Postanowienie SN z 20 stycznia 1974 r., III CRN 384/73 - jak powołują je inne sądy

„… przy podziale majątku wspólnego uwzględnia się w ramach rozliczeń także składniki majątkowe bezprawnie roztrwonione przez jedno z małżonków (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 1974 r., III CRN 384/73 oraz z dnia 19 czerwca 2009 r., V CSK 485/08) i gdyby z materiału dowodowego wynikało, iż uczestnik posiadał w trakcie wspólności majątkowej małżeńskiej środki zgromadzone na rachunkach bankowych, …”

„… przedmiotów nieistniejących, jeżeli zostały bezprawnie zniszczone lub zbyte przez jednego z małżonków (por. orzeczenie SN, sygn. I CR 547/58, publ. OSN 1959 nr 2 poz. 58; orzeczenie SN, sygn. III CRN 384/73, publ. Lex 7386; orzeczenie SN, sygn. II CKN 523/98, publ. Lex 737256; orzeczenie SN, sygn. II CKN 357/97, publ. Lex 519947; orzeczenie SN, sygn. IV CSK 139/07, publ. Lex 485873).”

„Innymi słowy, gdy jeden z małżonków celowo wyzbywa się przedmiotów należących do majątku wspólnego przed ustaniem wspólności, przedmioty te lub ich równowartość podlegają rozliczeniu przy podziale (tak: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 1974 r., III CRN 384/73, Legalis nr 17689).”

„… 2019, nr 2, poz. 13., LEX nr 2445100; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 1994 roku, sygn. akt III CZP 41/94 LEX nr 9107, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 1974 roku, sygn. akt III CRN 384/73 LEX nr 7386; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2007 roku, sygn. akt IV CSK 139/07, LEX nr 485873;postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 2010 roku, sygn. akt IV CSK 429/09, LEX nr …”

„Sąd ustala wartość składników majątku wspólnego biorąc pod uwagę stan majątku jaki istniał w dacie ustania majątkowej wspólności małżeńskiej i według cen z daty orzekania (tak Sąd Najwyższy w postanowieniach z dnia 20 stycznia 1974 r., sygn. III CRN 384/73 oraz z dnia 18 października 2002 r., sygn. V CZ 129/02).”

„Wreszcie, wartość składników majątku wspólnego ustala się według stanu na dzień ustania wspólności majątkowej, a według cen obowiązujących w chwili zamknięcia rozprawy (por. np. postanowienie z dnia 20 stycznia 1974 roku, sygn. III CRN 384/73, lex 7386).”

„Roszczenie takie ma charakter odszkodowawczy i znajduje podstawę ogólną w art. 415 k.c. (por. postanowienie SN z 4 listopada 1999 roku, II CKN 523/98; postanowienie SN z 20 stycznia 1974 roku, III CRN 384/73).”

„Wartość tych składników ustala się według stanu na dzień ustania wspólności majątkowej i według cen obowiązujących w chwili zamknięcia rozprawy (zob. postanowienia SN: z dnia 20 stycznia 1974 r., III CRN 384/73, LEX nr 7386, oraz z dnia 18 października 2002 r., V CZ 129/02, LEX nr 1163306).”

„Podobnie w postanowieniu z 20.01.1974 r. (III CRN 384/73, LEX nr 7386) dotyczącym podziału majątku wspólnego, Sąd Najwyższy, odwołując się do art. 684 k.p.c., przyjął, że co prawda skład majątku wspólnego ustala się w zasadzie według stanu w dacie ustania …”

„… składników ustala się według stanu na dzień ustania wspólności majątkowej i według cen obowiązujących w chwili zamknięcia rozprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 20 stycznia 1974 r., III CRN 384/73, niepubl. oraz z dnia 18 października 2002 r., V CZ 129/02, niepubl.).”

„Innymi słowy, gdy jeden z małżonków celowo wyzbywa się przedmiotów należących do majątku wspólnego przed ustaniem wspólności, przedmioty te lub ich równowartość podlegają rozliczeniu przy podziale (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 1974 r., III CRN 384/73).”

