„… utraconych za dalszy okres oznacza wynagrodzenie „szkody przyszłej" (mogącej powstać w 15 przyszłości; por. w szczególności uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 1963 r., III CO 38/62, OSNCP 1965 nr 2, poz. 21;”
„Szkoda przyszła powstaje nie jednocześnie, lecz dopiero za jakiś czas po zdarzeniu powodującym powstanie szkody, jako jego konieczna konsekwencja (por. uchwałę składu 7 sędziów SN z 17 czerwca 1963 r., III CO 38/62, OSNCP 11 1965, poz. 21).”
„… różnicy pomiędzy dochodem osiąganym przez niego po doznaniu szkody a dochodami, które uzyskiwałby, gdyby szkody nie doznał (por. też uzasadnienia uchwał składu siedmiu sędziów z 17 czerwca 1963 r., III CO 38/62, OSNCP 1965 nr 2, poz. 21;”
„Jedynym momentem, jaki może 10 być przyjęty za chwilę powstania szkody, jest chwila, w której po raz pierwszy po- szkodowany został pozbawiony części swego majątku (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 1963 r. III CO 38/62, OSNCP 1965 nr 2, poz. 21 poświęconą tak zwanej szkodzie przyszłej).”
„… postaci różnicy dochodu osiąganego przez niego po doznaniu szkody, a dochodami, które uzyskiwałby, gdyby szkody nie doznał (por. też uzasadnienia uchwał składu siedmiu sędziów z dnia 17 czerwca 1963 r., III CO 38/62, OSNCP 1965 nr 2, poz. 21;”
„… zwiększenia się jego potrzeb, zarówno w piśmiennictwie, jak i w orzecznictwie Sądu Najwyższego 5 (por. m.in. orzeczenia powołane w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów z dnia 17 czerwca 1963 r., III Co 38/62, OSPiKA 1965, nr 9, poz. 196, uchwałę z dnia 23 października 1979 r., III CZP 66/79, OSNCP 1980, nr 3, poz. 49 i wyrok z dnia 27 maja 1966 r., OSPiKA 1967 r., poz. 167), ugruntowany jest pogląd …”
„Wysokość tego odszkodowania powinna zostać ograniczona w czasie do daty zamknięcia rozprawy, gdyż objęcie odszkodowaniem dochodów utraconych za dalszy okres oznacza wynagrodzenie "szkody przyszłej" (mogącej powstać w przyszłości; por. w szczególności uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 1963 r., III CO 38/62, OSNCP 1965 nr 2, poz. 21;”
„… osobie, która w chwili orzekania o rencie z uwagi na wiek (małoletniość) nie byłaby jeszcze zdolna do pracy zarobkowej (uchwała składu siedmiu sędziów SN - zasada prawna z dnia 17 czerwca 1963, III CO 38/62 OSNCP 1965, nr 2, poz. 21, orzeczenie SN z dnia 27 maja 1966 r., OSPiKA 1967 r., nr 7-8).”
„Za takim stanowiskiem Sąd Najwyższy opowiedział się m.in. w wyroku z dnia 11 lipca 1959 r. (I CR 890/58, OSP 1960, Nr 10, poz. 263), uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 17 czerwca 1963 r., która otrzymała moc zasady prawnej (III CO 38/62, OSNCP 1965, Nr 2, poz. 21).”
„W takim wypadku sąd oddalając w tym zakresie roszczenie jest zobowiązany do ustalenia odpowiedzialności za ewentualną szkodę mogącą powstać w przyszłości (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 1963 r., III CO 38/62, OSNCP 1965, nr 2, poz.71).”
„… powstała szkoda i zanim poszkodowany mógł dochodzić swoich roszczeń (wyrok SN z 11 lipca 1959 r., I CR 890/58, OSP 1960, Nr 10, poz. 263 oraz uzasadnienie uchwały z dnia 17 czerwca 1963 - zasady prawnej, III CO 38/62 OSNCP 1965.”
„W wyroku z dnia 11 lipca 1959 r., 1 CR 890/58 (OSP 1960, nr 10, poz. 263), a następnie w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 17 czerwca 1963 r., III CO 38/62 (OSNCP 1965, nr 2, poz. 21) Sąd Najwyższy uznał, że wykładnia art. 283 § 3 i 4 k.z. wiążąca początek terminu przedawnienia z datą spełnienia czynu niedozwolonego byłaby nierealna i jest nie do przyjęcia, …”
„W wyroku z dnia 11 lipca 1959 r., I CR 890/58 (OSP 1960, nr 5, poz. 263), a następnie w uchwale z dnia 17 czerwca 1963 r., III CO 38/62 (OSNCP 1965, nr 2, poz. 21) podjętej w składzie siedmiu sędziów Sąd Najwyższy uznał, że wykładnia art. 283 § 3 i 4 k.z. wiążąca początek terminu przedawnienia z datą spełnienia czynu niedozwolonego byłaby nierealna i jest nie do przyjęcia.”
