PrawMi

Sąd Najwyższy

Wyrok SN z 12 grudnia 1997 r., III CKN 236/97 - jak powołują go inne sądy

Rodzaj i data według orzeczeń, które je powołują.

Pełnej treści nie ma w bazie PrawMi

To orzeczenie powołują inne sądy, ale jego pełnej treści nie ma w bazie PrawMi. Poniżej zdania, w których się na nie powołują. Treść orzeczenia sprawdzisz w oficjalnym źródle.

Szukaj w oficjalnym źródle: wyszukiwarka orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl)

Sprawdź, co z tego orzeczenia wynika dla Twojego stanu faktycznego.

Zapytaj za darmo

Powołują to orzeczenie

Liczba orzeczeń w bazie PrawMi, które je powołują: 345. Na liście 50 z nich. Najpierw sądy najwyższe, potem najnowsze. Przy każdym zdanie, w którym sąd się na nie powołuje.

  • II CSKP 99/22Sąd Najwyższy · wyrok · 2022-02-17
    „… o braku powinności spełnienia świadczenia (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z 10 czerwca 2003 r., I CKN 390/01; z 25 kwietnia 2002 r., I CKN 1500/99, i z 12 grudnia 1997 r., III CKN 236/97).”
  • IV CSKP 244/21Sąd Najwyższy · wyrok · 2021-12-09
    „… nie mogą być utożsamiane z jego pozytywną wiedzą o braku powinności spełnienia świadczenia, nawet gdy wątpliwości w tej materii są poważne (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 1997 r., III CKN 236/97, OSNC 1998, nr 6, poz. 101, z dnia 10 czerwca 2003 r., I CKN 390/01, OSP 2005, nr 9, poz. 111 oraz z dnia 14 stycznia 2015 r., II CSK 248/14, OSNC - ZD 2016, nr A, poz. 18).”
  • III CSK 224/19Sąd Najwyższy · postanowienie · 2020-01-24
    „OSNC 2014, nr 9, poz. 90), jak i sytuacji, w której świadczący ma wątpliwości co do obowiązku świadczenia, nawet jeżeli są one poważne (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 1997 r., III CKN 236/97, OSNC 1998, nr 6, poz. 101 i z dnia 14 stycznia 2015 r., II CSK 248/14, OSNC - ZD 2016, nr A, poz. 18).”
  • II CSK 623/18Sąd Najwyższy · postanowienie · 2019-06-06
    „Przyjmuje się, że wątpliwości, co do obowiązku spełnienia świadczenia nie mogą być identyfikowane z wymaganą w art. 411 pkt 1 k.c. pozytywną wiedzą dłużnika o braku powinności spełnienia świadczenia, nawet, jeżeli są poważne (por. m.in. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 1997 r., III CKN 236/97, OSNC 1998, nr 6, poz. 101, z dnia 10 czerwca 2003 r., I CKN 390/01, OSP 2005, z.”
  • II CSK 632/17Sąd Najwyższy · wyrok · 2018-10-24
    „Nie wystarczy więc, aby miał w tym względzie wątpliwości lub podejrzenia, że - być może - świadczy nienależnie w całości lub w części (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 1997 r., III CKN 236/97, OSNC 1998 r., nr 6, poz. 101, z dnia 10 czerwca 2003 r., I CKN 390/01, OSP z 2005 r., nr 9, poz. 111, czy z dnia 24 listopada 2011 r., I CSK 69/11, OSNC z 2012, nr 5 poz. 63).”
  • I CSK 552/17Sąd Najwyższy · wyrok · 2018-08-31
    „Wątpliwości co do obowiązku spełnienia świadczenia, nie mogą być utożsamiane z wymaganą w art. 411 pkt 1 k.c. pozytywną wiedzą dłużnika o braku powinności spełnienia świadczenia, nawet jeżeli są poważne (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 1997 r., III CKN 236/97, OSNC 1998, nr 6, poz. 101).”
