Wyrok SN z 13 lutego 1970 r., III CRN 546/69 - jak powołują go inne sądy

„… nr 10, poz. 143), z dnia 24 lutego 2011 r., III CZP 132/10 (OSNC 2011, nr 10, poz. 112) i z dnia 17 stycznia 2013 r., III CZP 100/12 (OSNC 2013, nr 9, poz. 104) oraz w wyrokach z dnia 13 lutego 1970 r., III CRN 546/69 (OSNCP 1970, nr 10, poz. 192), z dnia 5 grudnia 2007 r., I CSK 221/07 (OSNC-ZD 2008, nr B, poz. 57) i z dnia 18 września 2014 r., V CSK 563/13 (nie publ.).”

„… przez wskazanie jej istnienia, tytułu prawnego i wysokości i w taki też sposób określona w sentencji wyroku uznającego czynność za bezskuteczną (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 1970 r., III CRN 546/69, OSNCP 1970, nr 10, poz. 192; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 11 października 1995 r., III CZP 139/95, OSNC 1996, nr 1, poz. 17; wyroki Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2003 r., III CKN 355/09, …”

„… określić konkretną wierzytelność, ze względu na którą uznaje się czynność prawną dłużnika za bezskuteczną w stosunku do danego wierzyciela (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego: z dnia 13 lutego 1970 r., III CRN 546/69;”

„… przez nią zagadnienie było przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego m.in. w uchwale z dnia 11 października 1995 r., III CZP 139/95 (OSNC 1996, nr 1, poz. 17) oraz w wyrokach z dnia 13 lutego 1970 r., III CRN 546/69 (OSNCP 1970, nr 10, poz. 192), z dnia 28 grudnia 1976 r., III CRN 302/76 (OSNCP 1977, nr 7, poz. 121), z dnia 15 lutego 2007 r., II CSK 452/06 (OSNC-ZD 2008, nr 1, poz. 20), z dnia 9 kwietnia 2010 r., …”

„Inaczej zatem niż w przypadku sprawy o uznanie za bezskuteczną umowy na podstawie 4 art. 59 k.c., biernie legitymowana w sprawie o uznanie za bezskuteczną czynności prawnej dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli nie jest jednocześnie też druga strona zaskarżonej czynności, którą tu jest dłużnik skarżącego wierzyciela (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 1970 r., III CRN 546/69).”

„W taki sposób wierzytelność ta jest określana w wyroku uwzględniającym skargę (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 1970 r., III CRN 546/69, OSNC 1970/10/192; uchwałę z dnia 11 października 1995 r., III CZP 139/95, OSNC 1996/1/17; wyrok z dnia 27 listopada 2003 r., III CKN 355/09, niepubl.; z dnia 15 lutego 2007 r., II CSK 452/06, niepubl.;”

„… się wierzyciel powinna być skonkretyzowana przez wykazanie jej istnienia, tytułu prawnego oraz wysokości i w taki sposób określona w sentencji wyroku (por. wyrok Sądu Najwyższego z 13 lutego 1970 r., III CRN 546/69, OSNC 1970/10/192; uchwałę z dnia 11 października 1995 r., III CZP 139/95, OSNC 1996/1/17; wyrok z dnia 27 listopada 2003 r., III CKN 355/09, niepubl., z dnia 15 lutego 2007 r., II CSK 452/06, …”

„… powództwo z art. 59 k.c. konkretnego roszczenia, którego zaspokojeniu ma służyć uznanie czynności prawnej za bezskuteczną wobec powoda (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 1970 r., III CRN 546/69, OSN 1970/10/192; z dnia 2 lutego 2000 r., II CKN 236/99, nie publ.; z dnia 8 czerwca 2007 r., I CSK 172/07, nie publ.).”

„Sąd Najwyższy o zagadnieniu formułowania sentencji wyroku, a poprzez to i treści pozwu wypowiedział się w wyroku z 13 lutego 1970 r., III CRN 546/69, (OSNC 1970, nr 10, poz. 192).”

„… mógł odnieść taki skutek, powinien określać wierzytelność, której zaspokojeniu ma służyć uznanie czynności prawnej dłużnika za bezskuteczną (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 1970 r., III CRN 546/69, OSNCP 1970, nr 10, poz. 192 i z dnia 28 grudnia 1976 r., III CRN 302/76, OSNCP 1977, nr 7, poz. 121 oraz uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 11 października 1995 r., III CZP 139/95, OSNC 1996, nr 1, poz.”

