III CZ 96/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Agnieszka Piotrowska
7 lipca 2026 r.
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 7 lipca 2026 r. w Warszawie
zażalenia E. spółki akcyjnej w W.
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z 30 stycznia 2026 r., V ACa 536/23 (V WSC 91/25),
w sprawie z powództwa B.W.
przeciwko E. spółce akcyjnej w W.
o ustalenie i zapłatę,
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 21 maja 2025 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację
pozwanego […] S.A. w W. (dalej Bank) od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z
29 grudnia 2022 r. Pozwany wniósł skargę kasacyjną od tego orzeczenia, która
została odrzucona postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 30 stycznia
2026 r. ze względu na nieusunięcie braku skargi i nieprzedstawienie pełnomocnictwa
upoważniającego do jej wniesienia.
W zażaleniu na to postanowienie, pozwany zarzucił naruszenie art. 3986 § 2
k.p.c. w zw. art. 3986 § 1 w zw. z art. 3984 § 3 k.p.c. przez odrzucenie skargi kasacyjnej
mimo uzupełnienia braków skargi przez przedłożenie pełnomocnictwa substytucyjnego
przez autorkę skargi radcę prawną M.N., a także w sytuacji, w której pełnomocnictwo
główne udzielone radcy prawnemu B.K. znajdujące się w aktach sprawy było
III CZ 96/26
2
prawidłowe. Pozwany zarzucił także naruszenie art. 91 k.p.c. w zw. z art. 19 ustawy z 9
marca 2023 r. o zmianie ustawy- Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych
innych ustaw (Dz.U. z 2023 r., poz. 614) przez ich niezastosowanie i nieuznanie, że
ewentualny brak w zakresie umocowania do reprezentowania pozwanego przed
Sądem Najwyższym został sanowany nowelizacją kodeksu postępowania cywilnego,
która weszła w życie 1 lipca 2023 r.
W piśmie procesowym z 10 lutego 2026 r., żalący uzupełnił zażalenie
o dodatkowe uzasadnienie podniesionych zarzutów, wskazując, że udzielone radcy
prawnemu B.K. pełnomocnictwo (dołączone do tego pisma) obejmuje w swojej treści
wprost umocowanie do reprezentowania pozwanego w postępowaniu przed Sądem
Najwyższym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Rozstrzygnięcie zasadności zażalenia wymagało w pierwszym rzędzie
ustalenia, czy miał miejsce wskazany przez sąd Apelacyjny brak skargi kasacyjnej
i czy został on uzupełniony przez skarżącego stosownie do wezwania Sądu.
Z akt sprawy wynika, że po doręczeniu pozwanemu Bankowi odpisu pozwu
B.W., pozwany wniósł pismo procesowe datowane 22 grudnia 2021 r., zawierające
odniesienie się do żądań powoda, sporządzone przez radcę prawnego B.K., do
którego załączył on kserokopię pełnomocnictwa datowanego 13 grudnia 2021 r.,
potwierdzoną przez siebie za zgodność z oryginałem (k. 98 akt sprawy). Należy
podzielić wykładnię treści tego dokumentu, dokonaną przez Sądy meriti, że
pełnomocnictwo upoważniało radcę prawnego B.K. do zastępstwa procesowego
Banku tylko w postępowaniu przed sądami powszechnymi pierwszej i drugiej instancji.
W treści sporządzonej przez siebie apelacji, radca prawny B.K. powołał się na
powyższe pełnomocnictwo, znajdujące się w aktach na k. 98 (zob. k. 410 akt sprawy).
Skarga kasacyjna została sporządzona przez radcę prawną M.N., która
dołączyła do niej kopię pełnomocnictwa substytucyjnego udzielonego jej przez radcę
prawnego B.K., potwierdzoną przez nią za zgodność z oryginałem (k. 597 akt). Rzecz
III CZ 96/26
3
jednak w tym, że pełnomocnictwo udzielone przez pozwany Bank radcy prawnemu
B.K. (k.98 akt) nie obejmowało, co już wyżej podniesiono, umocowania do
występowania przed Sądem Najwyższym, a co za tym idzie, nie mógł on skutecznie
udzielić radcy prawnej M.N. pełnomocnictwa substytucyjnego do wniesienia skargi
kasacyjnej. Sąd Apelacyjny prawidłowo zatem zakwalifikował tę sytuację procesową
jako usuwalny brak skargi kasacyjnej i w ramach postępowania naprawczego wezwał
radcę prawną, M.N. do jego usunięcia przez cytat: „złożenie odpisu pełnomocnictwa
zawierającego umocowanie do działania przed Sądem Najwyższym w postępowaniu
kasacyjnym z odpisami w terminie tygodniowym pod rygorem odrzucenia skargi” (zob.
k. 603 akt).