Pokaż pozostałe (44)
  • IV CSK 33/18Sąd Najwyższy · postanowienie · 2018-06-05
    „… 9, poz.111, z dnia 6 grudnia 2002 r., IV CKN 1575/00, nie publ., i z dnia 12 grudnia 1997 r., III CKN 236/97, OSNC 1998, nr 6, poz. 101).”
  • I PK 182/14Sąd Najwyższy · wyrok · 2015-03-04
    „Dokonując wykładni tego przepisu, Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 grudnia 1997 r., III CKN 236/97 (OSNC 1998 nr 6, poz. 101) wyjaśnił, że wątpliwości co do obowiązku spełnienia świadczenia nie mogą być utożsamiane z wymaganą przez art. 411 pkt 1 k.c. pozytywną wiedzą dłużnika o braku powinności świadczenia.”
  • II CSK 248/14Sąd Najwyższy · wyrok · 2015-01-14
    „Wątpliwości co do obowiązku spełnienia świadczenia nie mogą być utożsamiane z wymaganą przez art. 411 pkt 1 k.c. pozytywną wiedzą dłużnika o braku powinności spełnienia świadczenia (wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 10 czerwca 2003 r., I CKN 390/01, OSP 2005/9/111, z dnia 25 kwietnia 2002 r., 13 I CKN 1500/99, niepublikowany i z dnia 12 grudnia 1997 r., III CKN 236/97, OSNC 1998 nr 6 poz. 101).”
  • I CSK 266/13Sąd Najwyższy · postanowienie · 2014-01-27
    „Trafnie mianowicie Sąd Najwyższy przyjmuje, że jeżeli świadczący ma wątpliwości co do obowiązku spełnienia świadczenia i świadczy, to nie ma wiedzy w rozumieniu art. 411 pkt 1 k.c. (np. wyrok z dnia 12 grudnia 1997 r., III CKN 236/97, OSNC 1998, nr 6, poz. 101; wyrok z dnia 10 czerwca 2003 r., I CKN 390/01, OSP 2005, nr 9, poz. 111).”
  • IV CSK 727/12Sąd Najwyższy · wyrok · 2013-05-23
    „… przez kwoty z uwagi na art. 411 pkt 1 k.c. Same wątpliwości co do obowiązku spełnienia świadczenia, nawet bardzo poważne, nie mogą być - jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 grudnia 1997 r., III CKN 236/97 (OSNC 1998, nr 6, poz. 101) - utożsamiane z wymaganą w art. 411 pkt 1 k.c. pozytywną wiedzą o braku powinności spełnienia świadczenia.”
  • IV CNP 72/07Sąd Najwyższy · wyrok · 2007-11-23
    „Zgodnie z poglądem Sądu Najwyższego wyrażonym w wyroku z dnia 12 grudnia 1997 r., III CKN 236/97 (OSNC 1998, nr 6, poz. 101) – stwierdził Sąd Okręgowy – pozytywna wiedza dłużnika o braku powinności świadczenia jest wyłączona już wówczas, gdy ma on wątpliwości co do istnienia takiej powinności.”
  • I PK 192/04Sąd Najwyższy · wyrok · 2005-03-03
    „Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego (por. wyrok SN z dnia 12 grudnia 1997 r., III CKN 236/97, OSN 1998 nr 6, poz. 101) pozytywna wiedza dłużnika o braku powinności spełniania świadczenia, jest na przykład wyłączona już wówczas, gdy ma on wątpli- wości, co do istnienia takiej powinności.”
  • IV CKN 1166/00Sąd Najwyższy · wyrok · 2002-06-27
    „W uzasadnieniu kasacji skarżący potwierdził fakt istnienia po jego stronie świadomości braku tytułu prawnego do świadczenia, nie istniały zatem wątpliwości co do obowiązku powoda spełnienia świadczenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 1997 r., III CKN 236/97, OSNC 1998, nr 6, poz. 101).”
  • I ACa 842/23Sąd apelacyjny · wyrok · 2025-08-20
    „SN z 12 grudnia 1997 r., III CKN 236/97, OSNC 1998/6/101).”
