III CZ 74/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Tomasz Szanciło
25 maja 2026 r.
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 25 maja 2026 r. w Warszawie
zażalenia Z.P.
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu
z 26 stycznia 2026 r., I WSC 156/25,
w sprawie z powództwa Z.P.
przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej nieruchomości położonej w P. przy ul. […] i
ul. […]
o uchylenie uchwały,
1. oddala zażalenie;
2. zasądza od Z.P. na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej
nieruchomości położonej w P. przy ul. […] i ul. […] kwotę 240 zł
(dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów
postępowania zażaleniowego – wraz z odsetkami w wysokości
odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia następnego po
upływie tygodnia od dnia doręczenia powodowi odpisu
postanowienia do dnia zapłaty.
[P.L.]
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 26 stycznia 2026 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu odrzucił
skargę kasacyjną powoda Z.P., gdyż przedmiotem sporu była uchwała pozwanej
Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości położonej w P. przy ul. […] i ul. […], która
III CZ 74/26
2
dotyczyła obowiązków o charakterze majątkowym, a określona przez powoda
wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50 000 zł.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył powód, zaskarżając
je w całości i wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił
naruszenie:
1/ art. 3982 § 1 k.p.c. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie,
polegające na przyjęciu, że sprawa ma charakter majątkowy wyłącznie z uwagi
na finansowy aspekt zaskarżonej uchwały, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego
przepisu, dokonana przez pryzmat art. 25 ust. 1 i art. 22 ust. 1 i 2 ustawy z dnia
24 czerwca 1994 r. o własności lokali (dalej: „u.w.l.”), prowadzi do wniosku,
że przedmiotem sporu była kontrola legalności uchwały o charakterze
organizacyjno-zarządczym, a nie bezpośrednie prawo majątkowe w rozumieniu
art. 3982 § 1 k.p.c.;
2/ art. 3986 § 2 k.p.c. przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające
na odrzuceniu skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej mimo braku ustawowych
podstaw do uznania sprawy za sprawę o prawa majątkowe;
3/ art. 25 ust. 1 w zw. z art. 22 u.w.l. przez ich pominięcie przy kwalifikacji
charakteru sprawy, skutkujące błędnym uznaniem, że uchwała przyjmująca plan
finansowy stanowiła rozstrzygnięcie o prawach majątkowych powoda, podczas gdy
regulowała ona sposób wykonywania zarządu nieruchomością wspólną;
4/ art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 3982 § 1 k.p.c. przez nadmiernie
rozszerzającą wykładnię pojęcia „sprawy o prawa majątkowe”, prowadzącą
do nieproporcjonalnego ograniczenia prawa do sądu i dostępu do kontroli
kasacyjnej w sprawie dotyczącej zasad funkcjonowania wspólnoty.
W odpowiedzi na zażalenie pozwana Wspólnota wniosła o jego oddalenie
oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3982 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna jest niedopuszczalna
w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest
niższa niż 50 000 zł. Sąd Najwyższy, badając dopuszczalność skargi kasacyjnej,
III CZ 74/26
3
samodzielnie weryfikuje wartość przedmiotu zaskarżenia określoną w skardze
kasacyjnej (zob. np. postanowienia SN: z 9 sierpnia 2005 r., IV CZ 68/05;
z 20 października 2010 r., III CZ 42/10; z 2 lutego 2011 r., II CZ 197/10; z 18 marca
2015 r., III CSK 419/14).
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie poruszano kwestię oceny,
czy sprawa o uchylenie lub ustalenie nieistnienia uchwały wspólnoty mieszkaniowej
jest sprawą o prawa majątkowe albo sprawą o prawa niemajątkowe. Przyjęto,
że decyduje o tym przedmiot uchwały objętej zaskarżeniem, tj. czy dotyczy ona
praw (interesów) majątkowych albo niemajątkowych (zob. uchwały SN z 9 grudnia
2005 r., III CZP 111/05, OSNC 2006, nr 11, poz. 183, i z 10 maja 2011 r., III CZP
126/10, OSNC 2011, nr 11, poz. 117; postanowienia SN: z 16 stycznia 2009
r., III CZ 43/08; z 28 maja 2013 r., V CZ 18/13; z 22 marca 2012 r., IV CZ 148/11;
z 23 sierpnia 2012 r., II CSK 764/11; z 10 października 2012 r., I CZ 120/12; z 19
października 2018 r., III CZ 38/18).
