II ZOW 38/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 10 czerwca 2025 r.
SSN Barbara Skoczkowska (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Zbigniew Korzeniowski
Ławnik SN Grzegorz Gołębiowski
Protokolant Karolina Majewska
przy udziale sędziego J. W. - Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów
Sądów Powszechnych przy Sądzie Okręgowym w R.
po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
w dniu 10 czerwca 2025 r.,
w sprawie X.Y. – sędzi Sądu Rejonowego w W., obwinionej o popełnienie
przewinień dyscyplinarnych z art. 107 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r.
Prawo o ustroju sądów powszechnych
odwołań:
• Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym w R.
wniesionego na niekorzyść obwinionej w części, co do punktów 2, 4 i 5,
• Obwinionej X.Y. wniesionego w części, co do punktów 1, 3 i 4,
od wyroku Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w […].
z dnia 22 marca 2024 r., sygn. akt […]
orzeka
II ZOW 38/24
2
1. uchyla w całości zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do
ponownego rozpoznania Sądowi Dyscyplinarnemu przy Sądzie
Apelacyjnym w […].;
2. obciąża Skarb Państwa kosztami postępowania
odwoławczego.
Grzegorz Gołębiowski
Barbara Skoczkowska
Zbigniew Korzeniowski
UZASADNIENIE
Sygn. akt II ZOW 38/24
We wniosku z dnia 16 lipca 2022 r., sygn. akt […], o rozpoznanie sprawy
dyscyplinarnej, Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym
w R. zarzucił sędzi Sądu Rejonowego w W. X.Y., popełnienie przewinień
dyscyplinarnych polegających na tym, że:
I. 1 sierpnia 2018 r. w Sądzie Rejonowym w W. jako sędzia referent w
sprawie o sygn. […] wydała postanowienie o wydaniu depozytu sądowego w
postaci pieniędzy w kwocie 5 000 zł, pomimo że sąd nigdy takiego depozytu
nie przyjął na przechowanie, czym dopuściła się oczywistej i rażącej obrazy
przepisów prawa - art. 69314 k.p.c.,
tj. o przewinienie dyscyplinarne z art. 107 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca
2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych, powoływanej dalej jako
„u.s.p.”,
II.24 czerwca 2019 r. w Sądzie Rejonowym w W. jako referent w sprawie o sygn.
[…] wydała postanowienie o przysądzeniu własności nieruchomości ustalając,
że cena nabycia została uiszczona w całości, mimo że nabywca nie uiścił
II ZOW 38/24
3
jeszcze całości ceny uzyskanej w toku licytacji komorniczej, czym dopuściła
się oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa - art. 998 § 1 k.p.c.,
tj. o przewinienie dyscyplinarne z art. 107 § 1 pkt 1 u.s.p.;
III. od 16 do 18 marca 2020 r. w Sądzie Rejonowym w W. dwukrotnie nie
zastosowała się do § 1 ust. 1 Zarządzenia Prezesa i Dyrektora Sądu
Rejonowego w W. z 16 marca 2020 r. (nr Adm. […]) wydanego na podstawie
art. 54 § 2 ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych
(Dz. U.2020.365) w zw. z § 31 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z 18 czerwca 2019 r. Regulamin urzędowania sądów
powszechnych (Dz.U.2019.1141) poprzez niepoddanie się badaniu
temperatury ciała przez służbę ochrony twierdząc, że sama wykonuje pomiar
temperatury w domu, naruszając tym treść art. 82 § 2 u.s.p. oraz §16 Uchwały
Nr 25/2017 Krajowej Rady Sądownictwa z 13 stycznia 2017 r. w sprawie
ogłoszenia ujednoliconego tekstu Zbioru Zasad Etyki Zawodowej Sędziów i
Asesorów Sądowych, czym uchybiła godności urzędu sędziego dopuszczając
się przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 pkt 5 u.s.p.;
IV. 18 marca 2020 r. bezpośrednio po rozmowie z Prezesem Sądu
Rejonowego w W. co do okoliczności niepoddania się obowiązkowej kontroli
temperatury ciała, udała się do pracownika służby ochrony Z. B. i nazwała go
„donosicielem”, gdyż ww. wykonując swoje obowiązki służbowe, na pytanie
Prezesa sądu co do przestrzegania Zarządzenia Prezesa i Dyrektora Sądu
Rejonowego w W. z 16 marca 2020 r. (nr Adm. […]) wydanego na podstawie
art. 54 § 2 ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych
(Dz.U.2020.365) w zw. z § 31 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z 18 czerwca 2019 r. Regulamin urzędowania sądów
powszechnych (Dz. U.2019.1141) wskazał sędzię X.Y. jako pracownika sądu,
który nie respektuje ww. zarządzenia Prezesa i Dyrektora sądu i nie poddaje
się badaniu temperatury oraz opisał jej zachowanie, czym naruszyła treść art.
