III CZ 48/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Mariusz Łodko
30 września 2025 r.
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 30 września 2025 r. w Warszawie
zażalenia A. L.
na postanowienie Sądu Okręgowego w Gdańsku
z 13 stycznia 2025 r., XVI Ca 219/24 (XVI Wsc 35/24),
w sprawie z wniosku B. S., A. L. i S. G.
z udziałem S. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W.
o wpis,
1. oddala zażalenie;
2. zasądza od A. L. na rzecz S. spółki z ograniczoną
odpowiedzialnością w W. 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem
zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego wraz z odsetkami
ustawowymi za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia
doręczenia A. L. odpisu niniejszego postanowienia do dnia
zapłaty.
[wr]
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 13 stycznia 2025 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku odrzucił
skargę kasacyjną wnioskodawcy A. L. W uzasadnieniu wyjaśnił, że wnioskodawca
wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Gdańsku z 3 lipca
2024 r., którym oddalono jego apelację w sprawie o wpis w księdze wieczystej – na
podstawie art. 10 ust. 2 u.k.w.h. lub art. 62613 § 1 k.p.c. – ostrzeżenia o
III CZ 48/25
2
niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym
stanem prawnym. Zaskarżone postanowienie nie jest postanowieniem kończącym
postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 5191 § 1 k.p.c., zatem nie przysługuje od
niego skarga kasacyjna.
Zażalenie na to postanowienie wniósł wnioskodawca A. L., zaskarżył je w
całości i zarzucił naruszenie: art. 3986 § 2 w zw. z art. 5191 § 1 k.p.c.
W odpowiedzi na zażalenie uczestnik wniósł o jego oddalenie i zasądzenie
kosztów postępowania zażaleniowego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna – w sprawach z zakresu prawa rzeczowego, a zatem
także w sprawach rozpoznawanych w postępowaniu wieczystoksięgowym,
będących w świetle systematyki części drugiej kodeksu postępowania cywilnego
jedną z kategorii spraw z zakresu prawa rzeczowego – zgodnie z art. 5191 § 1
k.p.c. przysługuje od wydanego przez sąd drugiej instancji postanowienia co do
istoty sprawy oraz od postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku
i umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie, chyba że przepis
szczególny stanowi inaczej.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie wyjaśniono, że
postanowień co do istoty sprawy kończących postępowanie w sprawie
w rozumieniu art. 5191 § 1 k.p.c., nie stanowią postanowienia dotyczące wpisu
ostrzeżenia w księdze wieczystej na podstawie art. 10 ust. 2 u.k.w.h. lub art. 62613
§ 1 k.p.c. W postępowaniu wieczystoksięgowym kończą postępowanie bowiem te
postanowienia, które doprowadzają do końca określone czynności w zakresie
uprawnień podmiotowych, związanych z ustrojem ksiąg wieczystych. Tymczasem
istotą ostrzeżenia, o którym mowa w art. 10 ust. 2 u.k.w.h., czy art. 62613 § 1 k.p.c.,
nie jest rozstrzyganie o prawidłowości wpisanego w księdze wieczystej prawa, lecz
urzędowa informacja o tym, że została zakwestionowana zasadność tego wpisu.
Ostrzeżenie pełni funkcję zabezpieczenia przed działaniem rękojmi wiary publicznej
ksiąg wieczystych, a więc nie uchyla ono mocy prawnej kwestionowanego wpisu,
lecz jedynie działanie rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych co do istniejącej
już jego treści. Dlatego też od postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie
III CZ 48/25
3
wniosku o wpisanie ostrzeżenia przewidzianego w art. 10 ust. 2 u.k.w.h. lub
art. 62613 § 1 k.p.c., nie przysługuje skarga kasacyjna, gdyż nie kończy ono
postępowania w sprawie (zob. postanowienia SN: z 7 stycznia 1997 r., I CKN
31/96, OSNC 1997, nr 5, poz. 55; z 10 września 1999 r., III CZ 81/99; z 23 sierpnia
2012 r., II CZ 94/12; z 23 października 2013 r., IV CZ 67/13; z 7 listopada 2013 r.,
V CZ 59/13; z 24 kwietnia 2015 r., V CSK 579/14; z 29 września 2017 r., III CSK
118/17; z 31 października 2019 r., V CSK 142/19, i z 15 kwietnia 2021 r., III CSK
33/21).
Należy zwrócić uwagę, że przedmiotem żądania wnioskodawcy był wpis
ostrzeżenia, a nie rozstrzygnięcie o legitymacji wnioskodawcy do złożenia wniosku
o wpis ostrzeżenia. Sądy meriti rozstrzygały zatem jedynie o zasadności tak
zgłoszonego wniosku. Kwalifikacja, czy od takiego rozstrzygnięcia przysługuje
skarga kasacyjna (art. 5191 § 1 k.p.c.), jest dokonywana w oparciu o to co było
przedmiotem żądania i orzekania Sądu meriti. O dopuszczalności skargi kasacyjnej
(art. 5191 § 1 k.p.c.), nie przekonuje fakt, iż do jego wydania niezbędna była ocena
czy wnioskodawcy służy legitymacji procesowa do złożenia wniosku.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie
art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.
O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 520
§ 3 w zw. z art. 98 § 11 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. oraz § 10 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 5
pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie
opłat za czynności adwokackie.
[wr]
[a.ł]
