Sąd Najwyższy

III CZ 70/12

postanowienie z dnia 2012-09-27

Pełna treść
1 powołanych przepisów

To orzeczenie w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Sprawdź, co z tego orzeczenia wynika dla Twojego stanu faktycznego.

Zapytaj za darmo

Dane orzeczenia

SygnaturaIII CZ 70/12

Data orzeczenia2012-09-27

Rodzaj orzeczeniapostanowienie

SądSąd Najwyższy

WydziałWydział III

SędziowieDariusz Dończyk (przewodniczący), Irena Gromska-Szuster (autor uzasadnienia), Maria Szulc

Powołują to orzeczenie

Liczba orzeczeń w bazie PrawMi, które je powołują: 32. Na liście 20 z nich. Najpierw sądy najwyższe, potem najnowsze. Przy każdym zdanie, w którym sąd się na nie powołuje.

I AGa 300/23Sąd apelacyjny · wyrok · 2024-01-31
„… od kosztów sądowych, nie prowadzą automatycznie do oceny, iż zachodzi „wypadek szczególnie uzasadniony” w rozumieniu art. 102 k.p.c., tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 27 września 2012 roku, III CZ 70/12, Legalis. W rozpoznawanej sprawie Sąd II instancji nie dopatrzył się istnienia szczególnie uzasadnionego przypadku, który co do zasady jest instytucją wyjątkową i odstępstwem od ogólnej zasady …”
I ACa 2124/22Sąd apelacyjny · wyrok · 2023-04-04
„III CZ 70/12 oraz poglądy doktryny).”
V ACa 414/18Sąd apelacyjny · wyrok · 2021-01-14
„Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do zastosowania art. 102 k.p.c. Zwolnienie powoda od kosztów sądowych, nie prowadzi automatycznie do oceny, iż zachodzi „wypadek szczególnie uzasadniony” w rozumieniu art. 102 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 27 września 2012 r., III CZ 70/12).”
V ACa 499/19Sąd apelacyjny · wyrok · 2020-11-23
„Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do zastosowania art. 102 k.p.c. Fakt, iż strona została zwolniona od kosztów sądowych, nie prowadzi automatycznie do oceny, iż zachodzi „wypadek szczególnie uzasadniony” w rozumieniu art. 102 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 27 września 2012 r., III CZ 70/12, Lex nr 1232787).”
I ACa 210/19Sąd apelacyjny · wyrok · 2019-06-25
„… nie byłaby w stanie ponieść kosztów, nie stanowi sama przez się szczególnie uzasadnionego wypadku o którym mowa w art. 102 k.p.c. (vide: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2012 r. III CZ 70/2012; z dnia 5 lipca 2012 r. IV CZ 42/2012).”
I ACa 138/17Sąd apelacyjny · wyrok · 2018-01-25
„Podkreślić również należy, że fakt, iż strona została zwolniona od kosztów sądowych, nie prowadzi automatycznie do oceny, że zachodzi „wypadek szczególnie uzasadniony” w rozumieniu art. 102 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2012 r., III CZ 70/12, Lex nr 1232787).”

Pokaż pozostałe (14)

