III CZ 290/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Grzegorz Misiurek
8 kwietnia 2025 r.
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 8 kwietnia 2025 r. w Warszawie
zażalenia A. L.
na postanowienie Sądu Okręgowego we Włocławku
z 24 października 2024 r., I 1 WSC 6/24 (I 1 Ca 8/24),
w sprawie z wniosku A. L., B. S. i S. G.
o wpis ostrzeżenia w księdze wieczystej,
oddala zażalenie.
(A.T.)
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy we Włocławku w sprawie z wniosku A. L., B. S. i S. G. o wpis
ostrzeżenia w księdze wieczystej postanowieniem z 24 października 2024 r.
odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy A. L. od postanowienia tego Sądu z 9
maja 2024 r. W uzasadnieniu wskazał, że sprawy o wpis w księdze wieczystej są
sprawami z zakresu prawa rzeczowego, jednak skarga kasacyjna nie przysługuje
od postanowienia o odmowie wpisu w księdze wieczystej ostrzeżenia o
niezgodności stanu prawnego z rzeczywistym stanem prawnym. Podkreślił, że
III CZ 290/24
2
pojęcie istoty sprawy odnosi się do przesłanek materialnoprawnych wniosku o
wpis. Zwrócił uwagę na to, że przedmiotem niniejszej sprawy jest wpis ostrzeżenia
w księdze wieczystej, a nie legitymacja wnioskodawcy do złożenia wniosku;
problem braku legitymacji stanowił jedynie przesłankę oddalenia wniosku o wpis
ostrzeżenia i nie stanowi odrębnego przedmiotu sprawy. Tym samym skarga
kasacyjna wnioskodawcy wniesiona w sprawie o wpis w księdze wieczystej
ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego z rzeczywistym stanem prawnym była
niedopuszczalna i podlegała odrzuceniu.
W zażaleniu na to postanowienie wnioskodawca wniósł o jego uchylenie,
zarzucając naruszenie art. 3986 § 2 w związku z art. 5191 § 1 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarżący za wadliwą uznał ocenę, że skarga kasacyjna w niniejszej sprawie
jest niedopuszczalna, gdyż dotyczy rozstrzygnięcia nieodnoszącego się do istoty
sprawy, tj. wpisu ostrzeżenia w księdze wieczystej, podczas gdy skarga kasacyjna
dotyczyła rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, tj. legitymacji procesowej skarżącego
kasacyjnie do złożenia wniosku o wpis ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego
ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Skarżący
nawet w treści zarzutu zażalenia podniósł, że przedmiotem sprawy jest wpis
w księdze wieczystej ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego ujawnionego
w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego zgodnie przyjmuje się, że nie stanowią
postanowień co do istoty sprawy orzeczenia sądu drugiej instancji wydane
w przedmiocie wpisu lub wykreślenia w księdze wieczystej dokonywanych
w związku z realizacją zabezpieczenia, w znaczeniu procesowym. W takiej sytuacji
wpis pełni tylko funkcję zabezpieczającą a postanowienia w przedmiocie takiego
wpisu nie kładą kresu czynnościom w zakresie uprawnień podmiotowych
związanych z ustrojem ksiąg wieczystych lub nie powodują zmiany ujawnionych
w księdze wieczystej praw podmiotowych. W razie, gdy wpis do księgi wieczystej,
w szczególności w postaci ostrzeżenia, służy wykonaniu lub dopełnieniu
zabezpieczenia, postępowanie wieczystoksięgowe nie pełni funkcji samodzielnego
postępowania nieprocesowego, lecz stanowi stadium wykonawcze (realizacyjne)
III CZ 290/24
3
postępowania zabezpieczającego (zob. postanowienie SN z 26 listopada 2019 r.,
V CSK 169/19, nie publ. i przywołane tam orzecznictwo).
Skoro skarga kasacyjna wnioskodawcy odnosiła się do postanowienia
wydanego w sprawie o wpis takiego ostrzeżenia, to podlegała odrzuceniu jako
niedopuszczalna, kwestionująca orzeczenie, które nie dotyczy istoty sprawy
w rozumieniu art. 5191 § 1 k.p.c.
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art.
39814 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.
(A.T.)
[a.ł]