„Pogląd taki, opierający się na uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 1963 r., III CO 38/62 (OSNCP 1965 z.”
SK 14/05Trybunał Konstytucyjny · wyrok · 2006-09-01 „W orzecznictwie podejmowano próby łagodzenia skutków kwestionowanej regulacji poprzez dopuszczenie powództwa o ustalenie odpowiedzialności za szkody mogące powstać w przyszłości (zob. uchwałę SN z 17 czerwca 1963 r., sygn. akt III CO 38/62, OSNC nr 2/1965, poz. 21).”
„… lub ograniczenie szansy odniesienia sukcesów sportowych albo naukowych, szansy zawarcia małżeństwa [następstwa takie mogą być także podstawą żądania zadośćuczynienia – uchw. SN (7) z 17.6.1963 r., III CO 38/62, OSNCP 1965, Nr 2, poz. 21].”
III APa 2/24Sąd apelacyjny · wyrok · 2024-06-20
„… za szkody mogące powstać w przyszłości, a wynikające z czynu niedozwolonego, czy też dotyczące ustalenia stopnia przyczynienia się poszkodowanego do powstania szkody (uchwały SN (7): z 17.06.1963 r., III CO 38/62, OSNCP 1965/2, poz. 21; z 17.04.1970 r., III PZP 34/69, OSNCP 1970/12, poz. 217; wyrok SN z 8.04.1965 r., III CR 324/64, LEX nr 5770; wyroki SN: z 8.08.2012 r., I CSK 40/12, LEX nr 1228579; z 11.01.2019 …”
„… uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 2016 r., II CSK 172/15, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 lipca 1972 r., I CR 188/71 oraz uchwałę Sądu Najwyższego (7) z dnia 17 czerwca 1963 r., III CO 38/62, OSNCPiUS 1965, nr 2, poz. 21).”
„… por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 2016 r., II CSK 172/15, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 lipca 1972 r., I CR 188/71 oraz uchwałę Sądu Najwyższego (7) z dnia 17 czerwca 1963 r., III CO 38/62, OSNCPiUS 1965, nr 2, poz. 21).”
„… ograniczenie szansy odniesienia sukcesów sportowych albo naukowych, szansy zawarcia małżeństwa; następstwa takie mogą być także podstawą żądania zadośćuczynienia (uchwała SN (7) z 17 czerwca 1963 roku, III CO 38/62, OSNCP 1965, Nr 2, poz. 21).”
„… 5, poz. 263 oraz w uchwale składu siedmiu sędziów z 17 czerwca 1963 r. III CO 38/62 - OSNC 1965, z.”
„Jak wskazał jeszcze na gruncie kodeksu zobowiązań Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 17 czerwca 1963 r. sygn.. III CO 38/62 OSNC 1965/2/21 w obu wypadkach chodzi o uszczerbek majątkowy, różnica zaś między nimi polega na tym, że szkodę związaną z utratą zdolności do pracy zarobkowej stanowi utrata zwykłych, przeciętnych …”
„Oznaczenie wysokości renty następuje z uwzględnieniem korzyści, jakie poszkodowany uzyskał z innych źródeł, zgodnie z zasadą compensatio lucri cum damno, w szczególności renty i innych świadczeń uzyskiwanych na podstawie ubezpieczeń społecznych (wyr. SN z 25.5.1994 r., II PRN 2/94, OSNAPiUS 1994, Nr 4, poz. 67; por. też uchw. SN (7) z 17.6.1963 r., III CO 38/62, OSNCP 1965, Nr 2, poz. 21 z glosą A.”
„… nie przysługuje roszczenie o rentę z powodu utraty zdolności do pracy zarobkowej lub zmniejszenie widoków powodzenia w przyszłości (por. uchwała 7 sędziów - Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 1963 r. III CO 38/62, OSNC 1965/2/21).”
I ACa 440/17Sąd apelacyjny · wyrok · 2018-01-12
„… 5, poz. 263 oraz w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 17 czerwca 1963 r. III CO 38/62 - OSNC 1965, z.”