„Wyrok wydany w tego rodzaju sprawie winien wskazywać nie tylko osobę wierzyciela pokrzywdzonego na skutek czynności prawnej dokonanej przez dłużnika, ale również określać konkretną wierzytelność, ze względu na którą czynność prawną dłużnika uznaje się za bezskuteczną w stosunku do danego wierzyciela (por.m.in. wyrok Sądu Najwyższego: z dnia 13 lutego 1970 r., III CRN 546/69;”

„… [vide np. wyrok Sądu Najwyższego z 13 lutego 1970 roku, III CRN 546/69; uchwałę Sądu Najwyższego z 11 października 1995 roku, III CZP 139/95].”

„Wierzytelność ta winna być realna i skonkretyzowana oraz wymagalna, a nie hipoteczna (por. wyroki Sądu Najwyższego: z 13 lutego 1970 r., III CRN 546/69 i z 15 lutego 2013 r., I CSK 323/12).”

„… określenia w sentencji wyroku wierzytelności, której ochronie ma on służyć, nie tylko zarówno pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym (por.m.in. wyrok Sądu Najwyższego: z dnia 13 lutego 1970 r., III CRN 546/69;”

„W uzasadnieniu tego wyroku rozwinięto myśl zawartą już wcześniej w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 1970 r., sygn. akt III CRN 546/69 (OSWCP 1970, z.”

„… czynność prawną, która w całości lub w części zostaje uznana za bezskuteczną, oraz stwierdzać, że jest ona bezskuteczna tylko w stosunku do powoda (por. wyrok Sądu Najwyższego z 13 lutego 1970 r., III CRN 546/69; wyrok Sądu Najwyższego z 28 grudnia 1976 r., III CRN 302/76; wyrok Sądu Najwyższego z 11 października 1995 r., III CZP 139/95).”

„W związku z tym wierzytelność taka powinna być także skonkretyzowana w sentencji wyroku uwzględniającego powództwo o uznanie czynności prawnej, dokonanej z pokrzywdzeniem wierzyciela, za bezskuteczną (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 1970r. w spr. III CRN 546/69, OSNC, z.”

„Osoba trzecia, która wskutek czynności dłużnika uzyskała korzyść majątkową, zachowuje legitymację bierną także wtedy, gdy przed doręczeniem pozwu rozporządziła uzyskaną korzyścią na rzecz innej osoby (wyr. SN z 13.2.1970 r., III CRN 546/69, OSNCP 1970, Nr 10, poz. 192; uchw. SN z 24.2.2011 r., III CZP 132/10, Legalis; por. też wyr. SA w Gdańsku z 24.2.2010 r., I ACA 10/10, POSAG 2010, Nr 2, poz. 5).”

„W uzasadnieniu tego wyroku rozwinął myśl zawartą już wcześniej w wyroku z dnia 13 lutego 1970 r. (sygn. akt III CRN 546/69) i stwierdził, że nie jest wprawdzie konieczne, aby wierzytelność była już wymagalna lub objęta była istniejącym tytułem egzekucyjnym, jednakże nieodzowne jest zawsze wykazanie istnienia wierzytelności.”

„Innymi słowy, sąd uwzględniając skargę pauliańską powinien w sentencji wyroku wskazać nie tylko osobę wierzyciela pokrzywdzonego na skutek czynności prawnej dokonanej przez dłużnika, lecz również powinien określić konkretną wierzytelność, ze względu na którą uznaje się czynność prawną dłużnika za bezskuteczną w stosunku do danego wierzyciela (por.m.in. wyrok Sądu Najwyższego: z dnia 13 lutego 1970 r., III CRN 546/69;”

„… gdy ten składnik orzeczenia jest nieodzowny dla zapewnienia prawidłowej wykonalności wyroku (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 września 2003 r., II CK 10/02, Lex 82277; z dnia 13 lutego 1970 r., III CRN 546/69, OSN 1970/10/192; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 11 października 1995 r., III CZP 139/95, OSNC 1996/1/17).”

