Uchwała SN z 14 czerwca 1965 r., III CO 20/65 - jak powołują ją inne sądy

„Prawidłowe w tym zakresie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 14 czerwca 1965 r., III CO 20/65 (OSPiKA 1966, nr 12, poz. 272), według której współwłaściciel, który zarządza rzeczą stanowiącą przedmiot współwłasności, jest uprawniony do dochodzenia całej należności z tytułu czynszu najmu, chyba że …”

„Zgodnie z ustalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, wierzytelności takie mogą być dochodzone przed działem spadku nie tylko wspólnie przez wszystkich współwłaścicieli nieruchomości spadkowej, ale i przez każdego z nich w całości w ramach czynności zachowawczych w rozumieniu art. 209 k.c. (por. uchwałę składu siedmiu sędziów - zasadę prawną - z dnia 14 czerwca 1966 r., III CO 20/65, OSP 1966, z.”

„… 6 W akceptowanej przez Sąd Najwyższy, w składzie rozpoznającym skargę kasacyjną, uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 1965 r., III CO 20/65, OSPiKA 1966/12/272, która wpisana została do księgi zasad prawnych, Sąd Najwyższy dokonując - w sposób odmienny niż w orzeczeniu tego Sądu z dnia 7 czerwca 1960 r., 2 CR 113/59, OSN 1961, poz.80 - …”

„Podzielić jednak należy stanowisko Sądu Najwyższego zajęte w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 14 czerwca 1965 r. III CO 20/65, wpisanej do księgi zasad prawnych (OSPiKA 12/66 poz. 272) a także w orzeczeniu z dnia 9 czerwca 1998 r. II CKN 792/97 (nie publ.), zgodnie z którym współwłaściciel zarządzający rzeczą wspólną, jest …”

„Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 14 czerwca 1965 r., III CO 20/65 (OSPiKA 1966, nr 12, poz. 272), którą postanowił wpisać do księgi zasad prawnych, dokonując – w sposób odmienny niż w orzeczeniu Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 1960 r., 2 CR 113/59 (OSN 1961, nr 3, …”

„W uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 14 VI 1966 r. III Co 20/65, mającej moc zasady prawnej Sąd Najwyższy wyjaśnił, że współwłaściciel, który sprawuje zarząd rzeczą wspólną, jest uprawniony do dochodzenia całej należności z tytułu czynszu, chyba, że inny współwłaściciel temu się sprzeciwi albo wytoczy powództwo o czynsz za ten sam okres.”

„Wychodząc z takich założeń Sąd Najwyższy w mającej moc zasady prawnej uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 14 czerwca 1965 r. III CO 20/65 (OSPiKA 1966, z.”

„Sąd Okręgowy, powołując się na stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w orzeczeniach: z 14 czerwca 1965 r., III CO 20/65, z 7 listopada 1967 r., I CZ 97/67, z 30 maja 1975 r., III CZP 27/75 i z 9 września 1999 r., II CKN 460/98, stwierdził że wierzytelność o zapłatę (dochodzona tytułem zwrotu nienależnego świadczenia), nie …”

„Trudno też wskazać, czy wystarcza sprzeciw jednego współwłaściciela (tak w uchwała Sądu Najwyższego (7) z 14 czerwca1965 r., III CO 20/65, Legalis), większości (tak w uchwale Sądu Najwyższego z 5 czerwca 1985 r., III CZP 35/85, OSNCP 1986, Nr 4, poz. 47), czy może wszystkich pozostałych.”

„Jednocześnie należy dodać, że poglądy powoływane przez skarżącą wyrażone w uchwale składu 7 sędziów SN, z 14 czerwca 1965 r., III CO 20/65, Lex Polonica nr 318698, OSPiKA 1966, nr 12, poz. 272, czy uchwale Sądu Najwyższego, z dnia 6 czerwca 2012 r. III CZP 25/12 co do uprawnienia współwłaściciela do dochodzenia całej należności z tytułu …”

„… inny współwłaściciel sprzeciwi się temu albo wytoczy także powództwo o czynsz za ten sam okres (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 1965 r. - zasada prawna - sygn. akt III CO 20/65, OSPiKA 1966, nr 12, poz. 272).”

