III CZ 149/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Dariusz Zawistowski
25 lutego 2026 r.
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 25 lutego 2026 r. w Warszawie
zażalenia P.J.
na wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu
z 28 lutego 2025 r., II Ca 1813/23,
w sprawie z powództwa P.J.
przeciwko V. spółce akcyjnej w W.
o zapłatę,
1. uchyla zaskarżony wyrok;
2. pozostawia orzeczenie o kosztach postępowania
zażaleniowego do rozstrzygnięcia w orzeczeniu kończącym
postępowanie w sprawie.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Krzyków we Wrocławiu wyrokiem z dnia
6 kwietnia 2023 r. uwzględnił częściowo powództwo wniesione przez powoda P.J.
przeciwko V. S.A. Od wyroku w części uwzględniającej powództwo pozwany wniósł
apelację.
Sąd Okręgowy we Wrocławiu wyrokiem z dnia 28 lutego 2025 r. uchylił
zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego
rozpoznania. Podstawą wydania orzeczenia kasatoryjnego przez Sąd drugiej
instancji było stwierdzenie, że Sąd Rejonowy „nie usiłował zweryfikować twierdzeń
III CZ 149/25
2
pozwanego i sformułowanych na ich podstawie tez dowodowych w zakresie
dowodu z opinii biegłego”, co spowodowało nierozpoznanie istoty sprawy
i uzasadniało uchylenie zaskarżonego wyroku na podstawie art. 386 § 4 k.p.c.
W zażaleniu pozwany zarzucił naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. i art. 232 k.p.c.
w zw. z art. 278 § 1 k.p.c. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W judykaturze utrwalone jest stanowisko, że w postępowaniu przed Sądem
Najwyższym, toczącym się na skutek zażalenia na orzeczenie kasatoryjne sądu
drugiej instancji, kognicja Sądu Najwyższego ogranicza się do zbadania czy zostały
naruszone przepisy postępowania określające podstawy uchylenia przez sąd
drugiej instancji zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy sądowi pierwszej
instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny jako przesłankę uchylenia
wyroku Sądu pierwszej instancji wskazał art. 386 § 4 k.p.c.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że do
nierozpoznania istoty sprawy dochodzi wówczas, gdy sąd rozstrzygnął nie o tym,
co było przedmiotem sprawy, zaniechał w ogóle zbadania materialnej podstawy
żądania, pominął całkowicie merytoryczne zarzuty zgłoszone przez stronę,
rozstrzygnął o żądaniu powoda na innej podstawie faktycznej niż zgłoszona
w pozwie, nie rozważył zarzutów pozwanego dotyczących kwestii faktycznych lub
prawnych rzutujących na zasadność roszczenia powoda. Uwzględniając sposób
rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd Rejonowy brak jest podstaw do uznania, że istota
sprawy nie została rozpoznana.
Uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji wskazuje, że w sprawie
przeprowadzono postępowanie dowodowe, dokonano ustaleń faktycznych
i dokonano oceny zasadności żądania pozwu. Nie można zatem przyjąć, że Sąd
Rejonowy nie zbadał materialnej podstawy żądania pozwu. Przyjęty w kodeksie
postępowania cywilnego model apelacji pełnej zakłada, że sąd drugiej instancji
rozpoznając sprawę w granicach zaskarżenia dokonuje własnych ustaleń
faktycznych, opierając się na materiale zebranym w postępowaniu przed sądem
pierwszej instancji i prowadząc w razie potrzeby własne postępowanie dowodowe
oraz stosuje właściwe przepisy prawa materialnego. Postępowanie apelacyjne co
III CZ 149/25
3
do zasady powinno więc zakończyć się wydaniem merytorycznego orzeczenia
rozstrzygającego definitywnie spór między stronami.
Argumentacja przedstawiona przez Sąd Okręgowy nie uzasadnia
dostatecznie stwierdzenia, że Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy.
Z tych względów zaskarżony wyrok podlegał uchyleniu na podstawie art.
3941 § 3 w zw. z art. 39815 § 1 k.p.c.
Dariusz Zawistowski
[a.ł]