„… (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego: z dnia 20.01.1974 r., III CRN 384/73, nie publ., z dnia 18.10.2002 r., V CZ 129/02 nie publ., z dnia 17.10.1997 r., III CKU 41/97, OSNC 1998, Nr 3, poz. 48 oraz Rozliczenia majątkowe małżonków w stosunkach wzajemnych i wobec osób trzecich, E.”

„Wychodząc z powyższego założenia i przyjmując, że przepisy dotyczące działu spadku znajdują odpowiednie zastosowanie w postępowaniu o podział majątku wspólnego, Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 20 stycznia 1974 r. (III CRN 384/73, LEX nr 7386) wyraził pogląd, iż skład majątku wspólnego ustala się według stanu istniejącego w dacie ustania wspólności.”

„Innymi słowy, gdy jeden z małżonków celowo wyzbywa się przedmiotów należących do majątku wspólnego przed ustaniem wspólności, przedmioty te lub ich równowartość podlegają rozliczeniu przy podziale (vide postanowienie SN z dnia 20 stycznia 1974 r., III CRN 384/73, Legalis nr 17689).”

„Innymi słowy, gdy jeden z małżonków celowo wyzbywa się przedmiotów należących do majątku wspólnego, przedmioty te lub ich równowartość podlegają rozliczeniu przy podziale (postanowienie SN z dnia 20 stycznia 1974 r., III CRN 384/73, Legalis nr 17689).”

„W postanowieniu zaś z dnia 20 stycznia 1974 r. (III CRN 384/73, LexisNexis nr (...)) dotyczącym podziału majątku wspólnego Sąd Najwyższy, odwołując się do treści art. 684 k.p.c., przyjął, że skład majątku wspólnego ustala się w zakresie według stanu w dacie ustania wspólności.”

„… w art. 567 § 3 k.p.c. - do postępowania o podział majątku, skład i wartość majątku podlegającego podziałowi ustala sąd z urzędu (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 20 stycznia 1974 r., III CRN 384/73, nie publ., z dnia 18 października 2002 r., V CZ 129/02, nie publ. i z dnia 17 października 1997 r., III CKU 47/97, OSNC 1998, Nr 3, poz. 48).”

„Podobnie w wypadku, gdy jeden z małżonków już po ustaniu wspólności celowo wyzbywa się przedmiotów należących do majątku wspólnego przed jej ustaniem, przedmioty te lub ich równowartość podlegają rozliczeniu przy podziale (postanowienie SN z 20 stycznia 1974 r., III CRN 384/73).”

„W odniesieniu do tego wypada więc zwrócić uwagę, że przedmioty majątkowe należące do majątku wspólnego, a zbyte przed ustaniem wspólności podlegają rozliczeniu przy podziale jedynie w wypadkach, gdy jeden z małżonków wyzbywa się ich celowo (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 1974 roku, III CRN 384/73, LEX nr 7386).”

„W takiej sytuacji sąd w ramach rozliczeń między stronami uwzględnia rachunkowo taki składnik majątkowy, tj. jego wartość podlega zaliczeniu na poczet udziału przypadającego małżonkowi który takiego samowolnego działania się dopuścił (por: postanowienia SN: z dnia 20 stycznia 1974 r., III CRN 384/73 oraz z dnia 19 czerwca 2009 r., V CSK 485/08).”

„W orzecznictwie sądowym dominuje pogląd, że wartość składników majątku wspólnego ustala się według stanu na dzień ustania wspólności majątkowej i według cen obowiązujących w chwili zamknięcia rozprawy (por. postanowienia Sn z 20 stycznia 1974 r., III CRN 384/73 niepubl., z 18 października 2002 r., V CZ 129/02, niepubl.).”