„Odmienne twierdzenie pozwanej pozostaje w sprzeczności z powołanym przepisem oraz z jego wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 1966 r., III Co 20/65 oraz uchwałę z dnia 13 marca 2008 r., III CZP 3/08), zwłaszcza że z materiału sprawy nie wynika, aby pozostali współwłaściciele spornego budynku sprzeciwiali się dochodzeniu przez powódkę całej należności podanej w pozwie.”

„Jak wskazuje się jednak w uzasadnieniu uchwały 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 1966 r. (III CO 20/65, OSNPG 1966/9/36), dopiero wyrażający się w określonej kwocie dochód netto, powstały po zaspokojeniu wydatków na rzecz wspólną, odrywa się całkowicie od przedmiotu współwłasności i dzieli się na odrębne części, przypadające poszczególnym współwłaścicielom.”

„Co najmniej od czasu uchwały Sądu Najwyższego w składzie 7 sędziów z dnia 14 czerwca 1966 r., sygn. III CO 20/65, nie budzi wątpliwości, że czynność, polegająca na dochodzeniu czynszu najmu lub innej podobnej należności, stanowi także czynność zachowawczą w rozumieniu art. 209 k.c. (oraz art. 89 prawa rzeczowego …”

„Na co wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 14 czerwca 1966 roku, sygn. III CO 20/65, OSNPG 1966/9/36 należność z tytułu czynszu najmu lokalu, znajdującego się we wspólnej nieruchomości, nie stanowi wierzytelności niezależnej od rzeczy wspólnej.”

„… jest bowiem uprawniony do dochodzenia całości roszczenia tego rodzaju i w całej jego wysokości może zostać zaspokojony (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 1965 r., III CO 20/65, wpisanej do księgi zasad prawnych, oraz uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 września 1960 r., 1 CO 16/60, wpisanej do księgi zasad prawnych), dłużnik kilku wierzycieli …”

„… i uznał, że odmienne twierdzenie strony pozwanej pozostaje w sprzeczności z powołanym przepisem oraz z jego wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 1966 r., III Co 20/65 oraz uchwałę z dnia 13 marca 2008 r., III CZP 3/08), zwłaszcza że z materiału tej sprawy nie wynika, aby pozostali współwłaściciele spornego budynku sprzeciwiali się dochodzeniu przez powódkę całej …”

„W takim przypadku świadczenie dłużnika dzieli się na tyle niezależnych od siebie części, ilu jest wierzycieli (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 14.VI.1965 r. III CO 20/65 - OSPiKA 1966, poz. 272 i postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7.XI.”

„Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów z dnia 14 czerwca 1965 r. - zasady prawnej, III CO 20/65, zwrócił uwagę na to, że zarząd ten tylko wyjątkowo wykonuje zarządca powołany przez współwłaścicieli lub przez sąd.”

„W takim przypadku świadczenie dłużnika dzieli się na tyle niezależnych od siebie części, ilu jest wierzycieli (por. uchwała (7) Sądu Najwyższego z dnia 14.VI.1965 r. III CO 20/65 - OSPiKA 1966, poz. 272 i postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7.XI.1967 r. I CZ 97/67 - OSNCP 1968, poz. 145 dotyczące sytuacji spadkobierców jako wierzycieli przed działem spadku).”

„Nie jest ona wierzytelnością przypadkowo powstałą dla kilku osób, lecz jest wierzytelnością wspólną, przypadającą kilku osobom związanym węzłem współwłasności i powstałą ze względu na tę współwłasność (v. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 1966 roku wydana w składzie 7 Sędziów w sprawie o sygn. akt III CO 20/65 LEX nr 4530).”

