III CZ 178/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Dariusz Zawistowski
20 maja 2026 r.
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 20 maja 2026 r. w Warszawie
zażalenia I. spółki komandytowej we W.
na wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu
z 14 kwietnia 2025 r., V AGa 199/25,
w sprawie z powództwa I. spółki komandytowej we W.
przeciwko C. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w S.
o zapłatę,
1. oddala zażalenie;
2. pozostawia orzeczenie o kosztach postępowania
zażaleniowego do rozstrzygnięcia w orzeczeniu kończącym
postępowanie w sprawie.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Legnicy wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2024 r. zasądził od
pozwanego na rzecz powoda kwotę 4317431,23 zł z odsetkami ustawowymi oraz
obciążył pozwanego kosztami procesu. Od tego wyroku pozwany wniósł apelację.
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2025 r. uchylił
zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego
rozpoznania. Podstawą wydania orzeczenia kasatoryjnego przez Sąd drugiej
instancji było stwierdzenie, że Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy.
Uzasadniało to uchylenie zaskarżonego wyroku na podstawie art. 386 § 4 k.p.c.
III CZ 178/25
2
W zażaleniu powód zarzucił naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. Skarżący wniósł
o uchylenie zaskarżonego wyroku.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W judykaturze utrwalone jest stanowisko, że w postępowaniu przed Sądem
Najwyższym, toczącym się na skutek zażalenia na orzeczenie kasatoryjne sądu
drugiej instancji, kognicja Sądu Najwyższego ogranicza się do zbadania czy zostały
naruszone przepisy postępowania określające podstawy uchylenia przez sąd
drugiej instancji zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy sądowi pierwszej
instancji do ponownego rozpoznania. W postępowaniu zażaleniowym przed Sądem
Najwyższym nie podlega zatem ocenie zasadność dokonanych przez sąd drugiej
instancji rozważań o charakterze merytorycznym, odnoszących się do podstawy
prawnej żądania pozwu rozpoznawanego przez sąd. Sąd Apelacyjny jako
przesłankę uchylenia wyroku Sądu pierwszej instancji wskazał art. 386 § 4 k.p.c.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że do
nierozpoznania istoty sprawy dochodzi wówczas, gdy sąd rozstrzygnął nie o tym,
co było przedmiotem sprawy, zaniechał w ogóle zbadania materialnej podstawy
żądania, pominął całkowicie merytoryczne zarzuty zgłoszone przez stronę,
rozstrzygnął o żądaniu powoda na innej podstawie faktycznej niż zgłoszona
w pozwie, nie rozważył zarzutów pozwanego dotyczących kwestii faktycznych lub
prawnych rzutujących na zasadność roszczenia powoda.
Sąd Apelacyjny ocenił, że pozwany zasadnie zarzucił naruszenie art. 17 § 1
k.s.h. Do tej regulacji odwołał się zaś Sąd pierwszej instancji uznając, że
porozumienie zawarte przez strony należy uznać za nieważne. Sąd drugiej instancji
uznał również za wadliwą ocenę Sądu Okręgowego, że pozwany nie zgłosił
skutecznie zarzutu potrącenia. Argumentacja przedstawiona przez Sąd Apelacyjny
wskazuje, że w jego ocenie zachodzi potrzeba oceny zasadności tego zarzutu,
czego nie dokonał Sąd Okręgowy. Sąd Apelacyjny wskazał jednocześnie, że
w sprawie nie dokonano jakichkolwiek ustaleń, czy przedstawiona do potrącenia
wierzytelność istniała, co przemawiało za uznaniem, że istota sprawy nie została
rozpoznana. W tych okolicznościach wskazanie przez Sąd Apelacyjny, że
III CZ 178/25
3
rozstrzygnięcie sporu wymagało oceny skuteczności dokonanego potrącenia
uzasadniało stwierdzenie, że istota sprawy nie została rozpoznana.
Z tych względów zażalenie było pozbawione uzasadnionych podstaw
i podlegało oddaleniu na podstawie art. 3941 § 3 w zw. z art. 39814 1 k.p.c.
(M.M.)
[a.ł]