  • I ACa 1122/23Sąd apelacyjny · wyrok · 2025-03-12
    „SN z 12.12.1997 r., III CKN 236/97, OSNC 1998/6/101).”
  • I ACa 1356/23Sąd apelacyjny · wyrok · 2024-03-14
    „SN z dnia 12.12.1997 r., III CKN 236/97, OSNC 1998/6/101).”
  • I AGa 96/23Sąd apelacyjny · wyrok · 2024-01-09
    „W judykaturze podkreśla się w związku z tym, że wątpliwości solvensa, nawet bardzo poważne, co do obowiązku spełnienia określonego świadczenia nie mogą być utożsamiane z pozytywną wiedzą o braku powinności spełnienia tego świadczenia (wyroki SN z 12.12.1997 r. III CKN 236/97 OSNC 198/6/101 i z 10.06.2003 r. I CKN 390/01 OSP 2005/9/111; analogicznie [red.] A.Kidyba „Kodeks cywilny.”
  • V ACa 133/22Sąd apelacyjny · wyrok · 2023-09-08
    „Wątpliwości co do obowiązku spełnienia świadczenia nie mogą być utożsamione z wymaganą przez art. 411 pkt 1 k.c. pozytywną wiedzą dłużnika o braku powinności spełnienia świadczenia (por. wyroki Sądu Najwyższego: z 12 grudnia 1997 r., III CKN 236/97, OSNC 1998, nr 6, poz. 101 i z 10 czerwca 2003 r., I CKN 390/2001, OSP 2005, nr 9, poz. 111).”
  • I ACa 679/21Sąd apelacyjny · wyrok · 2023-06-05
    „… świadczy nienależnie w całości lub w części (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia z dnia 24 października 2018 r. II CSK 632/17, LEX nr 2567917, por. także wyroki Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 1997 r., III CKN 236/97, OSNC 1998 r., Nr 6, poz. 101, z dnia 10 czerwca 2003 r., I CKN 390/01, OSP z 2005 r. Nr 9, poz. 111, i z dnia 24 listopada 2011 r., I CSK 69/11, OSNC z 2012, nr 5 poz. 63).”
  • I ACa 602/22Sąd apelacyjny · wyrok · 2023-03-07
    „Ponadto, ewentualne wątpliwości dłużnika (tj. w tym przypadku – powodów) co do obowiązku spełnienia świadczenia lub jego wysokości nie mogą być utożsamiane z wymaganą przez art. 411 pkt 1 k.c. pozytywną wiedzą dłużnika o braku powinności spełnienia świadczenia (wyrok SN z dnia 12 grudnia 1997 r., III CKN 236/97, OSNC Nr 6/1998 poz. 102).”
  • I ACa 81/21Sąd apelacyjny · wyrok · 2023-02-02
    „Ponadto, wątpliwości dłużnika co do obowiązku spełnienia świadczenia lub jego wysokości nie mogą być utożsamiane z wymaganą przez art. 411 pkt 1 KC pozytywną wiedzą dłużnika o braku powinności spełnienia świadczenia (wyrok SN z dnia 12 grudnia 1997 r., III CKN 236/97, OSNC Nr 6/1998 poz. 102).”
  • V AGa 690/18Sąd apelacyjny · wyrok · 2020-12-03
    „Wątpliwości co do obowiązku spełnienia świadczenia nie mogą być utożsamione z wymaganą przez art. 411 pkt 1 k.c. pozytywną wiedzą dłużnika o braku powinności spełnienia świadczenia (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 1997 r., III CKN 236/97, OSNC 1998, nr 6, poz. 101 i z dnia 10 czerwca 2003 r., I CKN 390/2001, OSP 2005, nr 9, poz. 111).”
  • I ACa 540/18Sąd apelacyjny · wyrok · 2018-12-20
    „W orzecznictwie przyjmuje się, że wątpliwości co do obowiązku spełnienia świadczenia nie można utożsamiać z pozytywną wiedzą dłużnika o braku powinności spełnienia świadczenia, nawet jeżeli są poważne (tak Sąd Najwyższy m.in. w wyrokach: z dnia 12 grudnia 1997 r.(III CKN 236/97, z dnia 10 czerwca 2003 r., I CKN 390/01 i z dnia 14 stycznia 2015 r., II CSK 248/14).”
