Sygn. akt III CSK 273/13
POSTANOWIENIE
Dnia 12 grudnia 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Bogumiła Ustjanicz
w sprawie z powództwa J. D., A. K.
i I. K.
przeciwko K. sp. z o.o. w Z.
z udziałem interwenienta ubocznego A. Ś.
o rozwiązanie spółki,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 12 grudnia 2013 r.,
na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej oraz skargi kasacyjnej
interwenienta ubocznego
od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
z dnia 11 kwietnia 2013 r.,
1) odmawia przyjęcia do rozpoznania obu skarg kasacyjnych;
2) zasądza od A. Ś. na rzecz powodów kwotę 270 zł (dwieście
siedemdziesiąt) tytułem kosztów postępowania
kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego w
K. z dnia 22 listopada 2012 r. w ten sposób, że rozwiązał K. Spółkę z ograniczoną
odpowiedzialnością w Z., ustanowił likwidatora, oddalił żądanie ustanowienia
likwidatorami wspólników oraz uchylił orzeczenie w części obejmującej określenie
wynagrodzenia likwidatora i przekazał sprawę w tym zakresie Sądowi pierwszej
instancji.
Skargi kasacyjne pozwanej i interwenienta ubocznego oparte zostały na obu
podstawach przewidzianych w art. 3983 § 1 k.p.c. Pozwana we wniosku o przyjęcie
skargi do rozpoznania powołała przyczyny objęte art. 3989 § 1 pkt 1, 3 i 4 k.p.c.
Występowanie istotnego zagadnienia prawnego połączyła z potrzebą wyjaśnienia,
czy konflikt pomiędzy wspólnikami jako przyczyna rozwiązania spółki musi mieć
charakter trwały i niemożliwy do usunięcia przy zastosowaniu innych środków
prawnych, jak też, czy przyczyna ta odnosi się do „innych ważnych przyczyn"
wywołanych stosunkami spółki, o jakich mowa w art. 271 pkt 1 k.s.h.,
czy te przyczyny powinny wskazywać na brak możliwości dalszego funkcjonowania
spółki. Nieważność postępowania spowodowana została pozbawieniem jej prawa
do obrony, wobec oparcia ustaleń na opiniach biegłych opracowanych
w postępowaniu karnym i nieprzesłuchaniu stron na nowe fakty i dowody.
Na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej wskazują jej zarzuty i ich uzasadnienie.
Wniosek interwenienta ubocznego podaje jako przyczyny uzasadniające przyjęcie
skargi kasacyjnej do rozpoznania występowanie istotnych zagadnień prawnych
(art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) oraz oczywistą jej zasadność (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.).
Zagadnienia prawne dotyczyły konieczności udzielenia odpowiedzi na pytania
związane z dopuszczalnością wykorzystania opinii biegłych opracowanej w innym
postępowaniu, określenia granicy pomiędzy dokumentem prywatnym, obejmującym
opinie i dowodem z opinii biegłego; wyjaśnienia sformułowań objętych art. 271 pkt 1
k.s.h. - „osiągnięcie celu spółki stało się niemożliwe" oraz „inne ważne przyczyny
wywołane stosunkami spółki". Za oczywistą zasadnością skargi przemawia
naruszenie przepisów postępowania i przekroczenie granic swobodnej
oceny dowodów.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna stanowi kwalifikowany, nadzwyczajny środek odwoławczy,
którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być podyktowane przyczynami
o szczególnej doniosłości, związanymi z ochroną interesu powszechnego,
wykraczającymi poza interes skarżącego. Nie została przewidziana jako kolejny
środek kwestionowania orzeczenia niesatysfakcjonującego strony.
Celem
rozpoznania skargi kasacyjnej jest dążenie do ochrony porządku prawnego przed
dowolnością orzekania oraz zapewnienia jednolitości orzecznictwa w sprawach,
w których istnieje możliwość dokonania wykładni zasadniczej, mającej charakter
abstrakcyjny. Ocena, czy podane względy zachodziły w konkretnej skardze
kasacyjnej dokonywana jest przez badanie, czy powoływane przez skarżącego
we wniosku przyczyny przyjęcia jej do rozpoznania wskazują na występowanie
jednej z przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 k.p.c.