„Wierzytelność ta winna być realna i skonkretyzowana (por. wyrok Sądu Najwyższego z 13.02.1970 r., III CRN 546/69), niemniej jednak może być niewymagalna, a według niektórych poglądów - nawet niedookreślona ściśle kwotowo.”

„Sąd Najwyższy zwraca uwagę, że: „Sentencja wyroku powinna określać konkretne roszczenie (art. 59 k.c.) albo konkretną wierzytelność (art. 527 k.c.), których zaspokojeniu ma służyć uznanie umowy lub innej określonej czynności prawnej za bezskuteczną wobec powoda" (wyrok SN z dnia 13 lutego 1970 r., III CRN 546/69).”

„Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 1970 roku, III CRN 546/69, Lex nr 1083).”

„W uzasadnieniu tego wyroku rozwinięto myśl zawartą już wcześniej w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 1970 r., sygn. akt III CRN 546/69 ((...) 1970, z.”

„Sąd uwzględniając skargę pauliańską powinien więc w sentencji wyroku wskazać nie tylko osobę wierzyciela pokrzywdzonego na skutek czynności prawnej dokonanej przez dłużnika, lecz również powinien określić konkretną wierzytelność, ze względu na którą uznaje się czynność prawną dłużnika za bezskuteczną w stosunku do danego wierzyciela (por.m.in. wyrok Sądu Najwyższego: z dnia 13 lutego 1970 r., III CRN 546/69;”

„Stanowisko to jest od dawna ugruntowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego, który już w wyroku z dnia 13 lutego 1970 r., sygn. akt III CRN 546/69 (OSNC 1970, Nr 10, poz. 192) wyraził pogląd, że sentencja wyroku uwzględniającego powództwo z art. 527 i nast. k.c. powinna określać konkretną wierzytelność, której zaspokojeniu ma służyć uznanie określonej czynności za bezskuteczną wobec powoda.”

„… uznanie umowy za bezskuteczną, czynność prawną, która w całości lub w części zostaje uznana za bezskuteczną oraz stwierdzić, że jest ona bezskuteczna tylko w stosunku do powoda (wyrok SN z 13.02.1970 r. III CRN 546/69, wyrok SN z 28.12.1976 r. III CRN 302/76, uchw. SN z 11.10.1995 r. II CZP 139/95, wyrok SN Z 17.09.2003 r. II CK 10/02), albowiem ochroną objęta jest konkretna wierzytelność, stanowiąca przedmiot …”

„Stanowisko to jest od dawna ugruntowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego, który już w wyroku z dnia 13 lutego 1970r., III CRN 546/69 (OSNC 1970, nr 10, poz. 192) wyraził pogląd, że sentencja wyroku uwzględniającego powództwo z art. 527 i nast. k.c. powinna określać konkretną wierzytelność, której zaspokojeniu ma służyć uznanie określonej czynności za bezskuteczną wobec powoda.”

„W sentencji wyroku uwzględniającego powództwo wierzytelność przysługująca powodowi powinna być oznaczona pod względem podmiotowym i przedmiotowym (wyrok SN z 13 lutego 1970 r., III CRN 546/69, OSNC 1970, nr 10, poz. 192, z glosą A.”

„Komentarz. wydanie 32, Warszawa 2024, uwagi do art. 527 k.c., którzy odsyłają do uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z 13 lutego 1970 r., III CRN 546/69, OSNC 1970, Nr 10, poz. 192, Legalis; wyroku Sądu Najwyższego z 15 lutego 2013 r., I CSK 323/12, Legalis).”

„… petitum pozwu oraz w sentencji wyroku uwzględniającego skargę pauliańską należy oznaczyć wierzytelność podlegającą ochronie, tj. opisać ją pod kątem podmiotowym i przedmiotowym (wyr. SN z 13.2.1970 r., III CRN 546/69, Legalis; wyr. SN z 28.12.1976 r., III CRN 302/76, Legalis; uchw. SN z 11.10.1995 r., III CZP 139/95, OSNC 1996, Nr 1, poz. 17; wyr. SN z 4.10.2007 r., V CSK 248/07, Legalis; wyr. SN z 20.2.2015 r., V …”

„… pauliańskiej sąd ma obowiązek oznaczyć zakres udzielonej wierzycielowi ochrony poprzez dokładne określenie przysługującej mu względem dłużnika wierzytelności (vide: wyrok SN z 13 lutego (...)., III CRN 546/69, OSNC 1970/10/192, uchwała z 13 października 1995 r., III CZP 139/95, OSNC 1996/1/17, wyrok z dnia 27 listopada 2003 r., III CKN 355/01).”