I ACa 565/17Sąd apelacyjny · wyrok · 2017-10-11
„Może też chodzić o ograniczenie możliwości osiągnięcia korzystnej sytuacji majątkowej w wyniku działań innych niż praca zarobkowa, np. zmniejszenie lub ograniczenie szansy odniesienia sukcesów sportowych albo naukowych, szansy zawarcia małżeństwa, jednakże następstwa takie mogą być także podstawą żądania zadośćuczynienia (uchw. SN (7) z 17.6.1963 r., III CO 38/62, OSNCP 1965, Nr 2, poz. 21).”
I ACa 173/17Sąd apelacyjny · wyrok · 2017-09-18
„Jak zasadnie podnosi się w judykaturze i doktrynie, roszczenie to powstaje, gdy poszkodowany traci korzyści majątkowe, które mógłby osiągnąć dzięki swym szczególnym indywidualnym właściwościom (np. talentowi, szczególnym uzdolnieniom, wysokim kwalifikacjom; patrz: uchwała Składu 7 Sędziów SN z dnia 17 czerwca 1963 r. III CO 38/62;”
„… przypisać sprawstwo konkretnemu podmiotowi (uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 1963 r., III PO 6/62, OSNCP 1964, Nr 5, poz. 87 i z dnia 17 czerwca 1963 r., III CO 38/62, OSNCP 1965, Nr 2, poz. 21, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 25 października 1974 r., III PZP 39/74, OSNCP 1975, Nr 5, poz. 82, wyroki Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 2002 r., IV CKN 949/00, Biul.”
„Należy jednak zwrócić uwagę, że dopóki szkoda przyszła nie nastąpi, dopóty bieg przedawnienia w ogóle nie może się rozpocząć, a więc dowiedzenie się o szkodzie nie może nastąpić, zanim szkoda przyszła nie stanie się aktualna (por. uchwała składu 7 sędziów SN z dnia 17 czerwca 1963 r., III CO 38/62, OSNCP 1965, poz. 21).”
I ACa 641/15Sąd apelacyjny · wyrok · 2015-12-03
„… przedawnienia upłynąłby wcześniej, zanim powstała szkoda i tym samym zanim poszkodowany mógł dochodzić swoich roszczeń (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 1963 r., III CO 38/62, OSNCP 1965, Nr 2, poz. 21 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2003 r., IV CKN 378/01, OSNC 2004, nr 7-8, poz. 124).Rozważając wszystkie podniesione wyżej kwestie i argumenty, Sąd Najwyższy w …”
I ACa 55/15Sąd apelacyjny · wyrok · 2015-05-21
„Powstanie szkody, polegającej na utracie lub zmniejszeniu dochodów następuje z chwilą, gdy poszkodowany po raz pierwszy został pozbawiony możliwości uzyskania zarobków i innych korzyści, jakie osiągałby, gdyby nie doznał uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia (tak: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 1963 r. III CO 38/62, OSNCPiUS 1965, nr 2, poz. 21).”
„Szkoda przyszła powstaje „nie jednocześnie, lecz dopiero za jakiś czas po zdarzeniu powodującym powstanie szkody, jako jego konieczna konsekwencja” (por. uchwałę składu 7 sędziów SN z dnia 17 czerwca 1963 r., III CO 38/62, OSNCP 1965, poz. 21).”
I ACa 571/13Sąd apelacyjny · wyrok · 2013-06-14
„W takim wypadku sąd – oddalając żądanie renty – ma obowiązek ustalenia odpowiedzialności pozwanego za ewentualną szkodę, jaka może powstać w przyszłości (uchwała składu 7 sędziów SN z dnia 17 czerwca 1963 r., III CO 38/62, OSNCP 1965, nr 2, poz. 21).”
„… - w porównaniu z dochodami aktualnie uzyskiwanymi przez poszkodowanego w tym z uwzględnieniem renty uzyskiwanej z tytułu ubezpieczenia społecznego (vide: uchwała Sądu Najwyższego z 17 czerwca 1963r. III CO 38/62, OSNCPiUS 1965r.”
I ACa 1177/12Sąd apelacyjny · wyrok · 2013-03-27
„Jak zgodnie wskazuje się w judykaturze oraz piśmiennictwie szkoda przyszła powstaje w jakiś czas po zdarzeniu powodującym jej powstanie, jednakże jako jego konieczna (pewna) konsekwencja (np. uchwała 7 sędziów SN z dnia 17 czerwca 1963 r., III CO 38/62, OSNCP 1965/2/21).”
