Uchwała SN z 30 listopada 1974 r., III CZP 1/74 - jak powołują ją inne sądy

„Przychylił się do stanowiska wyrażonego uchwale pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 1974 r., III CZP 1/74 i w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2008 r., IV CSK 60/80, że wkład mieszkaniowy nie stanowił „przedmiotu” w rozumieniu art. 33 pkt 3 k.r.o. w pierwotnym brzmieniu, a zatem nie miała do niego zastosowania zasada surogacji.”

„… orzekaniu o spłacie w związku z podziałem majątku (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2009 r., III CSK 251/08, niepubl., a także uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 1974 r., III CZP 1/74, OSNCP 1975, nr 3, poz. 37, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 1998 r., I CKN 684/97, niepubl. i wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2017 r., II CSK 7/17, niepubl.).”

„Podobnie w uchwale z dnia 30 listopada 1974 r. - III CZP 1/74 - OSNCP z 1975 r., poz. 37.”

„O zasadach rozstrzygających o przynależności praw do lokali ustanawianych na podstawie prawa spółdzielczego do majątków odrębnych małżonków lub ich majątku wspólnego, Sąd Najwyższy wypowiedział się w uchwale całej Izby z 30 listopada 1974 r., III CZP 1/74 (OSNC 1975, nr 3, poz. 37).”

„… prawa należy odwołać się do orzecznictwa podejmującego tę kwestie na gruncie ówcześnie obowiązującego prawa, w tym do uchwały pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 1974 r., III CZP 1/74 (OSNCP 1975, nr 3, poz. 37) zawierającej wytyczne wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej w zakresie stosowania przepisów o podziale majątku wspólnego małżonków w wypadku, gdy w skład tego majątku …”

„W zakresie istotnym w sprawie dość odwołać się do uchwały pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 1974 r. (III CZP 1/74, OSNCP z 1975, poz. 37) oraz uzasadnienia uchwały z dnia 11 lipca 1983 r. (III CZP 28/83, OSNC 1984 Nr 2-3, poz. 25).”

„… dorobkowego małżonków i z chwilą ustania wspólności podlegało podziałowi stosownie do przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, czego wyrazem była uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 1974 r., III CZP 1/74 zawierająca wytyczne wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej w zakresie stosowania przepisów o podziale majątku wspólnego małżonków w wypadku, gdy w skład tego majątku wchodzi spółdzielcze prawo do …”

„Utrwalony i powszechnie akceptowany jest pogląd, że wartość spółdzielczego prawa do lokalu w sprawach o podział majątku wspólnego określa się według cen rynkowych, a nie według wysokości wkładu budowlanego (por. uzasadnienie uchwały SN z dnia 30 listopada 1974 r., III CZP 1/74, OSNCP 1975, nr 3, poz. 37).”

„Orzecznictwo Sądu Najwyższego, poczynając od uchwały pełnego składu Izby Cywilnej z dnia 20 listopada 1974 r., III CZP 1/74 (OSNCP 1975, nr 3, poz. 37), zawierającej wytyczne wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej w zakresie stosowania przepisów o podziale majątku wspólnego małżonków w wypadku, gdy w skład tego majątku …”

„Wiodącym rozstrzygnięciem pozostaje nadal, aktualna co do istoty problemu, uchwała pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 1974 r. (III CZP 1/74, OSNCP 1975, nr 3, poz. 37), która jeszcze na gruncie prawa spółdzielczego z 1961 r. zawarła ówczesne wytyczne wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej w zakresie stosowania przepisów o podziale …”

„Przyczyną, dla której Sąd Najwyższy wyłączył zasadę surogacji był – jak wynika z odwołania się w uzasadnieniu do reguł ogólnych ustalonych w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 1974 r., III CZP 1/74 (OSNCP 1975, nr 3, poz. 37) – przede wszystkim wzgląd na znaczenie lokalu dla dobra rodziny.”

„Dopóki to ostatnie prawo istnieje i przysługuje jednemu z pierwotnie współuprawnionych, dopóty wkład nie ma samodzielnego bytu (por. uchwałę pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 1974 r. III CZP 1/74, OSNC 1975/3/37).”

„Ze względu na wspólne oczekiwanie prawne przydział na rzecz jednego tylko małżonka z reguły naruszałby prawa współmałżonka (por. wytyczne wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej z dnia 30.XI.1974 r., III CZP 1/74 - OSNCP 1975. poz. 37, uchwała z dnia 12 stycznia 1978 r., III CZP 86/77).”

„Zgodnie z poglądem wyrażonym w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej z dnia 30 listopada 1974 r., III CZP 1/74 (OSNCP 1975, nr 3, poz. 37) wkład mieszkaniowy nie stanowił „przedmiotu”, w rozumieniu użytym w art. 33 pkt 3 kro - w jego pierwotnym brzmieniu - za który zostało nabyte spółdzielcze prawo do lokalu.”