„W uzasadnieniu tego wyroku rozwinięto myśl zawartą już wcześniej w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 1970 r., sygn. akt III CRN 546/69 LEX nr 1083, i stwierdzono, że nie jest wprawdzie konieczne, aby wierzytelność była już wymagalna lub objęta była istniejącym tytułem egzekucyjnym.”

„… za bezskuteczną w stosunku do powoda, zachodzą daleko idące odrębności między unormowaniem art. 59 k.c. a unormowaniem art. 527-534 k.c. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 13 lutego 1970 r. III CRN 546/69, OSNC 1970/10/192 artykuł 59 k.c. wprowadził nową, nie znaną prawu dotychczasowemu instytucję prawną, umożliwiającą zaspokojenie przysługującego osobie trzeciej takiego roszczenia, zadośćuczynienie …”

„… 13 lutego 1970 r. w sprawie o sygn. akt III CRN 546/69 oraz z dn.”

„I ACa 638/13, także w zakresie powinności dokładnego oznaczenia w treści wyroku wysokości wierzytelności, której ochronie ma służyć uznanie czynności za bezskuteczną – m.in. wyrok SN z dnia 13.02.1970r., III CRN 546/69).”

„Sentencja wyroku uwzględniającego skargę paulińską powinna więc określać osobę wierzyciela, wierzytelność, ze względu na którą uznaje się czynność prawną dłużnika za bezskuteczną w stosunku do danego wierzyciela, czynność prawną, która w całości lub w części zostaje uznana za bezskuteczną (tak Sąd Najwyższy w wyroku z 12.02.1970r. III CRN 546/69 OSNC 1970/10/192 oraz w uchwale z 11.10.1995r.”

„Jedynie na marginesie należy wspomnieć, że chronione akcją pauliańską wierzytelności pieniężne muszą być określone i skonkretyzowane, zgodnie zaś z ukształtowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego, uwzględniając powództwo na podstawie art. 527 kc, sąd powinien określić wierzytelności zarówno pod względem podmiotowym jak i przedmiotowym / zob. wyrok SN z 13 lutego 1970 r., III CRN 546/69, wyd./el.”

„… określać konkretną wierzytelność, której zaspokojeniu ma służyć uznanie umowy lub innej określonej czynności prawnej za bezskuteczną wobec powoda (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 1970 r., III CRN 546/69, OSNC 1970/10/192).”

„W uzasadnieniu tego wyroku rozwinięto myśl zawartą już wcześniej w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 1970 r., sygn. akt III CRN 546/69 LEX nr 1083, i stwierdzono, że nie jest wprawdzie konieczne, aby wierzytelność była już wymagalna lub objęta istniejącym tytułem egzekucyjnym.”

„Tak też wypowiadał się Sąd Najwyższy w szeregu innych orzeczeń (por. spośród wielu, wyrok z dnia 13 lutego 1970 r. III CRN 546/69 OSNCP 1970/10 poz. 192, uchwała z dnia 11 października 1995 r. III CZP 139/95 OSNC 1996/1 poz. 17, oraz wyroki z dnia 2 lutego 2000 r. II CKN 236/99 niepublikowany i z dnia 5 czerwca 2002 r. II CKN 1336/2000 LexPolonica nr 387329).”

„W uzasadnieniu uchwały z dnia 11 października 1995 r. (sygn. akt III CZP 139/95), odwołującej się z kolei do stanowiska wyrażonego w orzeczeniu z dnia 13 lutego 1970 r. (sygn. akt III CRN 546/69), Sąd Najwyższy wyjaśnił, że instytucja skargi pauliańskiej znajduje zastosowanie tylko wówczas, gdy wierzytelność przysługująca pokrzywdzonemu wierzycielowi względem określonego dłużnika jest realna i …”

„… 13.2.1970 r. III CRN 546/69 ochrony wierzycielowi można udzielić wtedy gdy realna i skonkretyzowana natomiast nie może być ona jedynie hipotetyczna.”