754/15Sąd apelacyjny · wyrok · 2016-06-09
„Późniejsze zmiany nie mają znaczenia (uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego z dnia 8 października 1992 r., III CZP 117/92, OSN 1993, Nr 4, poz. 57 z glosą W.”
„… zgodnie z art. 410 § 2 k.c., ta „czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia” (por. uchwała Sądu Najwyższego z 8 października 1992 r., III CZP 117/92, OSNC 1993/4/57; wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 30 października 2013 r., I ACa 452/13, LEX nr 1388764).”
I ACa 546/13Sąd apelacyjny · wyrok · 2014-02-25
„… (III CZP 117/92, LEX 3837) wskazać należy, że w wypadku, gdy świadczenie polegające na uiszczeniu sumy pieniędzy spełnione zostało w wykonaniu nieważnej umowy, przedmiotem żądania zwrotu świadczenia może być tylko suma pieniędzy, a żądanie to przysługuje osobie, która je spełniła, już od chwili spełnienia przez nią świadczenia.”
I ACa 665/12Sąd apelacyjny · wyrok · 2012-12-13
„Jak wiadomo cena nabycia nieruchomości sprzedażnej na podstawie nieważnej umowy podlega co do zasady zwrotowi według wartości nominalnej, jednakże w oparciu o art. 358 1 § 3 k.c. podlega ona waloryzacji (por. uchwał SN z dnia 8 października 1992 r. III CZP 117/92).”
„Odnosząc powyższe do realiów niniejszego postępowania należy wskazać, że waloryzacja świadczenia podlegającego zwrotowi na podstawie art. 405 k.c. została dopuszczona w orzecznictwie Sądu Najwyższego (uchwała SN z 8 października 1992 r., III CZP 117/92, oraz wyroki SN z 17 stycznia 2002 r., III CKN 1500/00, z 17 listopada 2011 r. IV CSK 68/11).”
„… zwrócona – co do zasady - według wartości nominalnej, jednak w warunkach określonych w art. 358 1 § 3 k.c., sąd może zmienić wysokość świadczenia (por. uchwałę SN z dnia 8 października 1992 r., III CZP 117/92; wyrok SN z dnia 9 października 1997 r., I CKN 263/97, LEX nr 83806; wyrok SN z dnia 17 kwietnia 2000 r., V CKN 32/00, LEX nr 52429; wyrok SN z dnia 11 stycznia 2002 r., IV CKN 571/00, LEX nr 483297;”
„Co do zasady waloryzacja świadczenia podlegającego zwrotowi na podstawie art. 405 k.c. została dopuszczona w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 8 października 1992 r., III CZP 117/92, oraz wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 17 stycznia 2002 r., III CKN 1500/00, z dnia 17 listopada 2011 r. IV CSK 68/11).”
„Co do zasady waloryzacja świadczenia podlegającego zwrotowi na podstawie art. 405 KC została dopuszczona w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 8 października 1992 r., III CZP 117/92, oraz wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 17 stycznia 2002 r., III CKN 1500/00, z dnia 17 listopada 2011 r. IV CSK 68/11).”
„Machnikowski, 2017, komentarz do art. 405, nb 8; uchwała SN z 13 maja 1983 r., III CZP 18/83, OSNPG 1983, nr 11, poz. 36; uchwała SN z 8 października 1992 r., III CZP 117/92, OSNCP 1993, nr 4, poz. 57, z glosą W.”
I C 34/22Sąd powszechny · 2024-03-21
„… zwrotowi w wysokości nominalnej, a ewentualne zmiany jego realnej wartości na skutek inflacji mogą być korygowane na podstawie art. 358 1 § 3 k.c. (zob. uchwałę z dnia 8 października 1992 r., III CZP 117/92, OSNC 1993, nr 3, poz. 57, wyrok z dnia 15 stycznia 2004 r., II CK 348/02, niepubl., wyrok z dnia 18 stycznia 2017 r., V CSK 198/16, niepubl.).”
I C 103/23Sąd powszechny · wyrok · 2024-03-19
„Świadczenia nienależne podlegają zwrotowi według wartości nominalnej (zob. uchwałę SN z 8.10.1992 r., III CZP 117/92).”