„… też osta- teczne nabycie prawa podmiotowego, wiąże się z realizacją zachowań wynikających z hipotezy istniejącej normy prawnej (por. np. uchwała Izby Cywilnej Sądu Najwyż- szego z 30 listopada 1974 r., III CZP 1/74, OSNCP 1975 nr 3, poz. 37; postanowie- nie Sądu Najwyższego z 26 czerwca 2001 r., I CA 1/01, OSNC 2002 nr 2, poz. 26; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 lutego 2001 r., V SA …”

„Przepis powyższy jest stosowany w postępowaniu o podział majątku wspólnego nie per analogiam, jak przyjmuje Sąd Okręgowy, lecz odpowiednio, zgodnie z odesłaniem ustawowym (por. uchwała składu Całej Izby Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 1974 r., III CZP 1/74, OSNCP 1995, nr 3, poz. 37 oraz uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 1985 r., III CZP 4/85, OSNCP 1985, nr 11, poz. 172).”

„Pogląd wyrażony w powołanej wyżej uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 1978 r., III CZP 86/77 stanowi zatem wyraźne odejście od przytoczonej wyżej regulacji ustawowej, rozstrzygającej o przynależności nabytego prawa do majątku wspólnego lub odrębnego (por. uchwała pełnego składu Izby Cywilnej z dnia 30 listopada 1974 r., III CZP 1/74, OSNCP 1975, nr 3, poz. 37, pkt I).”

„Podział taki, praktycznie możliwy raczej wyjątkowo, jest dopuszczalny (teza III uchwały pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 1974 r., III CZP 1/74, OSNCP 1975, nr 3, poz. 37, postanowienie Sadu Najwyższego z dnia 17 stycznia 1984 r., II CR 432/83, OSNCP 1984, nr 8, poz. 144).”

„Jak stwierdził Sąd Najwyższy w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej z 30 listopada 1974 r., sygn. akt III CZP 1/74 (OSNC nr 3/1975, poz. 37) prawo do wkładu mieszkaniowego ma podwójną naturę.”

„Nr 12, poz. 61) w wykładni wynikającej z „Wytycznych wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej” z 30 listopada 1974 r., sygn. akt III CZP 1/74 (OSNC nr 3/1975, poz. 37) z art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, …”

„Nr 12, poz. 61) w wykładni wynikającej z „Wytycznych wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej” z dnia 30 listopada 1974 r., sygn. akt III CZP 1/74 (OSNC nr 3/1975, poz. 37) z art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji, 3) art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o zastawie …”

„Sąd Najwyższy w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej z 30 listopada 1974 r., sygn. akt III CZP 1/74 (OSNC nr 3/1975, póz.”

„Słuszność tego stanowiska potwierdza orzecznictwo, w szczególności uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 1974 r., sygn. akt III CZP 1/74, zawierająca wytyczne wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej w zakresie stosowania przepisów o podziale majątku wspólnego małżonków w wypadku, gdy w skład tego majątku wchodzi spółdzielcze prawo do lokalu.”

„W judykaturze (Sąd Najwyższy w: uchwale z 30 listopada 1974 r., III CZP 1/74, LEX nr 1770; wyroku z 31 października 1983 r., IV CR 376/83, LEX nr 5194; uchwale z 14 sierpnia 1985 r., III CZP 41/85, Legalis; postanowieniu z 20 czerwca 2008 r., IV CSK 60/08, Legalis) podnosi się …”

„Oznacza to, że jego interes rozstrzyga przede wszystkim o tym, jak rodzice i opiekunowie powinni wykonywać swe obowiązki względem dzieci i rodziny oraz w jakim kierunku powinny iść rozstrzygnięcia sądu w sprawie rodziny (np. wytyczne Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 1974 roku, III CZP 1/74, OSNCP 1975, poz. 37).”

„… w uzasadnieniu postanowienia z dnia 20 czerwca 2008 r. (IV CSK 60/08) Sąd Najwyższy wskazał, że „zgodnie z poglądem wyrażonym w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej z dnia 30 listopada 1974 r., sygn. akt III CZP 1/74 (OSNCP 1975, nr 3, poz. 37), wkład mieszkaniowy nie stanowił „przedmiotu”, w rozumieniu użytym w art. 33 pkt 3 KRO w jego pierwotnym brzmieniu, za który zostało nabyte spółdzielcze prawo do lokalu.”

„Jeżeli między małżonkami istnieje wspólność ustawowa, wkład pochodzący z podlegającego surogacji majątku odrębnego jednego lub obojga małżonków stanowi nakład na majątek wspólny (teza I pkt. 1 uchwały pełnego składu Izby Cywilnej SN z 30.11.1974 r. III CZP 1/74).”

„Stanowisko takie było jednolite również w orzecznictwie, czego wyraz dał Sąd Najwyższy w uchwale z 30.11.1974r. III CZP 1/74.”

