III CB 2/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Robert Stefanicki
25 lutego 2025 r.
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 25 lutego 2025 r. w Warszawie
wniosku K.Ł i M.Ł.
o zbadanie spełnienia przez SSN Kamila Zaradkiewicza wymogów niezawisłości
i bezstronności w sprawie I CSK 3497/24
z powództwa K.Ł i M.Ł.
przeciwko Gminie Miasta T.
o zapłatę
wniosek odrzuca
UZASADNIENIE
Powodowie K.Ł i M.Ł. zastępowani przez profesjonalnego pełnomocnika
wnieśli o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego
Sądu Najwyższego Kamila Zaradkiewicza z uwagi na okoliczności towarzyszące
jego powołaniu na sędziego oraz postępowanie po powołaniu, a w związku z tym o
uruchomienie procedury tzw. testu niezawisłości i bezstronności, a następnie
wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy.
W uzasadnieniu podniesiono również, że w ocenie powodów w sprawie
zachodzą przesłanki przewidziane w art. 29 § 5 Ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.
o Sądzie Najwyższym, w szczególności, że Pan Kamil Zaradkiewicz został
powołany na urząd sędziego Sądu Najwyższego w okresie obowiązywania
zmienionej w 2017 r. Ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. Zdaniem
Wnioskodawcy uchwała Sądu Najwyższego z 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, wyrok
III CB 2/25
2
Sądu Najwyższego z 19 kwietnia 2023 r., III KK 375/21, postanowienia Sądu
Najwyższego z 19 października 2023 r., I ZB 52/22, 27 lutego 2023 r., II KB 10/22
przemawiają za zasadnością stanowiska powodów, a powszechnie dostępne
materiały oraz publikacje wskazują, że sędzia należy do grupy najbardziej
zaangażowanej w spór dotyczący statusu sędziów w Sądzie Najwyższym.
W dalszym wywodach wskazano, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem
Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wydanym na tle art. 6 Konwencji
o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności nieprawidłowości dotyczące
wadliwej procedury powoływania sędziów mają taką wagę, że podważają samą
istotę prawa do rozpoznania sprawy przez „sąd ustanowiony ustawą”. Strona
powodowa przywołała też treść uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej
oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia
2020 r., BSA 104110-1/20.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Podstawą wniosku był art. 29 § 5 Ustawy o Sądzie Najwyższym w brzmieniu
obowiązującym od dnia 15 lipca 2022 r., zgodnie z którym dopuszczalne jest
badanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości
i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu
i postępowania po nim, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić
do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na
wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz
charakteru sprawy. Natomiast na podstawie art. 29 § 9 i 10 przedmiotowej ustawy
wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności powinien czynić
zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto zawierać
żądanie stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 29
§ 5 oraz przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na
ich poparcie. Wniosek niespełniający tych wymagań podlega odrzuceniu bez
wezwania do usunięcia braków formalnych. Odrzuceniu podlega również wniosek
złożony po upływie terminu albo z innych przyczyn niedopuszczalny.
Wniosek ma zatem zmierzać do stwierdzenia niespełnienia przez sędziego
Sądu Najwyższego wymogów - naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności
w konkretnej sprawie. Niewystarczające jest więc wskazanie okoliczności
III CB 2/25
3
towarzyszących powołaniu danego sędziego Sądu Najwyższego w szczególności
ewentualnych wadliwości normatywnej procedury nominacyjnej w ujęciu
abstrakcyjnym i jego postępowania po powołaniu w postaci wypowiedzi, które mogą
wywoływać uzasadnione wątpliwości co do spełnienia przezeń wymagań
niezawisłości i bezstronności, ale konieczne jest także wykazanie okoliczności
świadczących o tym, że braki tego rodzaju mogą się przekładać na wynik
konkretnej sprawy, z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz
charakteru sprawy. Wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów
niezawisłości i bezstronności powinien być zatem skonkretyzowany zarówno
w odniesieniu do osoby sędziego, jak i do okoliczności danej sprawy, którą ma
rozpoznać sędzia objęty wnioskiem.
Wniosek pełnomocnika powodów K.Ł i M.Ł., adwokata A.W. o zbadanie
standardów bezstronności i niezawisłości sędziego Sądu Najwyższego Kamila
Zaradkiewicza nie czyni zadość wskazanym powyżej wymogom. Rzecz w tym, że
Wnioskodawca ograniczył się w nim wyłącznie do zasygnalizowania utrzymanych
na wysokim poziomie ogólności wyimków z orzecznictwa Sądu Najwyższego i
trybunału międzynarodowego, w żaden sposób nie wskazując na jakiekolwiek
skonkretyzowane okoliczności dotyczące postępowania przez sędziego,
wyznaczonego obecnie do rozpoznania sprawy powodów K.Ł i M.Ł. po jego
powołaniu na urząd sędziowski. W szczególności nie wykazuje się w uzasadnieniu
wniosku tego, że uwzględnienie postępowania sędziego po powołaniu przez
nawiązanie do jakichkolwiek konkretnych okoliczności faktycznych w danej sprawie
ze skargi kasacyjnej wniesionej przez stronę powodową może doprowadzić do
naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, a w efekcie wywrzeć wpływ
na wynik tej sprawy (postanowienie Sądu Najwyższego z 23 grudnia 2024 r., III CB
53/24).
W ocenie Sądu Najwyższego wniosek powodów podlega odrzuceniu
z powodu braku spełnienia przesłanek określonych w art. 29 § 5 Ustawy o Sądzie
Najwyższym. Wskazano w tym piśmie, jakie okoliczności towarzyszące powołaniu
sędziego Sądu Najwyższego do pełnienia urzędu postrzegane powinny być jako
naruszające standard niezawisłości i bezstronności. Wprawdzie w motywach tej
części wniosku strona powodowa powołała się na doniesienia medialne, jednak
III CB 2/25
4
formalnie wymaganie zawarte w art. 29 § 5 Ustawy o Sądzie Najwyższym zostało
spełnione. Nie wyszczególniano, jak przedstawia się sytuacja z przesłanką
zachowania się sędziego Sądu Najwyższego po powołaniu. Powodowie przede
wszystkim nie wskazali, jak w okolicznościach sprawy o sygn. akt I CSK 3497/24
ewentualne naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności związane
z powołaniem na urząd sędziego i późniejszym postępowaniem sędziego mogłoby
wpływać na jej wynik przy uwzględnieniu okoliczności dotyczących uprawnionego
oraz charakteru sprawy. Powodowie ograniczyli się do przywołania fragmentów
uzasadnień powołanych na wstępie rozstrzygnięć sądowych. Stanowisko powodów
bez wykazania wpływu na wynik sprawy prowadzonej pod sygn. akt I CSK 3497/24
nie może zastąpić przytoczenia wszystkich przesłanek zawartych w art. 29
§ 5 Ustawy o Sądzie Najwyższym. Powołane przez pełnomocnika okoliczności
mają charakter ogólny i abstrakcyjny oraz mogą zostać odniesione do każdej
sprawy rozpatrywanej przez każdego sędziego Sądu Najwyższego powołanego
przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa na postawie ustawy
z dnia 8 grudnia 2017 r. (zresztą faktycznie oznaczałoby to bez powyższych
ograniczeń w każdym czasie złożenie wniosku wobec każdego sędziego w RP).
Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy uznał, że wniosek nie spełnia
wymagań formalnych określonych w art. 29 § 9 pkt 2 i na podstawie art. 29 § 10
Ustawy o Sądzie Najwyższym orzekł jak na wstępie.
(R.N.)
[r.g.]