I C 991/20Sąd powszechny · wyrok · 2021-08-19
„Machnikowski, 2017, komentarz do art. 405, nb 8; uchwała SN z dnia 13 maja 1983 r., III CZP 18/83, OSNPG 1983, nr 11, poz. 36; uchwała SN z dnia 8 października 1992 r., III CZP 117/92, OSNCP 1993, nr 4, poz. 57, z glosą W.”
I C 1439/17Sąd powszechny · wyrok · 2018-12-19
„… podlegającej zwrotowi należy ściśle trzymać się idei bezpodstawnego wzbogacenia, a zatem uwzględniać funkcję, jaką instytucja ta spełnia (por. uzasadnienie uchwały SN z dnia 08 października 1992 r., III CZP 117/92).”
III Ca 861/17Sąd powszechny · 2017-09-11
„Ukształtowane w kontrolowanej sprawie realia czynią niezbędnym odwołanie się do jednej z kluczowych w tym zakresie wypowiedzi Sądu Najwyższego zawartej w uchwale z dnia 8 października 1992 r., III CZP 117/92, opubl.”
X GC 300/16Sąd powszechny · 2017-07-13
„Podobnie przyjęto w uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego z dnia 8 października 1992 roku (III CZP 117/92.”
„Mogą to zatem być zobowiązania do świadczenia pieniężnego powstałe z umów oraz z innych zdarzeń, przewidzianych także w innych niż prawo zobowiązań działach prawa cywilnego (np. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 8 października 1992 r., III CZP 117/92, OSNC 1993, Nr 4, poz. 57; orz.”
II Ca 590/16Sąd powszechny · wyrok · 2016-11-30
„W sytuacji bowiem, gdy umowa zbycia nieruchomości jest nieważna, uiszczona w pieniądzu cena nabycia podlega zwrotowi [wyrok SN z dnia 15 stycznia 2004 r., II CK 348/02, LEX nr 464824; uchwała SN z dnia 8 października 1992 r., III CZP 117/92, OSNC 1993/4/57], co odnieść należy odpowiednio do sytuacji, gdy w wykonaniu umowy przedwstępnej sprzedaży kupujący uiszcza na rzecz sprzedającego część ceny sprzedaży.”
„… 5-6, poz. 119 i z dnia 8 października 1992 roku, sygn. akt III CZP 117/92, publ. OSNC 1993 nr 3 poz. 57).”
X GC 282/14Sąd powszechny · 2015-11-13
„W szczególności orzecznictwo wskazuje, że tzw. zasada aktualności wzbogacenia, czyli ustalenia jego wartości według chwili podniesienia przez zubożonego roszczenia o wydanie korzyści w naturze lub zwrotu jej wartości, nie znajduje jednak bezwzględnego zastosowania we wszystkich przypadkach bezpodstawnego wzbogacania (vide uchwała SN z 8 października 1992 r. III CZP 117/92, OSNCP nr 4 z 1993 r., poz. 57).”
III C 1315/14Sąd powszechny · wyrok · 2015-07-03
„W tych okolicznościach należało zastosować art. 358 1 §3 kc, który pozwala na określenie wysokości świadczenia podlegającego zwrotowi przy poszanowaniu zasad słuszności i sprawiedliwości (tak uchwała SN z dnia 8 października 1992r. III CZP 117/92, OSNC 1993/4/57).”
„Zakres przedmiotowy art. 358 1 § 3 k.c. zawiera więc co do zasady możliwość dokonania waloryzacji świadczenia pieniężnego z bezpodstawnego wzbogacenia, co potwierdza m.in. treść uchwały Sądu Najwyższego z dnia 08 października 1992 r. (III CZP 117/92, OSNC 1993/4/57).”
I C 1296/12Sąd powszechny · wyrok · 2014-01-29
„Konkludując obowiązek zapłaty odsetek za opóźnienie w wykonaniu zobowiązania z bezpodstawnego wzbogacenia powstaje w odpowiedni czas po rzeczywistym wezwaniu (por. m.in. uchwała Sądu Najwyższego z 8.10.1992 r., III CZP 117/92)”
II Ca 256/13Sąd powszechny · wyrok · 2013-07-17
„… zwrotowi według wartości nominalnej, a co najwyżej takie świadczenie może podlegać waloryzacji na podstawie art. 358 1 § 3 k.c. (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 8 października 1992 roku, sygn. III CZP 117/92, OSNC 1993/4/57, czy wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 1995 roku, sygn. I CRN 191/95, OSNC 1996/4/61).”