Powołanie się na podstawę objętą art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. nakłada na
skarżącego obowiązek przedstawienia tego istotnego zagadnienia prawnego
z powołaniem konkretnych przepisów prawa, wykazaniem, że jest ono nowe,
nierozwiązane dotąd w orzecznictwie sądowym, a wyjaśnienie go ma znaczenie nie
tylko dla rozstrzygnięcia tej konkretnej sprawy, ale także innych, podobnych spraw.
Do Sądu Najwyższego należy ocena, czy twierdzenie skarżącego obejmuje takie
właśnie zagadnienie i czy jest ono na tyle istotne, że skarga wymaga rozpoznania
(por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01,
OSNC 2002, nr 1, poz.11; z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002,
nr 12, poz. 151; z dnia 14 lutego 2003 r., I PK 306/02, niepubl.; z dnia 14 grudnia
2004 r., III CK 585/04, niepubl.; z dnia 26 września 2005 r., II PK 98/05, OSNP
2006, nr 15-16, poz. 243; niepubl.; z dnia 4 sierpnia 2006 r., III CZ 47/06, niepubl.;
z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, niepubl.; z dnia 26 czerwca 2008 r.,
I CSK 108/08, niepubl., z dnia 19 stycznia 2012 r., I UK 325/11, niepubl.).
W celu wykazania nieważności postępowania przed sądem drugiej instancji
skarżący powinien wskazać na istnienie jednej z podstaw objętych art. 379 k.p.c.
Wypełnienie przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, w
rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. połączone zostało z obowiązkiem wykazania,
że jest to zasadność widoczna od razu, bez konieczności dokonywania pogłębionej
analizy wywodów zamieszczonych w skardze, wskazująca, że zaskarżone
orzeczenie nie powinno się ostać. Doszło bowiem do kwalifikowanego, czyli
oczywistego naruszenia prawa, którego skutkiem było wydanie przez Sąd drugiej
instancji orzeczenia oczywiście wadliwego (por. postanowienia Sądu Najwyższego
z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49; z dnia 8 marca
2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK
285/07, niepubl.; z dnia 23 listopada 2010 r., III UK 10/11, niepubl.).
Opisane przez skarżących zagadnienia prawne nie spełniają wymagań
przewidzianych dla tej przyczyny przedsądu. Niebyło podstaw do uznania,
że podnoszone wątpliwości mają cechy istotności i nowości, ponieważ nie były
przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego, czy też doszło do niejednolitości
orzecznictwa. Artykułowane przez skarżących problemy związane z rozumieniem
art. 271 pkt 1 k.s.h. należą w zasadzie do kategorii wątpliwości związanych ze
stosowaniem prawa w konkretnej sprawie, zmierzają do uzyskania odpowiedzi w
okolicznościach tej sprawy, w oderwaniu od ustaleń dokonanych przez Sąd drugiej
instancji. Kwestia dopuszczalności dopuszczenia dowodu z dokumentu prywatnego
oraz wzajemnej relacji tego dowodu i dowodu z opinii biegłego nie ma cech
nowości, z uwagi na liczne wypowiedzi w orzecznictwie, wskazujące na jednolitość
zapatrywań Sądu Najwyższego.
Nie ma usprawiedliwionych podstaw do uznania, że doszło do pozbawienia
pozwanej możności obrony jej praw, nawet gdyby miało miejsce naruszenie
przepisów postępowania, dotyczących przeprowadzania dowodów w sprawie.
Analiza podnoszonej przesłanki oczywistej zasadności skarg kasacyjnych
w świetle ich podstaw i motywów zaskarżonego wyroku nie usprawiedliwia zarzutu,
że doszło do kwalifikowanego naruszenia prawa, którego konsekwencją
była oczywista wadliwość zaskarżonego wyroku.
Z powyższych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skarg
kasacyjnych do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. Orzeczenie
o kosztach postępowania kasacyjnego oparte zostało na zasadzie objętej art. 107
zdanie drugie w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.
kc
jw
