III CZ 73/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Ewa Stefańska
23 czerwca 2026 r.
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 23 czerwca 2026 r. w Warszawie
zażalenia Z.P.
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z 4 listopada 2025 r., VII AGa 2/24,
w sprawie z powództwa I. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki
komandytowej w W.
przeciwko Z.P.
o zapłatę,
oddala zażalenie.
(M.T.)
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 4 listopada 2025 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie odrzucił
skargę kasacyjną pozwanego, uznając, że nie została ona należycie opłacona
w terminie. Sąd ten wskazał, że skarga kasacyjna podlegała opłacie w wysokości
3 004 zł. Wniosek pozwanego o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie
tej opłaty został prawomocnie oddalony postanowieniem referendarza sądowego
z 30 lipca 2025 r., doręczonym pełnomocnikowi pozwanego za pośrednictwem
portalu informacyjnego 15 sierpnia 2025 r. Z tym dniem rozpoczął bieg tygodniowy
termin do uiszczenia należnej opłaty. W zakreślonym terminie, tj. z końcem
22 sierpnia 2025 r., pozwany uiścił jedynie kwotę 1 500 zł, natomiast pozostałą
kwotę 1 504 zł uiścił już po upływie terminu, tj. 25 sierpnia 2025 r.
III CZ 73/26
2
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pozwany, zarzucając
naruszenie art. 1302 § 1 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie, tj. niewezwanie
pełnomocnika do należytego opłacenia skargi kasacyjnej. Skarżący podniósł, że
doszło do częściowego uiszczenia opłaty w terminie, a brak uiszczenia pełnej kwoty
wynikał z limitów na rachunku bankowym. Niezwłocznie po ujawnieniu
tej okoliczności uzupełniono brakującą część opłaty. Pozwany wskazał, że
Sąd powinien zastosować art. 1302 § 1 k.p.c. i zwrócić pismo, zamiast odrzucenia
skargi.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie pozwanego nie zasługuje na uwzględnienie.
Trafnie przyjął Sąd Apelacyjny, że do sytuacji, w której po prawomocnym
oddaleniu wniosku o zwolnienie od koszów sądowych skarga kasacyjna nie została
w całości opłacona w terminie tygodniowym przewidzianym w art. 112 ust.
3 u.k.s.c., ma zastosowanie art.3986 § 2 k.p.c.
Za nieuzasadnione należy uznać twierdzenie skarżącego, jakoby pojęcie
„nieopłaconej skargi” w rozumieniu art. 3986 § 2 k.p.c., dotyczyło wyłącznie sytuacji
całkowitego braku opłaty, a nie częściowego jej nieuiszczenia. Obowiązek
opłacenia środka zaskarżenia oznacza obowiązek uiszczenia całej opłaty należnej
od tego środka. Uiszczenie jedynie części opłaty nie usuwa braku fiskalnego i nie
wywołuje skutku procesowego w postaci skutecznego opłacenia pisma.
Przepis art. 112 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
stanowi regulację szczególną wobec ogólnych zasad usuwania braków fiskalnych
pism procesowych. Ustawodawca jednoznacznie przewidział, że po prawomocnym
oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nie wzywa się
profesjonalnego pełnomocnika do uiszczenia należnej opłaty od pisma
podlegającego opłacie stałej lub stosunkowej. Termin do jej wniesienia biegnie
bezpośrednio od doręczenia orzeczenia oddalającego wniosek o zwolnienie
od koszów sądowych. W konsekwencji obowiązkiem zawodowego pełnomocnika
jest samodzielne ustalenie wysokości należnej opłaty oraz jej uiszczenie w całości
w przewidzianym przez ustawę terminie. Brak jest podstaw do przyjęcia, że
częściowe uiszczenie opłaty skutkuje powstaniem po stronie sądu obowiązku
III CZ 73/26
3
podejmowania dalszych czynności zmierzającym do wezwania strony do dopłaty
brakującej kwoty, albo do zastosowania trybu przewidzianego w art. 1302 § 1 k.p.c.
Okoliczność, że nieuiszczenie całej opłaty w terminie było - według twierdzeń
skarżącego - następstwem ograniczeń technicznych związanych z realizacją
przelewu bankowego, pozostaje bez znaczenia dla oceny prawidłowości
zaskarżonego postanowienia. Kwestia ta mogłaby podlegać ocenie wyłącznie
w ramach postępowania dotyczącego ewentualnego przywrócenia terminu, nie zaś
przy kontroli zasadności odrzucenia środka zaskarżenia, od którego opłata nie
została uiszczona w ustawowym terminie.
W tym stanie rzeczy orzeczono jak wyżej, na podstawie art. 39814 w zw.
z art. 3941 § 3 k.p.c.
(M.T.
[a.ł]