„Podobnie w uchwale z dnia 30 listopada 1974 r. - III CZP 1/74 - OSNCP z 1975 r. poz. 37 Sąd Najwyższy, określając przesłanki istotne dla wyceny wartości spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu i dopuszczalność miarkowania tej wyceny, wskazał również na dodatkową możliwość obniżania wartości należnej spłaty na podstawie …”

„… z późniejszymi zmianami), które stosownie do regulacji art. 32 § 1 k.r.o. weszło w skład ich majątku wspólnego (uchwała Sądu Najwyższego składu Izby Cywilnej z dnia 30 11 1974r. III CZP 1/74).”

„Dalej w uzasadnieniu powołanej uchwały Sąd najwyższy odwołuje się do treści ogólnych reguł rządzących przynależnością poszczególnych składników do majątku wspólnego lub odrębnego wskazanych w Uchwale Pełnej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 1974 roku (III CZP 1/74, OSNCP 1975, nr 3, poz. 37).”

„Godziłoby to w sposób oczywisty w zasadę ochrony rodziny (por: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 1974 r., III CZP 1/74; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 października 1967 r., III CZP 68/67).”

„W tym zakresie zdaniem Sądu Okręgowego, w pełni zachowała aktualność, przywołana przez Sąd pierwszej instancji, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 1974 roku III CZP 1/74, OSNC 1975/3/37.”

„Ze względu na wspólne oczekiwanie prawne przydział na rzecz jednego tylko małżonka z reguły naruszałby prawa współmałżonka (por. wytyczne wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej z dnia 30 XI 1974 r., III CZP 1/74 - OSNCP 1975. poz. 37, uchwała z dnia 12 stycznia 1978 r., III CZP 86/77).”

„Wiodącym rozstrzygnięciem pozostaje nadal, aktualna co do istoty problemu, uchwała pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 1974 r. w sprawie III CZP 1/74, opubl.”

„W judykaturze (Sąd Najwyższy w: uchwale z 30 listopada 1974 r., III CZP 1/74, LEX nr 1770; wyroku z 31 października 1983 r., IV CR 376/83, LEX nr 5194; uchwale z 14 sierpnia 1985 r., III CZP 41/85, Legalis; postanowieniu z 20 czerwca 2008 r., IV CSK 60/08, Legalis) podnosi się, …”

„Uwzględniając stanowisko uczestniczki, która żądała ustalenia, że prawo do lokalu stanowi jej majątek odrębny oraz wskazania wynikające z uzasadnienia uchwały Sądu Najwyższego w sprawie III CZP 1/74, że rozstrzygnięcie o obciążeniu spłatami powinno uwzględniać - w imię równości małżonków - ich wkłady finansowe, Sąd ustalił, że I.”

„Sąd w niniejszej sprawie podziela stanowisko, wyrażone w związku z brzmieniem cytowanego przepisu art. 138 ustawy, przez Sąd Najwyższy w uchwale z 30 listopada 1974 roku, w sprawie o sygn. III CZP 1/74, opubl.”

„Chodzi bowiem o to, by nie został pokrzywdzony uczestnik postępowania, któremu nie przypadnie w wyniku podziału majątku wspólnego lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego (począwszy od uchwały z 20.11.1974 r. III CZP 1/74, OSNCP 3/1975, poz. 37 później przykładowo uchwała SN z 26.03.1993 r. CZP 154/92 OSNCP 7-7/1993, poz. 137).”

„Oceny jak wyżej nie zmieniają przywołane w apelacji wskazania wynikające z uchwały Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 1974 roku w sprawie III CZP 1/74 – wytyczne wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej w zakresie stosowania przepisów o podziale majątku wspólnego małżonków w wypadku, gdy w skład tego majątku wchodzi spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu.”

„… składu (...) Izby Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 1974 r., III CZP 1/74, OSNCP 1995, nr 3, poz. 37 oraz uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 1985 r., III CZP 4/85, OSNCP 1985, nr 11, poz. 172).”

„… majątkowej, jest wpłatą pochodzącą ze środków stanowiących majątek odrębny tego małżonka i - jak wskazał Sąd Najwyższy w tezie I uchwały pełnego składu Izby Cywilnej z dnia 30 listopada 1974 r. III CZP 1/74 (OSNCP 1975, z.”

„… wspólnego, choćby wkład mieszkaniowy bądź budowlany pochodził (w całości lub części) z majątku odrębnego jednego lub obojga małżonków (zob. uchwała pełnego składu Izby Cywilnej SN z 30 listopada 1974r., III CZP 1/74, OSNCP 1975, nr 3, poz. 37).”

„Zasadą jest, że wartość objętych podziałem praw majątkowych określa się według cen rynkowych, tzn. uzyskiwanych w uczciwym obrocie, a więc z wyłączeniem cen spekulacyjnych albo uzyskiwanych przy drastycznym wykorzystaniu przymusowego położenia nabywcy (vide: teza VIII wytycznych w uchwale SN z dnia 30 listopada 1974 r. III CZP 1/74, nadal aktualna).”