„Ponadto, w orzecznictwie przyjmuje się, że sprzeciw większości współwłaścicieli nie pozwala uznać określonej czynności za zachowawczą (zob. uchwałę SN z 5 czerwca 1985 r., III CZP 35/85, por. też uchwałę SN (7) z 14 czerwca 1965 r., III CO 20/65 i uzasadnienie wyroku SN z 30 października 2013 r., II CSK 673/12).”

„Wobec tego, że dochodzenie zapłaty czynszu najmu jest czynnością zachowawczą w rozumieniu art. 209 k.c., powódki mogły domagać się zapłaty całego świadczenia na swoją rzecz, jeżeli pozostali współwłaściciele nie sprzeciwili się temu (por. wyrok SN z 30 października 2013 r., II CSK 673/12 i powołaną tam nadal aktualną uchwałę SN z 14 czerwca 1965 r., III CO 20/65).”

„… z dnia 13 marca 2008 roku, III CZP 3/08, Lex nr 361243, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2008 roku, III CK 504/04, Lex nr 151662, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 1965 roku, III CO 20/65, Lex nr 1633386).”

„Sądu Najwyższego z dnia 09 czerwca 1998 r., sygn. II CKN 792/97; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2008 r., sygn. III CZP 3/08; uchwała 7 Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 1965 r., sygn. III CO 20/65).”

„W uzasadnieniu swojego stanowiska Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z 14 czerwca 1965 roku w sprawie o sygn. akt III CO 20/65, w której stwierdzono, że wierzytelności, choćby były ze względu na istotę świadczenia podzielne (art. 379 k.c.), mogą być dochodzone tylko w całości, jeżeli są związane z zarządem rzeczą wspólną w pewnym związku gospodarczym.”

„Według stanowiska Sądu Najwyższego czynnością zachowawczą jest dochodzenie całej należności z tytułu czynszu najmu przez współwłaściciela, który zarządza rzeczą wspólną (uchwała SN z dnia 14 czerwca 1966 r., III CO 20/65, OSPiKA 1966/12/272).”

„W uchwale 7 sędziów z dnia 14 czerwca 1965 roku, wpisanej do księgi zasad prawnych (III CO 20/65, OSPiKA 1966/12/272), Sąd Najwyższy wskazał, że zarząd ustawowy mają obowiązek wykonywać wszyscy współwłaściciele.”

„Współwłaściciele, wnosząc o ustanowienie zarządcy sądowego powinni mieć bowiem na uwadze, iż ingerencja sądu, wyrażająca się w pozbawieniu współwłaścicieli prawa zwykłego zarządu, powinna być z istoty rzeczy środkiem wyjątkowym (por. uchwała SN z dnia 14 czerwca 1966 r., III CO 20/65, OSP 1966, z.”

„… przypadającą kilku osobom związanym węzłem współwłasności i powstałą ze względu na tę współwłasność (zob. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 1966 r. - zasada prawna - III CO 20/65, OSPiKA 1966, nr 12, poz. 272, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2012 r., III CZP 25/12, OSNC 2012, nr 12, poz. 142, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 października 2013 r., II CSK 673/12, OSP …”

„… przypadającą kilku osobom związanym węzłem współwłasności i powstałą ze względu na tę współwłasność (zob. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 1966 r. - zasada prawna - III CO 20/65, OSPiKA 1966, nr 12, poz. 272, i uchwała Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2012 r., III CZP 25/12, OSNC 2012, nr 12, poz. 142, oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 października 2013 r., II CSK …”

„SN (7) z 14.6.1965 r., III CO 20/65, L., mająca moc zasady prawnej] oraz dochodzenie przez współwłaściciela zarządzającego nieruchomością, w całości i na swoją rzecz, naprawienia szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym, polegającym na bezprawnym wycięciu drzew (wyr. SN z 9.6.1998 r., II CKN 792/97, OSNC 1999, Nr 1, poz. 15) (zob.”