II ZOW 38/24
4
82 § 2 u.s.p. oraz § 2, § 5 ust. 2 i § 16 Uchwały Nr 25/2017 Krajowej Rady
Sądownictwa z 13 stycznia 2017 r. w sprawie ogłoszenia ujednoliconego
tekstu Zbioru Zasad Etyki Zawodowej Sędziów i Asesorów Sądowych, czym
uchybiła godności urzędu sędziego dopuszczając się przewinienia
dyscyplinarnego z art. 107 § 1 pkt 5 u.s.p.;
V. 25 marca 2020 r. w Sądzie Rejonowym w W.
w odpowiedzi na zarządzenie Prezesa ww. sądu co do ustosunkowania się do
skargi strony postępowania i czynności podjętych w sprawie o sygn. […] co
do wydania postanowienia o przysądzeniu własności z 24 czerwca 2019 r.
oświadczyła, że działając w zaufaniu do kompetencji i doświadczenia
asystenta, cyt.: „po prostu podpisała ww. projekt” wskazując tym
jednoznacznie, że przed wydaniem postanowienia z 24 czerwca 2019 r.
o przysądzeniu własności nie zapoznała się z aktami sprawy, nie sprawdziła
samodzielnie przesłanek wydania postanowienia o przysądzeniu własności,
w tym tego, czy cena została uiszczona w całości, do czego była zobowiązana,
a jedynie sygnowała projekt przygotowany przez asystenta sędziego, czym
naruszyła § 2 i § 14 Uchwały Nr 25/2017 Krajowej Rady Sądownictwa z 13
stycznia 2017 r. w sprawie ogłoszenia ujednoliconego tekstu Zbioru Zasad
Etyki Zawodowej Sędziów i Asesorów Sądowych, czym uchybiła godności
urzędu sędziego dopuszczając się przewinienia dyscyplinarnego z art 107 §
1 pkt 5 u.s.p.
Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w […]. wyrokiem z dnia
22 marca 2024 r., sygn. akt […], uznał obwinioną sędzię X.Y. za winną
popełnienia zarzuconych jej w pkt I, III oraz IV przewinień dyscyplinarnych i
wymierzył jej odpowiednio kary: za czyn I karę upomnienia (pkt 1. Wyroku),
za czyn III karę upomnienia (pkt 3. Wyroku), przyjmując, zaś iż czyn opisany
w pkt IV stanowi przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi, odstąpił od
wymierzenia kary (pkt 4. Wyroku). Ponadto, uniewinnił obwinioną od
II ZOW 38/24
5
popełnienia zarzuconych jej w pkt II i V przewinień dyscyplinarnych (pkt 2. i 5.
Wyroku). W pkt 6. Wyroku połączył orzeczone w pkt 1 i 3 kary upomnienia i
orzekł wobec obwinionej łączną karę dyscyplinarną upomnienia, odstępując od
podania wyroku do wiadomości publicznej i kosztami postępowania
dyscyplinarnego obciążył Skarb Państwa.
Od powyższego wyroku odwołanie złożyli zarówno Zastępca Rzecznika
Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym w R. oraz obwiniona X.Y.
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych
przy Sądzie Okręgowym w R., zaskarżył wyrok na niekorzyść obwinionej w
części dotyczącej punktów 2, 4 i 5, a zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1. w zakresie punktu 2: obrazę przepisu prawa materialnego, tj. art. 107 § 1
pkt 5 u.s.p. poprzez błędne przyjęcie, że obwiniona nic dopuściła się
rażącej obrazy przepisu art. 998 § 1 k.p.c., gdy prawidłowa wykładnia art.
105 § 1 pkt 5 u.s.p. prowadzi do odmiennego wniosku;
2. w zakresie punku 4: błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za
podstawę orzeczenia, który mógł mice wpływ na jego treść, poprzez
dowolne ustalenie, że czyn obwinionej stanowi przypadek dyscyplinarny
mniejszej wagi, co w konsekwencji spowodowało odstąpieniu od
wymierzenia kary obwinionej, gdy dokonanie prawidłowych ustaleń
prowadzi do odmiennego wniosku i wymierzenia obwinionej kary
dyscyplinarnej;
3. w zakresie punku 5: błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za
podstawę orzeczenia, który mógł mieć wpływ na jego treść, poprzez
dowolne ustalenie, że czyn obwinionej opisany w punkcie V wyroku
pozostaje w związku przedmiotowym z czynem z punktu II, co
w konsekwencji doprowadziło do uniewinnienia obwinionej od czynu V
z powodu wcześniejszego uniewinnienia od czynu z punku II.