Mając powyższe na uwadze, stwierdzić wypada, że uchwała pozwanej
nr 4/2022 w przedmiocie przyjęcia planu finansowego za 2022 r. oraz wysokości
zaliczek na koszty utrzymania nieruchomości wspólnej i na fundusz remontowy
(k. 4) dotyczy kwestii majątkowych dotyczących zarządem nieruchomości objętej
wspólnotą, a więc odnosi się do sfery majątkowej wszystkich członków wspólnoty
mieszkaniowej. Nie budzi przy tym wątpliwości, że plan finansowy określa nie tylko
koszty zarządu nieruchomością wspólną, ale również wysokość zaliczek na koszty
związane z nieruchomością wspólną i fundusz remontowy, jak również
prawidłowość przeznaczenia określonych kwot w kolejnym roku. O majątkowym lub
niemajątkowym charakterze sprawy decyduje to, czy przedmiot sporu jest związany
ze sferą ekonomiczną podmiotu prawa cywilnego. Jak słusznie wskazuje się
w orzecznictwie, sprawy o uchylenie uchwał wspólnot mieszkaniowych toczące się
na podstawie art. 25 u.w.l. są sprawami o prawa majątkowe, jeżeli przedmiot
uchwały dotyczy interesów majątkowych właściciela lokalu. Jako sprawy o prawa
majątkowe kwalifikuje się np. sprawy o uchylenie uchwał wspólnoty mieszkaniowej,
których przedmiotem jest zatwierdzenie sprawozdania zarządu i udzielenie
zarządowi absolutorium (zob. postanowienie SN z 10 maja 2024 r., II CSKP
1435/22, i powołane w nim orzecznictwo).
III CZ 74/26
4
Podniesione przez powoda w toku postępowania argumenty dotyczyły tego,
czy zaskarżona uchwała realizuje w prawidłowy sposób wymogi określone przez
kredytodawcę, w tym czy przewiduje wyodrębnienie rezerwy kredytowej jako
elementu zabezpieczenia zobowiązania. Niemniej jednak nawet uznanie,
że problematyka odnosi się do kwestii o charakterze organizacyjno-zarządczym,
nie zmienia faktu, iż uchwała ta dotyka bezpośrednio stricte finansowych aspektów
związanych z rezerwą kredytową, a zatem uchwała ma charakter majątkowy,
wpływający na ekonomiczną sytuację członków pozwanej wspólnoty. Sprawa
dotycząca zaskarżenia uchwały wspólnoty mieszkaniowej, która odnosi się
do zobowiązań finansowych jej członków (w tym przypadku, co do przyjęcia planu
finansowego i wysokości zaliczek), jest sprawą o prawo majątkowe, w której
niezbędne jest wskazanie wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu
zaskarżenia. Powód miał tego świadomość, o czym świadczy chociażby fakt,
że w pozwie została wskazana wartość przedmiotu sporu, zaś w apelacji – wartość
przedmiotu zaskarżenia.
Nie chodzi tu zatem o „rozszerzającą wykładnię pojęcia sprawy o prawa
majątkowe”, co miałoby ograniczyć prawo do sądu, jak sugerował powód, tym
bardziej, że prawo to nie jest nieograniczone (jednym z takich ograniczeń jest
limitowanie możliwości wnoszenia nadzwyczajnych środków zaskarżenia). Sąd
Apelacyjny dokonał bowiem prawidłowej wykładni tego pojęcia, w realiach tej
konkretnej sprawy, z którą należało się zgodzić. Mając na uwadze przedmiot
żądania pozwu, a więc uchwałę dotyczącą kwestii ekonomicznych (finansowych),
istotne było, że wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną była niższa niż
dolna, graniczna kwota dopuszczalności takiej skargi. Skarga kasacyjna powoda
podlegała odrzuceniu, a zatem wniesione zażalenie nie miało uzasadnionych
podstaw prawnych i faktycznych.
Z tych względów, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd
Najwyższy orzekł, jak w punkcie 1 sentencji.
O kosztach postępowania zażaleniowego Sąd Najwyższy orzekł na
podstawie art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 39821 w zw. z art. 3941 § 3
k.p.c. w zw. § 8 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 20 w zw. z § 10 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia
III CZ 74/26
5
Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat
za czynności adwokackie.
Tomasz Szanciło
[P.L.]
[a.ł]