  • I ACa 991/16Sąd apelacyjny · wyrok · 2017-04-27
    „Nie można jej zatem utożsamiać z sytuacją, w której zubożony ma choćby poważne wątpliwości co do istnienia zobowiązania (patrz: wyrok SN z 12 grudnia 1997 r. III CKN 236/97; orzeczenie SN z 28 października 1938 r. I C 1642/37 – Lex nr 349375; wyrok SN z 23 listopada 2007 r. IV CNP 72/07).”
  • I ACa 876/16Sąd apelacyjny · wyrok · 2017-02-16
    „Wątpliwości co do obowiązku spełnienia świadczenia nie mogą być utożsamione z wymaganą przez art. 411 pkt 1 k.c. pozytywną wiedzą dłużnika o braku powinności spełnienia świadczenia (por.m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 1997 r. III CKN 236/97).”
  • I ACa 1760/15Sąd apelacyjny · wyrok · 2016-10-21
    „Jak wskazał SN w wyroku z dnia 12 grudnia 1997 r. (III CKN 236/97) i z dnia 10 czerwca 2003 r. (I CKN 390/01) wątpliwości co do obowiązku spełnienia świadczenia nie mogą być utożsamiane z wymaganą przez art. 411 pkt 1 k.c. pozytywną wiedzą dłużnika o braku powinności spełnienia świadczenia.”
  • I ACa 538/15Sąd apelacyjny · wyrok · 2016-09-06
    „Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 grudnia 1997 r. (III CKN 236/97, OSNC 1998, Nr 6, poz. 101) i z dnia 10 czerwca 2003 r. (I CKN 390/01, OSP 2005, z.”
  • I ACa 1599/15Sąd apelacyjny · wyrok · 2016-01-27
    „Jak wskazał SN w wyroku z dnia 12 grudnia 1997 r. (III CKN 236/97, OSNC 1998, nr 6, poz. 101) i z dnia 10 czerwca 2003 r. (I CKN 390/01, OSP 2005, z.”
  • I ACa 639/14Sąd apelacyjny · wyrok · 2014-12-11
    „Podkreślić należy, iż wątpliwości co do obowiązku spełnienia świadczenia nie mogą być utożsamione z wymaganą przez art. 411 pkt 1 k.c. pozytywną wiedzą dłużnika o braku powinności spełnienia świadczenia (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 1997 r. III CKN 236/97).”
  • I ACa 81/14Sąd apelacyjny · wyrok · 2014-11-26
    „Dokonując zaś wykładni tego przepisu, Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 grudnia 1997 r., sygn. akt III CKN 236/97 (OSNC 1998/6 poz. 101) wyjaśnił, że wątpliwości co do obowiązku spełnienia świadczenia nie mogą być utożsamiane z wymaganą przez art. 411 pkt 1 k.c. pozytywną wiedzą dłużnika o braku powinności świadczenia.”
  • I ACa 854/14Sąd apelacyjny · wyrok · 2014-11-12
    „Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12.12.1997 r. III CKN 236/97 (OSNC 1998, nr 6, poz. 101), dokonując wykładni art. 411 pkt 1 k.c. - stwierdził, że wątpliwości co do obowiązku spełnienia świadczenia nie mogą być utożsamiane z wymaganą przez art. 411 pkt 1 k.c. pozytywną wiedzą dłużnika o braku powinności spełnienia świadczenia.”
  • I ACa 1209/13Sąd apelacyjny · wyrok · 2014-04-30
    „… spełnienia świadczenia nie mogą być utożsamione z wymaganą przez art. 411 pkt 1 k.c. pozytywną wiedzą dłużnika o braku powinności spełnienia świadczenia (wyrok SN z dnia 12 grudnia 1997 r., sygn. akt III CKN 236/97, OSNC 1998, nr 6, poz. 101).”
  • I ACa 1029/13Sąd apelacyjny · wyrok · 2014-03-18