Tymczasem poczynienie prawidłowych ustaleń faktycznych pozwalało
II ZOW 38/24
6
na przypisanie obwinionej zarzucanego jej w punkcie V deliktu
dyscyplinarnego.
Na podstawie tak skonstruowanych zarzutów Zastępca Rzecznika
Dyscyplinarnego wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w punkcie 2, 4 oraz
5 i wymierzenie obwinionej za czyn z pkt II kary upomnienia, za czyn z pkt
IV (poprzez przyjęcie kwalifikacji prawnej jedynie z art. 107 § 1 pkt 5 u.s.p.)
kary nagany, a za czyn z pkt V kary nagany i wymierzenie za przypisane
obwinionej delikty dyscyplinarne w pkt I-V kary łącznej nagany.
W przypadku nieuwzględnienia powyższego, Zastępca Rzecznika wniósł
o uchylenie zaskarżonego wyroku w punkcie 2, 4 oraz 5 i przekazanie sprawy
sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Obwiniona zaskarżając wyrok w zakresie punktów 1, 3 i 4 podniosła
szereg zarzutów, wskazując w pierwszej kolejności na brak w sprawie skargi
uprawnionego oskarżyciela i na tej podstawie wniosła o uchylenie wydanego
wyroku i umorzenie postępowania.
W przypadku niepodzielenia powyższego zarzutu skarżąca zaskarżyła pkt
1 i 3 zaskarżonego wyroku co do winy i kary oraz pkt 4 co do winy wnosząc
o jego zmianę i uniewinnienie jej od zarzucanych czynów lub uchylenie wyroku
do ponownego rozpoznania, wskazując na istnienie w sprawie bezwzględnych
przyczyn odwoławczych w postaci:
1. W przypadku stwierdzenia, że Z-ca Rzecznika Dyscyplinarnego J. W. był
uprawnionym oskarżycielem - zarzuciła występowanie w roli
oskarżyciela osoby, która winna podlegać wyłączeniu,
2. orzekania w sprawie przez sąd pozbawiony cech niezawisłości i
niezależności, jako powołany nie w drodze losowania spośród sędziów
określonego sądu, a w drodze arbitralnej decyzji ministra sprawiedliwości
Z.Z.;
3. orzekania w składzie sądu przez osoby nieposiadające statusu, na który się
II ZOW 38/24
7
powołują, to jest niebędące prawnie powołanymi sędziami sądu
okręgowego.
4. orzekanie w sprawie osoby/sędziego W. G., która winna podlegać
wyłączeniu, a co do której wniosek obwinionej ojej wyłączenie oddalono;
Na rozprawie w dniu 10 czerwca 2025 r. Zastępca Rzecznika
Dyscyplinarnego podtrzymał stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 19 czerwca
2024 r. wnosząc jednocześnie o nieuwzględnienie odwołania obwinionej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W ocenie składu orzekającego oba odwołania zasługiwały na
uwzględnienie w takim zakresie, jak wynika z zaskarżonego wyroku.
Przed odniesieniem się do poszczególnych zarzutów podniesionych
w obu odwołaniach należy zaakcentować kilka kwestii, które co najmniej
pośrednio mają znaczenie dla oceny zasadności argumentacji zaprezentowanej
przez skarżących w wywiedzionych środkach odwoławczych.
Poza sporem jest, że statuujący odpowiedzialność dyscyplinarną sędziów
za przewinienia dyscyplinarne przepis art. 107 § 1 u.s.p. nie definiuje pojęcia
przewinienia dyscyplinarnego, przykładowo wskazując, że stanowi je między
innymi oczywista i rażąca obraza przepisów prawa. Sąd Najwyższy - Sąd
Dyscyplinarny w wyroku z dnia 29 października 2003 r., sygn. akt SNO 48/03,
dokonał wykładni przewinienia służbowego w postaci oczywistego i rażącego
naruszenia przepisów prawa, o którym mowa w art. 107 § 1 u.s.p. Wskazał, że
wykładnia tego pojęcia musi być dokonana w zgodzie z Konstytucją RP, a więc
bez naruszenia zasady niezawisłości sędziowskiej. Nie chodzi przy tym, co
oczywiste o „swoistą niezawisłość” sędziego od przepisów prawa, ale
o uwzględnienie tego, że sprawowanie urzędu sędziowskiego, które łączy się
przecież z wymierzaniem sprawiedliwości, z istoty polega na wykładni
i stosowaniu prawa, przy których to czynnościach mogą być popełniane błędy.