„Przykładowo w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 17.VI.1963 r. III CO 38/62 (OSPiKA 1965, poz. 196) dotyczącej renty dla okaleczonego dziecka i uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 21.XI.1967 r. III PZP 37/67 (OSPiKA 1968, poz. 234) dotyczącej zakresu powagi rzeczy osądzonej w …”
„I instancji, znajdujące wsparcie w części orzecznictwa Sądu Najwyższego (wyrok z dnia 11 lipca 1959 r., 1 CR 890/58 - OSP 1960, nr 10, poz. 263, uchwała składu siedmiu sędziów z dnia 17 czerwca 1963 r., III CO 38/62 - OSNCP 1965, nr 2, poz. 21, wyroki z dnia 10 czerwca 1986 r., III CRN 101/8, z dnia 2 grudnia 1998 r., I CKN 910/97 - OSNC 1999, nr 6, poz. 114, z dnia 21 maja 2003r., z dnia 23 lutego 2005r. sygn.”
I C 659/19Sąd powszechny · wyrok · 2025-09-12
„… zdolność do pracy - w porównaniu z dochodami aktualnie uzyskiwanymi przez poszkodowanego, w tym z uwzględnieniem renty uzyskiwanej z tytułu ubezpieczenia społecznego [por. uchw. SN(7) z 17.6.1963 r., III CO 38/62, OSNCP 1965, Nr 2, poz. 21; uchw. SN(7) z 3.10.1966 r., III CZP 17/66, OSNCP 1968, Nr 1, poz. 1).”
I C 272/17Sąd powszechny · wyrok · 2023-01-13
„Punktem odniesienia jest zarobek, który zważywszy na rodzaj wykonywanej wcześniej działalności osiągałby poszkodowany, jeżeli zachowałby dotychczasową zdolność do pracy - w porównaniu z dochodami aktualnie uzyskiwanymi przez poszkodowanego, w tym z uwzględnieniem renty uzyskiwanej z tytułu ubezpieczenia społecznego (por. uchw. Sądu Najwyższego (7) z 17 czerwca 1963 r.,III CO 38/62, OSNCPiUS 1965, Nr 2, poz. 21).”
I C 911/17Sąd powszechny · wyrok · 2020-10-28
„… z dochodami aktualnie uzyskiwanymi przez poszkodowanego, w tym z uwzględnieniem renty uzyskiwanej z tytułu ubezpieczenia społecznego (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 1963 r., III CO 38/62, OSN 1965, Nr 2, poz. 21; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 3 października 1966 r., III CZP 17/66, OSN 1968, Nr 1, poz. 1; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 maja 1972 r., I PR 53/72, OSN 1972, Nr 11, poz.”
I C 144/19Sąd powszechny · wyrok · 2020-10-19
„W uchwale Sądu Najwyższego z dnia 17.6.1963 r., III CO 38/62, OSNCP 1965, Nr 2, wskazano, że osobie, która doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, a która w chwili orzekania o żądaniu renty ze względu na swój wiek nie byłaby jeszcze zdolna do pracy zarobkowej, nie przysługuje roszczenie o rentę z powodu utraty zdolności do pracy zarobkowej lub zmniejszenie widoków powodzenia w przyszłości.”
VIII Pa 62/19Sąd powszechny · wyrok · 2019-09-05
„Zaś - szkoda przyszła powstaje „nie jednocześnie, lecz dopiero za jakiś czas po zdarzeniu powodującym powstanie szkody, jako jego konieczna konsekwencja" (por. uchwała składu siedmiu sędziów SN z dnia 17 czerwca 1963 r. – zasada prawna, III CO 38/62, OSNCP 1965, nr 2, poz. 21, z glosą A.”
XVIII C 324/15Sąd powszechny · wyrok · 2018-12-14
„… jednocześnie, lecz dopiero za jakiś czas po zdarzeniu powodującym powstanie szkody, jako jego konieczna konsekwencja” (por. uchwała składu siedmiu sędziów SN z dnia 17 czerwca 1963 r. – zasada prawna, III CO 38/62, OSNCP 1965, nr 2, poz. 21, z glosą A.”
„Punktem odniesienia jest zarobek, który zważywszy na rodzaj wykonywanej wcześniej działalności, osiągałby poszkodowany, jeżeli zachowałby dotychczasową zdolność do pracy - w porównaniu z dochodami aktualnie uzyskiwanymi przez poszkodowanego, w tym z uwzględnieniem renty uzyskiwanej z tytułu ubezpieczenia społecznego (por.: uchwały SN z dnia: 17 czerwca 1963 r., III CO 38/62, OSN 1965, Nr 2, poz. 21;”
