III CZ 61/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Ireneusz Kunicki
17 czerwca 2025 r.
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 17 czerwca 2025 r. w Warszawie
zażalenia D. L.
na postanowienie Sądu Okręgowego w Siedlcach
z 5 grudnia 2024 r., V Ca 956/23,
w sprawie z powództwa D. L.
przeciwko D. L.1
o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego,
oddala zażalenie.
(E.C.)
UZASADNIENIE
Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach,
oddalającego apelację od wyroku Sądu Rejonowego w sprawie o pozbawienie
tytułu wykonawczego wykonalności – wyroku zasądzającego alimenty. W skardze
kasacyjnej nie została wskazana wartość przedmiotu zaskarżenia.
Sąd Okręgowy nie wezwał do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej,
lecz sam ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 28 185 złotych i mocą
zaskarżonego postanowienia odrzucił skargę kasacyjną, jako niedopuszczalną ze
III CZ 61/25
2
względu na zbyt niską wartość przedmiotu zaskarżenia. Sąd przyjął tę wartość na
podstawie pisma pełnomocnika powoda z 21 grudnia 2023 r., w którym została
określona wartość przedmiotu zaskarżenia apelacją.
W zażaleniu na to postanowienie powód zarzucił Sądowi Okręgowemu
naruszenie art. 3984 § 3 i art. 3986 § 1 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Zgodnie z art. 3984 § 3 zd. 1 k.p.c. skarga kasacyjna powinna czynić zadość
wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a w sprawach o prawa
majątkowe powinna zawierać również oznaczenie wartości przedmiotu
zaskarżenia. Sprawa o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności jest
sprawą o prawa majątkowe.
Wymóg oznaczenia w skardze kasacyjnej w sprawie o prawa majątkowe
wartości przedmiotu zaskarżenia jest wymogiem formalnym skargi. Stosownie do
treści art. 3986 § 1 k.p.c., jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań
przewidzianych w art. 3984 § 2 lub 3, przewodniczący w sądzie drugiej instancji
wzywa skarżącego do usunięcia braków w terminie tygodniowym pod rygorem
odrzucenia skargi.
Sposobem określenia wartości przedmiotu zaskarżenie rządzą jednak ściśle
sformalizowane zasady. Przede wszystkim wartość przedmiotu zaskarżenia
w skardze kasacyjnej nie może w zasadzie ulec podwyższeniu w stosunku do
wartości przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu apelacyjnym (podobnie Sąd
Najwyższy w postanowieniach: z 18 grudnia 1996 r. I CKN 21/96, OSNC 1997,
nr 4 poz. 42; z 19 czerwca 1997 r., III CZ 25/97, OSNC 1997 Nr 10, poz. 162
i z 19 stycznia 2018 r., I CZ 148/17).
Powód w piśmie uzupełniającym apelacje sam wskazał wartość przedmiotu
zaskarżenia w postępowaniu apelacyjnym na kwotę 28 185 zł., co nie zostało
zakwestionowane przez sąd drugiej instancji. W postępowaniu apelacyjnym nie
nastąpiło żadne zdarzenie procesowe (np. rozszerzenie żądania pozwu
o świadczenia za dalsze okresy - art. 383 k.p.c. albo zasądzenie ponad żądanie)
uzasadniające konieczność ustalania czy wartość przedmiotu zaskarżenia skargą
kasacyjną jest wyższa od wartości przedmiotu zaskarżenia apelacją.
III CZ 61/25
3
Ponieważ w sprawie o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności
skarga kasacyjna jest dopuszczalna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi
co najmniej 50 000 złotych (art. 3982 § 1 k.p.c.), to bez konieczności dokonywania
żadnych dodatkowych ustaleń można stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarga
kasacyjna jest niedopuszczalna ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia.
W szczególności skarżący nie mógł skutecznie podać kwoty wyższej niż 50 000
złotych jako wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Okręgowy trafnie zatem postąpił
odrzucając skargę kasacyjną bez wzywania skarżącego do określenia wartości
przedmiotu zaskarżenia. Wezwanie takie stanowiłoby zbędnym formalizm,
przedłużający jedynie postępowanie.
Dopuszczalność odrzucenia skargi kasacyjnej przez sąd drugiej instancji bez
wzywania skarżącego do wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia była już
przedmiotem kilku zbieżnych wypowiedzi Sądu Najwyższego, a w szczególności
w: postanowieniu z 12 marca 1997 r. II UKN 32/97, OSNP 1997, nr 20, poz. 408;
postanowieniu z 25 lutego 1999 r., II CZ 171/98; postanowieniu z 15 lutego 2002 r.,
III CKN 191/01.
SSN Ireneusz Kunicki
(E.C.)
[a.ł]