„Taką możliwość należy traktować jako sytuację wyjątkową, przewidzianą dla rozwiązania stałych trudności w wykonywaniu zarządu (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 1965 r., III CO 20/65, OSPiKA 1966, Nr 12, poz. 272).”

„… (III Co 20/65), w której Sąd ten wyraził pogląd, że wierzytelność z tytułu czynszu najmu lokalu, znajdującego się we wspólnej nieruchomości, jest wierzytelnością wspólną, która wchodzi do zasobu wspólnych dochodów.”

„Sąd podkreślił, iż zarówno w wyroku Sądu Najwyższego z 9 czerwca 1998 r. w sprawie II CKN 792/97, jak i w uchwale SN z 13 marca 2008 r. w sprawie III CZP 3/08, czy w uchwale SN (7) z 14 czerwca 1965 r. w sprawie III CO 20/65, za czynność zachowawczą w rozumieniu 209 k.c. uznawano dochodzenie należności przez jednego ze współwłaścicieli w imieniu pozostałych.”

„Analogiczne rozumowanie można odnieść do wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości czy odszkodowania (wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 9 czerwca 1998 r.II CKN 792/97; uchwała Sądu najwyższego z dnia 14 czerwca 1965 r. III CO 20/65, uchwała Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 3 grudnia 2014 r. III CZP 92/14).”

„Z tego względu współwłaściciel, który zarządza rzeczą stanowiącą przedmiot współwłasności jest uprawniony do dochodzenia całej należności np. z tytułu czynszu najmu, chyba, że inny współwłaściciel sprzeciwi się temu albo wytoczy także powództwo o czynsz za ten sam okres (uchwała składu 7 sędziów SN z dnia 14 czerwca 1965 r. zasada prawna III CO 20/65 OSPiKA 1966 z.”

„… 1966 wydana w sprawie III CO 20 / 65).”

„… nr 12, poz. 142, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 1998 r., II CKN 792/97, OSNC 1999, nr 1, poz. 15, uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 1966 r. - zasada prawna - III CO 20/65, OSPiKA 1966, nr 12, poz. 272, wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 3 października 2012r.”

„… współwłaścicieli nie zgłosi sprzeciwu (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 1998 roku, sygn. akt I CKN 495/97, LEX nr 1225347; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 1966 roku, sygn. akt III Co 20/65, LEX nr 4530; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2008 roku, sygn. akt III CZP 3/08, LEX nr 361243; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 3 grudnia 2014 roku, sygn. akt III CZP 92/14, sn.pl; wyrok Sądu …”

„Wychodząc z takich założeń Sąd Najwyższy w mającej moc zasady prawnej uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 14 czerwca 1965r. III CO 20/65 (OSPiKA 1966, z.”

„Zarówno w wyroku Sądu Najwyższego z 9 czerwca 1998 r. w sprawie II CKN 792/97, jak i w uchwale SN z 13 marca 2008 r. w sprawie III CZP 3/08, czy w uchwale SN (7) z 14 czerwca 1965 r. w sprawie III CO 20/65, za czynność zachowawczą w rozumieniu 209 kc uznawano dochodzenie należności przez jednego ze współwłaścicieli w imieniu pozostałych.”

„Zgodzić należy się w tym zakresie z argumentacją Sądu Najwyższego wyrażoną w uchwale z dnia 14 czerwca 1965 r. (sygn. akt III CO 20/65, LEX nr 4530) przywołanej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zgodnie z którą właściciel zajmujący się zarządem i eksploatacją rzeczy wspólnej musi ponosić wydatki na całą rzecz, a nie tylko w stosunku …”

„… (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 14 kwietnia 1965 r., III CO 20/65, OSP 1966, Nr 12, poz. 272).”