I ACa 16/15Sąd apelacyjny · wyrok · 2015-05-13
„… nie byłaby w stanie ponieść kosztów, nie stanowi sama przez się szczególnie uzasadnionego wypadku o którym mowa w art. 102 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2012 r. III CZ 70/2012; z dnia 5 lipca 2012 r. IV CZ 42/2012).”
V ACa 516/14Sąd apelacyjny · wyrok · 2015-01-23
„… od kosztów sądowych, nie prowadzi automatycznie do oceny, iż zachodzi "wypadek szczególnie uzasadniony" w rozumieniu art. 102 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2012 r., III CZ 70/12, Lex nr 1232787).”
V ACa 492/14Sąd apelacyjny · wyrok · 2015-01-14
„Zaś sama sytuacja ekonomiczna strony przegrywającej, nawet tak niekorzystna, że strona bez uszczerbku dla utrzymania własnego i członków rodziny nie byłaby w stanie ponieść kosztów, nie stanowi sama przez się szczególnie uzasadnionego wypadku o którym mowa w art. 102 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2012 r. III CZ 70/2012; z dnia 5 lipca 2012 r. IV CZ 42/2012).”
I ACa 994/14Sąd apelacyjny · wyrok · 2014-12-22
„Podkreślić należy, że fakt, iż strona została zwolniona od kosztów sądowych, nie prowadzi automatycznie do oceny, iż zachodzi „wypadek szczególnie uzasadniony" w rozumieniu art. 102 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2012 r., III CZ 70/12, Lex nr 1232787).”
V ACa 799/13Sąd apelacyjny · wyrok · 2014-03-18
„Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do zastosowania art. 102 k.p.c. Fakt, iż strona została zwolniona od kosztów sądowych, nie prowadzi automatycznie do oceny, iż zachodzi "wypadek szczególnie uzasadniony" w rozumieniu art. 102 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2012 r., III CZ 70/12, Lex nr 1232787).”
I ACa 206/13Sąd apelacyjny · wyrok · 2013-06-19
„… nie byłaby w stanie ponieść kosztów, nie stanowi sama przez się szczególnie uzasadnionego wypadku o którym mowa w art. 102 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2012 r. III CZ 70/12; z dnia 5 lipca 2012 r., IV CZ 42/12).”
I ACa 1221/12Sąd apelacyjny · wyrok · 2013-04-10
„Podkreślić należy, że wiek strony, jak również fakt, że została ona zwolniona od kosztów sądowych, nie prowadzą automatycznie do oceny, iż zachodzi "wypadek szczególnie uzasadniony" w rozumieniu art. 102 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2012 r., III CZ 70/12, Lex nr 1232787).”
I ACz 522/13Sąd apelacyjny · postanowienie · 2013-03-25
„Zarzut obrazy art. 102 k.p.c. nie był zasadny, przepis ten stanowi wyjątek od zasady odpowiedzialności za wynik procesu, w związku z tym powinien podlegać ścisłej wykładni (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2012 roku, sygn. akt III CZ 70/12).”
I C 292/20Sąd powszechny · 2021-08-25
„Drugą grupę przesłanek stanowią okoliczności wyznaczone sytuacją majątkową, zdrowotną i życiową strony (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2012 r., II CZ 95/12, Legalis i z dnia 27 września 2012 r., III CZ 70/12, Legalis).”
IV RC 119/20Sąd powszechny · 2021-02-17
„… okoliczności sprawy, zarówno podmiotowych jak i przedmiotowych, powinien kierować się własnym poczuciem sprawiedliwości (postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 27 września 2012 r. III CZ 70/12).”
VIII Pa 172/19Sąd powszechny · 2020-02-03
„… nie byłaby w stanie ponieść kosztów, nie stanowi sama przez się szczególnie uzasadnionego wypadku o którym mowa w art. 102 k.p.c. (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2012 r. III CZ 70/2012; z dnia 5 lipca 2012 r. IV CZ 42/2012, zob. też wyrok Sąd Apelacyjny w Łodzi z 17 stycznia 2019 r., I ACa 223/18, LEX nr 2637787).”
III Ca 933/14Sąd powszechny · wyrok · 2014-12-10
„… nie byłaby w stanie ponieść kosztów, nie stanowi sama przez się szczególnie uzasadnionego wypadku, o którym mowa w art. 102 k.p.c (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2012 r. III CZ 70/2012, Lex 1232787, z dnia 5 lipca 2012 r. IV CZ 42/2012, Lex 1228597).”
I C 1320/14Sąd powszechny · wyrok · 2014-12-09
„Sama bowiem sytuacja ekonomiczna strony przegrywającej, nawet tak niekorzystna, że strona bez uszczerbku dla utrzymania własnego i członków rodziny nie byłaby w stanie ponieść kosztów, nie stanowi sama przez się szczególnie uzasadnionego wypadku o którym mowa w art. 102 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2012 r. III CZ 70/2012; z dnia 5 lipca 2012 r. IV CZ 42/2012).”
VIII C 668/14Sąd powszechny · wyrok · 2014-08-14
„Trudna sytuacja majątkowa strony co do zasady nie prowadzi bowiem do oceny, że zachodzi „wypadek szczególnie uzasadniony”, o którym mowa w art. 102 k.p.c. (por. uzasadnienia postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2012 r., III CZ 70/12, LEX nr 1232787 oraz postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2010 r., II CZ 88/09, LEX nr 578136).”

