Sygn. akt III CSK 395/16
POSTANOWIENIE
Dnia 18 maja 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Barbara Myszka
w sprawie z powództwa W.K. i B.K.
przeciwko Polskiemu Związkowi Działkowców- Okręgowemu Zarządowi (…) w K.
o ustalenie nieważności uchwały,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 18 maja 2017 r.,
na skutek skargi kasacyjnej powodów
od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)
z dnia 25 maja 2016 r., sygn. akt I ACa (...),
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. nie obciąża powodów kosztami postępowania kasacyjnego
poniesionymi przez stronę pozwaną,
3. przyznaje adw. P.Z. od Skarbu Państwa (Sąd Apelacyjny w
(…)) kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), podwyższoną o
należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów
nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodom w
postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli:
1. w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne,
2. istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne
wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów,
3. zachodzi nieważność postępowania lub
4. skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Przytoczony przepis pozwala
Sądowi
Najwyższemu na wstępną,
merytoryczną ocenę wniesionej skargi kasacyjnej i zbadanie, czy za jej
rozpoznaniem przemawia interes społeczny, skarga kasacyjna bowiem jest
środkiem prawnym funkcjonującym przede wszystkim w interesie publicznym, który
z kolei przemawia za skoncentrowaniem się Sądu Najwyższego na sprawach
najpoważniejszych i precedensowych.
Powodowie złożyli skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z
dnia 25 maja 2016 r., którym Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego w K.
z dnia 13 października 2015 r. w ten sposób, że oddalił powództwo o ustalenie
nieważności uchwały Krajowej Rady Polskiego Związku Działkowców z dnia 28
kwietnia 2014 r., utrzymującej w mocy uchwałę Prezydium Okręgowego Zarządu
(…) Polskiego Związku Działkowców z dnia 18 lutego 2014 r., stwierdzającą
wygaśnięcie członkostwa powodów w Polskim Związku Działkowców. Powołując
się na podstawę kasacyjną określoną w art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c., wnieśli o
„…uchylenie zaskarżonego wyroku w całości ewentualnie uchylenie wyroku w
całości i zmianę orzeczenia poprzez oddalenie apelacji…”.
Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
skarżący wskazali na przesłanki określone w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c.
Twierdzili, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, sprowadzające się
do rozstrzygnięcia kwestii, „…czy w świetle stanu faktycznego tożsamego
ze stanem faktycznym w sprawie powodów tj. czy w razie likwidacji a następnie
odtwarzania terenów R., w myśl § 14 pkt 8 Statutu P. z dnia 6 kwietnia 2006 r. z
późniejszymi zmianami, pierwszeństwo w uzyskaniu prawa do działki przysługuje
działkowiczom w pierwszej kolejności w odtwarzanym R., w którym dotychczas
użytkowali działkę…”. Poza tym skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona,
„…ponieważ w toku postępowania apelacyjnego i podejmowanych czynności
decyzyjnych związanych z wydaniem zaskarżonego orzeczenia nie została
zrealizowana funkcja rozpoznawcza tego sądu oraz zaskarżony wyrok zapadł z
oczywistym, rażącym naruszeniem przepisów prawa polegającym na pogwałceniu
praw powodów gwarantowanych im przez Statut Polskiego Związku Działkowców z
dnia 6 kwietnia 2006 r. …”.
Analiza wywodów zawartych w skardze kasacyjnej prowadzi do wniosku,
że skarżący nie przytoczyli przekonujących argumentów
świadczących
o występowaniu w niniejszej sprawie wskazanych przez nich przesłanek
uzasadniających przyjęcie skargi do rozpoznania.
Odnosząc się do przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., trzeba
przypomnieć, że w przepisie tym chodzi o zagadnienie prawne obejmujące
poważną wątpliwość prawną, nierozwiązane dotąd w orzecznictwie sądowym,
którego wyjaśnienie jest potrzebne do rozstrzygnięcia sprawy. Skarżący wnosząc
o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na występujące w sprawie
istotne zagadnienie prawne powinien sformułować to zagadnienie, wskazać
na wyłaniające się poważne wątpliwości interpretacyjne, przytoczyć argumenty
prowadzące do rozbieżnych ocen i wykazać, że wyjaśnienie przedstawionego
zagadnienia będzie miało znaczenie zarówno dla praktyki sądowej, jak i dla
rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej. Chodzi przy tym wyłącznie o poważne
wątpliwości, wykraczające poza poziom zwykłych wątpliwości prawnych,
które powstają niemal w każdym procesie decyzyjnym.
Skarżący nie wykazali, by przedstawione przez nich zagadnienie prawne
czyniło zadość przytoczonym wymaganiom. Sprowadza się ono wyłącznie do
sformułowania pytania, przy czym odpowiedź na to pytanie nie wymaga
szczególnych zabiegów interpretacyjnych postanowień statutu. Tak ujęte pytanie
świadczy o tym, że skarżącym chodzi jedynie o poddanie zaskarżonego wyroku
kontroli kasacyjnej, a nie o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego budzącego
poważne wątpliwości i mającego istotne znaczenie dla praktyki sądowej.
Oczywista zasadność skargi kasacyjnej, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 4
k.p.c., zachodzi tylko wtedy, gdy dla przeciętnego prawnika z samej treści skargi -
bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań - w sposób jednoznaczny wynika,
że wskazane w niej podstawy zasługują na uwzględnienie. Skarżący, powołując się
na przesłankę przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. powinien wykazać
oczywistą zasadność skargi kasacyjnej przejawiającą się kwalifikowanym
charakterem naruszenia przepisów prawa (zob. postanowienie Sądu Najwyższego
z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Nie może
powtarzać uzasadnienia podstaw kasacyjnych; powinien wykazać, że zasadność
skargi kasacyjnej jest oczywista, a więc dostrzegalna prima vista oraz że każdy
prawnik bez przeprowadzania wnikliwej analizy powinien dojść do wniosku,
że zaskarżone orzeczenie jest jaskrawo nieprawidłowe.
Skarżący nie przytoczyli argumentów świadczących o tak rozumianej
oczywistości. Uszło również ich uwagi, że podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być
zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów (art. 3983 § 3 k.p.c.) oraz
że dla oceny podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa
materialnego miarodajny jest stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę
zaskarżonego wyroku (art. 39813 § 2 k.p.c.).
Konkludując trzeba stwierdzić, że w sprawie nie zachodzą wskazane przez
skarżących przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. ani brana pod rozwagę
z urzędu nieważność postępowania.
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i – mając na uwadze trudną sytuację
materialną skarżących – nie obciążył ich kosztami postępowania kasacyjnego
poniesionymi przez stronę pozwaną (art. 102 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821
k.p.c.). Natomiast na podstawie § 4 ust. 1 i 3 oraz § 16 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia
Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia
przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez
adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 r., poz. 1801) w związku z § 22 rozporządzenia
Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia
przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez
adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016 r., poz. 1714) przyznał adw. Paulinie Ziajce
koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodom w postępowaniu
kasacyjnym.
jw