„Chwilą właściwą dla określenia wartości wspólnego majątku byłych małżonków jest - według art. 316 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. - chwila dokonywania podziału tego majątku, tj. chwila zamknięcia rozprawy, (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 20 stycznia 1974 r., III CRN 384/73, z dnia 18 października 2002 r., V CZ 129/02 i z dnia 17 października 1997 r., III CKU 47/97, OSNC 1998, Nr 3, poz. 48).”

„Właściwą chwilą do określenia wartości wspólnego majątku byłych małżonków jest natomiast zgodnie z art. 316 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. chwila dokonywania podziału tego majątku, tj. chwila zamknięcia rozprawy (zob. np. postanowienia SN z 20.01.1974 r., III CRN 384/73, niepubl., z 18.10.2002 r., V CZ 129/02, niepubl., z 17.10.1997 r., III CKU 47/97, OSNC 1998/3/48).”

„… do majątku wspólnego przed ustaniem wspólności, przedmioty te lub ich równowartość podlegają rozliczeniu przy podziale (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 1974 r. sygn. akt III CRN 384/73, LEX nr 7386).”

„SN w postanowieniu z dnia 20.01.1974r., sygn. akt III CRN 384/73, LexisNexis nr (...)).”

„… - według art. 316 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. - chwila dokonywania podziału tego majątku, tj. chwila zamknięcia rozprawy, (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 20 stycznia 1974 r., III CRN 384/73, nie publ., z dnia 18 października 2002 r., V CZ 129/02, nie publ. i z dnia 17 października 1997 r., III CKU 47/97, OSNC 1998, Nr 3, poz. 48).”

„Do takich szczególnych okoliczności orzecznictwo zalicza min. celowe wyzbycie się przedmiotów należących do majątku wspólnego (tak np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20-01-1974r., III CRN 384/73, L. nr (...)) albo nieusprawiedliwione zbycie przedmiotów wspólnych przez jednego z małżonków i tym samym wyrządzenie drugiemu małżonkowi szkody temu ostatniemu, któremu wówczas należy się …”

„… dzień orzeczenia rozwodu (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 2010 r., sygn. akt IV CSK 429/09 – LEX nr 678022 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 1974 r., sygn. akt III CRN 384/73 – LEX nr 7386).”

„Wartość tych składników Sąd ustalił według stanu na dzień ustania wspólności majątkowej, tj. dzień 21 lutego 2012 roku, a według cen obowiązujących w chwili zamknięcia rozprawy (vide: postanowienia SN: z 20 stycznia 1974 r., III CRN 384/73, LexisNexis nr 315538 oraz z 18 października 2002r., V CZ 129/02, niepubl.).”

„Wartość tych składników ustala się według stanu na dzień ustania wspólności majątkowej i według cen obowiązujących w chwili zamknięcia rozprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 20 stycznia 1974 r., III CRN 384/73, niepubl. oraz z dnia 18 października 2002 r., V CZ (...), niepubl.)”

„O. zamierzał wykazać za pomocą wnioskowanego dowodu, nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, zważywszy, że bezsporne jest, iż w toku postępowania o podział majątku wspólnego Sąd ustala wartość składników majątkowych według stanu z chwili ustania wspólności (tak np. w postanowieniu SN z dnia 20 stycznia 1974 r., III CRN 384/73, niepubl. lub w postanowieniu SN z dnia 11 marca 2010 r., IV CSK 429/09).”

„To stanowisko Sąd Najwyższy potwierdził w postanowieniu z dnia 20 stycznia 1974 r. – III CRN 384/73 oraz w postanowieniu z dnia 4 listopada 1999 r., II CKN 523/98 (por. również Krystyna Skiepko, Komentarz do spraw o podział majątku wspólnego małżonków, Warszawa 2013 r., s. 77-78).”

„W doktrynie i orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że tylko w wypadkach gdy jeden z małżonków celowo wyzbywa się przedmiotów należących do majątku wspólnego przed ustaniem wspólności, przedmioty te lub ich równowartość podlegają rozliczeniu przy podziale (por. post. SN z dnia 20.01.1974r. III CRN 384/73).”