Pełna treść orzeczenia

Sygn. akt III CZ 70/12 POSTANOWIENIE Dnia 27 września 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) SSN Maria Szulc w sprawie z powództwa S. J. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Okręgowego i Dyrektorowi Zakładu Karnego o ochronę dóbr osobistych i o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 września 2012 r., zażalenia powoda na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 18 kwietnia 2012 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2012 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda S. J. od wyroku Sądu pierwszej instancji oddalającego powództwo przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Okręgowego i Dyrektorowi Zakładu Karnego o ochronę dóbr osobistych i zadośćuczynienie w kwocie 80 000 zł za naruszenie dóbr osobistych powoda przez nie zapewnienie mu w czasie siedmiomiesięcznego pobytu w zakładzie karnym możliwości odbywania spacerów wyłącznie z osobami niepalącymi papierosów oraz nie zapewnienie poparcia wniosku powoda o przerwę w karze z uwagi na stan zdrowia. Sąd Apelacyjny zasądził też od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 2 970 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego na podstawie art. 98 w zw. z art. 108 § 1 i art. 391 § 1 k.p.c. W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego powód zarzucił naruszenie art. 102 k.p.c. przez niezastosowanie, mimo jego trudnej sytuacji materialnej i życiowej, która stała się podstawą zwolnienia go od kosztów sądowych i nie obciążenia kosztami postępowania przed Sądem pierwszej instancji, który zastosował art. 102 k.p.c. Wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i nieobciążenie go kosztami postępowania apelacyjnego. Sąd Najwyższy zważył. co następuje: Przepis art. 102 k.p.c. przewiduje wyjątek od zasady odpowiedzialności strony przegrywającej sprawę za koszty procesu należne przeciwnikowi (art. 98 § 1 k.p.c.) i jako wyjątkowy podlega wykładni ścisłej. Jak wielokrotnie wskazywał Sąd Najwyższy, przepis ten nie konkretyzuje „wypadków szczególnie uzasadnionych”, pozwalających na nie obciążenie strony przegrywającej kosztami procesu, a zatem ich kwalifikacja należy do sądu, który ma swobodę oceny w tym przedmiocie i, uwzględniając całokształt okoliczności sprawy, zarówno podmiotowych jak i przedmiotowych, powinien kierować się własnym poczuciem sprawiedliwości (porównaj między innymi postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2007 r. I CZ 110/07, z dnia 11 lutego 2010 r. I CZ 112/09 i z dnia 27 maja 2010 r. II PK 359/09, niepubl.). 3 Wiek strony, jak również fakt, że została ona zwolniona od kosztów sądowych, nie prowadzą automatycznie do oceny, iż zachodzi „wypadek szczególnie uzasadniony” w rozumieniu art. 102 k.p.c. (porównaj między innymi postanowienia Sądu Najwyższego 27 stycznia 2010 r. II CZ 88/09 i z dnia 27 stycznia 2010 r., niepubl.). Okoliczności przedmiotowe sprawy mogą bowiem nie uzasadniać odstąpienia od obciążenia strony przegrywającej kosztami procesu. W rozpoznawanej sprawie brak jakichkolwiek wyjątkowych okoliczności przedmiotowych, pozwalających na uznanie, że zachodzi „wypadek szczególnie uzasadniony”. Także obecna sytuacja osobista i majątkowa powoda nie uzasadnia takiej oceny, a jak wskazano wyżej, sam fakt, że został on w chwili wszczęcia postępowania zwolniony od kosztów sądowych, przede wszystkim z uwagi na pobyt wówczas w zakładzie karnym, nie wystarcza do uznania, iż zachodzą przesłanki art. 102 k.p.c. do nieobciążania go kosztami procesu, które poniosła strona pozwana, wygrywająca sprawę. Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3942 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie.

Orzeczenia powołane w tym orzeczeniu

Liczba powołanych orzeczeń: 4. Najpierw sądy najwyższe, potem najnowsze, z fragmentem uzasadnienia.

II PK 359/09Sąd Najwyższy · wyrok · 2010-05-27
„… kierować się własnym poczuciem sprawiedliwości (porównaj między innymi postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2007 r. I CZ 110/07, z dnia 11 lutego 2010 r. I CZ 112/09 i z dnia 27 maja 2010 r. II PK 359/09, niepubl.).”
I CZ 112/09Sąd Najwyższy · postanowienie · 2010-02-11
„… jak i przedmiotowych, powinien kierować się własnym poczuciem sprawiedliwości (porównaj między innymi postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2007 r. I CZ 110/07, z dnia 11 lutego 2010 r. I CZ 112/09 i z dnia 27 maja 2010 r. II PK 359/09, niepubl.).”
II CZ 88/09Sąd Najwyższy · postanowienie · 2010-01-27
„… 3 Wiek strony, jak również fakt, że została ona zwolniona od kosztów sądowych, nie prowadzą automatycznie do oceny, iż zachodzi „wypadek szczególnie uzasadniony” w rozumieniu art. 102 k.p.c. (porównaj między innymi postanowienia Sądu Najwyższego 27 stycznia 2010 r. II CZ 88/09 i z dnia 27 stycznia 2010 r., niepubl.).”
I CZ 110/07Sąd Najwyższy · postanowienie · 2007-12-13
„… okoliczności sprawy, zarówno podmiotowych jak i przedmiotowych, powinien kierować się własnym poczuciem sprawiedliwości (porównaj między innymi postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2007 r. I CZ 110/07, z dnia 11 lutego 2010 r. I CZ 112/09 i z dnia 27 maja 2010 r. II PK 359/09, niepubl.).”

Powiązane przepisy

Art. 98. § 1.Kodeks postępowania cywilnego