    „Oznacza to, że uchylenie się od obowiązku zwrotu możliwe jest wyłącznie w sytuacji istnienia po stronie świadczącego wiedzy, a nawet swoistego przekonania, iż nie był on zobowiązany świadczyć (porównaj wyroki Sądu Najwyższego z 12 grudnia 1997 r., III CKN 236/97, OSNC 1998, Nr 6, poz. 101 i z 10 czerwca 2003 r., I CKN 390/2001, OSP 2005, z.”
  • I ACa 130/13Sąd apelacyjny · wyrok · 2013-06-26
    „… (III CKN 236/97 OSNC 1998/6/101).”
  • I ACa 84/13Sąd apelacyjny · wyrok · 2013-06-05
    „Dokonując wykładni tego przepisu, Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 grudnia 1997 r., sygn. akt III CKN 236/97 (OSNC 1998/6 poz. 101) wyjaśnił, że wątpliwości co do obowiązku spełnienia świadczenia nie mogą być utożsamiane z wymaganą przez art. 411 pkt 1 k.c. pozytywną wiedzą dłużnika o braku powinności świadczenia.”
  • VI ACa 1379/12Sąd apelacyjny · wyrok · 2013-05-09
    „Oznacza to, że uchylenie się od obowiązku zwrotu możliwe jest wyłącznie w sytuacji istnienia po stronie świadczącego wiedzy, a nawet swoistego przekonania, iż nie był on zobowiązany świadczyć (zob. wyroki Sądu Najwyższego z 12 grudnia 1997 r., III CKN 236/97, OSNC 1998, nr 6, poz. 101 i z 10 czerwca 2003 r., I CKN 390/2001, OSP 2005, z.”
  • VI ACa 538/12Sąd apelacyjny · wyrok · 2013-04-29
    „Odnośnie zwrotu nienależnego świadczenia Sąd Apelacyjny akceptuje w tym składzie pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w wyroku z dnia 12 grudnia 1997 r. III CKN 236/97 publ. OSNC 1998/6/101, - w myśl którego – wątpliwości co do obowiązku spełnienia świadczenia nie mogą być utożsamiane z wymaganą przez art. 411 pkt 1 k.c. pozytywną wiedzą dłużnika o braku powinności spełnienia świadczenia.”
  • I ACa 1021/12Sąd apelacyjny · wyrok · 2013-03-05
    „… jest to, czy przy dołożeniu należytej staranności spełniający świadczenie mógł się dowiedzieć, że do świadczenia nie jest zobowiązany (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 1997 r., III CKN 236/97, OSNC 1998/6/101, w którym Sąd ten wskazał, że nawet bardzo poważne wątpliwości co do obowiązku spełnienia świadczenia nie mogą być utożsamiane z wymaganą w art. 411 pkt 1 k.c. pozytywną wiedzą o …”
  • VI ACa 680/12Sąd apelacyjny · wyrok · 2012-11-13
    „… na powyższe zagadnienie ale jednocześnie wskazano tam na dominujący w orzecznictwie pogląd, będący następstwem stanowiska wyrażonego w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 1997 r. sygn. akt III CKN 236/97 tj. który traktuje liberalnie zachowanie działającej pod wpływem błędu osoby, która spełnia nienależne świadczenie.”
  • VIII Pa 2/26Sąd powszechny · 2026-06-16
    „… „Wiedzę” w rozumieniu art. 411 pkt. 1 k.c. należy rozumieć jako całkowitą świadomość tego, że świadczenie się nie należy i że spełniający mógłby bez ujemnych dla siebie konsekwencji prawnych odmówić jego spełnienia (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi - I Wydział Cywilny z dnia 27 stycznia 2016 r. I ACa 1599/15, Legalis 1409746; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 1997 r. III CKN 236/97, Legalis 32004).”
  • II C 281/26Sąd powszechny · 2026-05-29
    „Ponadto, ewentualne wątpliwości dłużnika (tj. w tym przypadku – powoda) co do obowiązku spełnienia świadczenia lub jego wysokości nie mogą być utożsamiane z wymaganą przez art. 411 pkt.1 k.c. pozytywną wiedzą dłużnika o braku powinności spełnienia świadczenia (wyrok SN z dnia 12 grudnia 1997 r., III CKN 236/97, OSNC Nr 6/1998 poz. 102).”