W reakcji na to wezwanie Sądu, autorka skargi przedstawiła pełnomocnictwo
substytucyjne datowane 14 sierpnia 2025 r., w którym radca prawny B.K. upoważnił ją
do występowania przed Sądem Najwyższym (k.607 akt sprawy). Jest jednak
oczywiste i nie powinno budzić wątpliwości, przy uwzględnieniu wymagań stawianych
profesjonalnym pełnomocnikom procesowym, że pełnomocnik substytucyjny powinien
był także dołączyć do swojego pełnomocnictwa substytucyjnego, bez odrębnego
wezwania Sądu, także pełnomocnictwo główne, upoważniające radcę prawnego B.K.
do zastępowania pozwanego Banku przed Sądem Najwyższym, skoro to zakres
pełnomocnictwa głównego determinuje zakres pełnomocnictwa substytucyjnego,
czego jednak pełnomocnik substytucyjny nie uczynił. W tej sytuacji, ocena Sądu
Apelacyjnego, że brak skargi nie został usunięty była trafna, stąd odrzucając skargę
kasacyjną Sąd Apelacyjny nie naruszył art. 3986 § 2 k.p.c. w zw. art. 3986 § 1 w zw. z
art. 3984 § 3 k.p.c.
Wbrew zarzutom zażalenia nie doszło także do naruszenia art. 91 k.p.c. w zw.
z art. 19 ustawy z 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy- Kodeks postępowania cywilnego
oraz niektórych innych ustaw przez ich niezastosowanie i nieuznanie, że ewentualny
brak w zakresie umocowania do reprezentowania pozwanego przed Sądem
Najwyższym został sanowany nowelizacją kodeksu postępowania cywilnego, która
weszła w życie 1 lipca 2023 r.
W stanie prawnym obowiązującym w dacie udzielenia pełnomocnictwa radcy
prawnemu B.K. czyli 13 grudnia 2021 r., zakres umocowania pełnomocnika,
III CZ 96/26
4
wynikający z art. 91 k.p.c. w ówczesnym brzmieniu, nie obejmował uprawnienia do
wniesienia skargi kasacyjnej i reprezentacji strony w postępowaniu kasacyjnym (zob.
uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego - zasada prawna - z 5 czerwca
2008 r., III CZP 142/07, OSNC 2008, nr 11, poz. 122). Zgodnie z art. 91 pkt 1 k.p.c. w
nowym brzmieniu, wprowadzonym przez ustawę nowelizującą z 9 marca 2023 r. z
dniem 1 lipca 2023 r. , pełnomocnictwo procesowe obejmuje z mocy prawa
umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności procesowych, nie
wyłączając między innymi skargi kasacyjnej oraz skargi o wznowienie postępowania.
Stosownie do art. 19 ust. 1 ustawy nowelizującej, do spraw wszczętych i
niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy
ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Oznacza to
zastosowanie przez ustawodawcę reguły bezpośredniego stosowania ustawy nowej,
przyjętej na gruncie prawa procesowego. Art. 20 ustawy nowelizującej stanowi zaś, że
w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej
ustawy zachowują moc czynności dokonane zgodnie z przepisami ustawy zmienianej
w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym.
Na tle przytoczonych wyżej unormowań, w orzecznictwie Sądu Najwyższego
ugruntował się pogląd - podzielany także przez Sąd Najwyższy w składzie
rozpoznającym niniejsze zażalenie – że zmiana zakresu pełnomocnictwa
procesowego, wynikająca z nowego brzmienia art. 91 pkt 1 k.p.c. (jego rozszerzenie),
odnosi się jedynie do pełnomocnictw z wyboru, udzielonych przez stronę po dniu
wejścia w życie ustawy nowelizującej, tj. po dniu 1 lipca 2023 r., (zob. postanowienie
Sądu Najwyższego z 25 października 2023 r., III CZ 238/23, z 28 marca 2024 r., I CSK
4406/23; zarządzenia SN: z 8 maja 2024 r., I PUNP 5/24; z 11 czerwca 2024 r., I PSK
59/24 oraz z 25 lipca 2024 r., I USK 255/24). W przypadku zatem udzielenia przez
stronę pełnomocnictwa procesowego przed wskazanym dniem, jego zakres wyznacza
dotychczasowe brzmienie art. 91 k.p.c., jak to prawidłowo przyjął w tej sprawie Sąd
Apelacyjny.
Na koniec rozważań należy podkreślić, że nie jest usprawiedliwione stanowisko
pozwanego zawarte w piśmie procesowym datowanym 10 lutego 2026 r., złożonym
w toku postępowania zażaleniowego, sprowadzające się do twierdzenia, że udzielone
radcy prawnemu B.K. pełnomocnictwo główne upoważniało go do reprezentowania
III CZ 96/26
5
pozwanego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, a zatem nie wystąpił, w
istocie, brak skargi kasacyjnej dostrzeżony przez Sąd Apelacyjny (zob. k. 620 akt).
Dołączone do tego pisma pełnomocnictwo (zob. k. 621 akt sprawy) , mające
uzasadniać powyższe twierdzenie pozwanego, jest datowane 6 listopada 2020 r. i ma
zupełnie inną treść, niż pełnomocnictwo datowane 13 grudnia 2021 r. złożone do akt
sprawy i znajdujące się na k. 98 akt sprawy.
W tym stanie rzeczy, orzeczono, jak w sentencji (art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3
k.p.c.).
(M.M.)
[a.ł]