  • II C 1743/25Sąd powszechny · 2026-05-06
    „Ponadto, ewentualne wątpliwości dłużnika (tj. w tym przypadku – powodów) co do obowiązku spełnienia świadczenia lub jego wysokości nie mogą być utożsamiane z wymaganą przez art. 411 pkt.1 k.c. pozytywną wiedzą dłużnika o braku powinności spełnienia świadczenia (wyrok SN z dnia 12 grudnia 1997 r., III CKN 236/97, OSNC Nr 6/1998 poz. 102).”
  • III C 241/25Sąd powszechny · wyrok · 2026-04-10
    „Jednocześnie wskazać należy, że wątpliwości co do obowiązku spełnienia świadczenia nie mogą być utożsamiane z wymaganą przez przepis art. 411 pkt 1 k.c. pozytywną wiedzą dłużnika o braku powinności spełnienia świadczenia (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 12 grudnia 1997 roku, III CKN 236/97, z dnia 10 czerwca 2003 roku, I CKN 390/01).”
  • II C 1919/24Sąd powszechny · 2025-06-16
    „Ponadto, ewentualne wątpliwości dłużnika co do obowiązku spełnienia świadczenia lub jego wysokości nie mogą być utożsamiane z wymaganą przez art. 411 pkt.1 k.c. pozytywną wiedzą dłużnika o braku powinności spełnienia świadczenia (wyrok SN z dnia 12 grudnia 1997 r., III CKN 236/97, OSNC Nr 6/1998 poz. 102).”
  • XXVII Ca 1315/24Sąd powszechny · wyrok · 2025-06-06
    „Po pierwsze, wiedzę należy tu rozumieć jako całkowitą świadomość tego, że świadczenie się nie należy i że spełniający mógłby bez ujemnych dla siebie konsekwencji prawnych odmówić jego spełnienia (vide orzeczenie SN z dnia 12.12.1997 r., III CKN 236/97, OSNC 1998/6/101).”
  • II C 836/21Sąd powszechny · 2025-05-15
    „Ponadto, ewentualne wątpliwości dłużnika co do obowiązku spełnienia świadczenia lub jego wysokości nie mogą być utożsamiane z wymaganą przez art. 411 pkt 1 k.c. pozytywną wiedzą dłużnika o braku powinności spełnienia świadczenia (wyrok SN z dnia 12 grudnia 1997 r., III CKN 236/97).”
  • II C 968/24Sąd powszechny · 2025-02-12
    „Ponadto, ewentualne wątpliwości dłużnika co do obowiązku spełnienia świadczenia lub jego wysokości nie mogą być utożsamiane z wymaganą przez art. 411 pkt.1 k.c. pozytywną wiedzą dłużnika o braku powinności spełnienia świadczenia (wyrok SN z dnia 12 grudnia 1997 r., III CKN 236/97).”
  • II Ca 1459/23Sąd powszechny · wyrok · 2024-12-20
    „Nadto, jak zauważył Sąd Okręgowy w Warszawie w wyroku z 07 lutego 2022 r., XXV C 1680/21, wiedzę, o której mowa w tym przepisie należy rozumieć jako całkowitą świadomość tego, że świadczenie się nie należy i że spełniający mógłby bez ujemnych dla siebie konsekwencji prawnych odmówić jego spełnienia (orzeczenie Sądu Najwyższego z 12 grudnia 1997 r., III CKN 236/97).”
  • III Ca 2336/22Sąd powszechny · 2024-05-29
    „Same wątpliwości co do obowiązku spełnienia świadczenia, nawet bardzo poważne nie mogą być – jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 grudnia 1997 r. (sygn. akt III CKN 236/97, OSNC 1998, nr 6 poz. 101) – utożsamiane z wymaganą w art. 411 pkt 1 pozytywną wiedzą o braku powinności spełnienia świadczenia (G.”