Sędzia, który przy wydawaniu wyroku byłby skrępowany zagrożeniem
II ZOW 38/24
8
odpowiedzialnością dyscyplinarną w razie popełnienia błędu, zwłaszcza przy
uwzględnieniu niedookreślonych przesłanek przewinienia (oczywista i rażąca
obraza przepisów), nie mógłby być niezawisły. Dlatego należy uznać, że
przewinienie dyscyplinarne w tej formie może w zasadzie dotyczyć tylko
wykładni i stosowania przepisów procesowych, niewiążących się bezpośrednio
z samym orzekaniem.
Poza sporem jest także że błąd w zakresie wykładni i stosowania
przepisów prawa krajowego lub prawa Unii Europejskiej lub w zakresie
ustalenia stanu faktycznego czy też oceny dowodów, jeżeli nie stanowi rażącej
i oczywistej obrazy przepisów prawa, jako zachowanie mieszczące się w istocie
sprawowania wymiaru sprawiedliwości (zwłaszcza w modelu
dwuinstancyjnego postępowania uzupełnionego o instytucje nadzwyczajnych
środków zaskarżenia) i przez to legalne, nie może być podstawą do pociągnięcia
członka składu orzekającego do odpowiedzialności dyscyplinarnej i karnej (arg.
ex. art. 107 § 1 pkt 1-3 u.s.p.). Jeżeli zachowanie sędziego, które odpowiada
znamionom typu deliktu dyscyplinarnego określonego w art. 107 § 1 u.s.p.,
dotyczy błędu w zakresie wykładni i stosowania przepisów prawa krajowego
lub prawa Unii Europejskiej lub w zakresie ustalenia stanu faktycznego czy też
oceny dowodów, to nie stanowi ono przewinienia dyscyplinarnego (art. 107 § 3
pkt 1 u.s.p., art. 76 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie
Najwyższym, art. 37 § 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju
sądów wojskowych) i nie może jednocześnie stanowić przestępstwa.
Ponadto, wskazać należy, że procedura powołania sędziego nie
oddziałuje sama przez się na ważność lub nie wydanych orzeczeń. Takich
orzeczeń nie można traktować jako „nieistniejących” albo wadliwych tylko
z tego powodu, że w składzie orzekającym zasiadał sędzia powołany na wniosek
Krajowej Rady Sądownictwa, której skład sędziowski ukształtowała władza
ustawodawcza”. Konieczne jest stwierdzone prawomocnym orzeczeniem
II ZOW 38/24
9
zaistnienie takiej okoliczności.
Mając tak poczynione uwagi, Sąd Najwyższy rozpoznający niniejszą
sprawę w pełni aprobuje stanowisko obwinionej i w konsekwencji stwierdza, że
osoby, co do których istnieją uzasadnione, obiektywne wątpliwości co do ich
bezstronności, winny zostać wyłączone z rozpoznania danej sprawy. Niemniej
jednak, w niniejszym postępowaniu nie doszło do naruszenia przepisu art. 439
§ 1 k.p.k. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że przepis art. 41 k.p.k.
zawiera ogólną podstawę wyłączenia sędziego, normując instytucję wyłączenia
sędziego i ma charakter procesowy. Oznacza to, że odnosi się do procedury
postępowania karnego i określa zasady, kiedy sędzia powinien być wyłączony
ze sprawy z powodu obaw o jego bezstronność. Wyłączenie sędziego ma na celu
zagwarantowanie, że decyzje w sprawie będą podejmowane w sposób
obiektywny i sprawiedliwy, bez wpływu uprzedzeń lub osobistych relacji.
Natomiast ocena wystąpienia przesłanek uzasadniających wyłączenie sędziego
na wniosek jest każdorazowo dokonywana w sposób indywidualny oraz
w ścisłym powiązaniu z okolicznościami, które wystąpiły na gruncie danej
sprawy. Przy czym należy wskazać, że strona może żądać wyłączenia sędziego
przynajmniej na trzech różnych podstawach prawnych. Pierwszą z nich, mając
na uwadze terminy zawite, stanowi tzw. Test niezależności i bezstronności
sędziego, kolejnym jest wniosek o wyłączenie oparty o treść przepisu art. 41
k.p.k. i ostaniem jest możliwość wyłączenia sędziego z uwagi na okoliczności
wskazane w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy
i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., BSA
1-4110-1/20 i w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego
z 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22. Skarżąca, jak sama wskazała, nie wnosiła
o przeprowadzenie testu niezawisłości i bezstronności sędziów, ograniczając się
jedynie do złożenia wniosku o wyłączenie sędziego.
Przechodząc do oceny poszczególnych zarzutów wskazać należy, iż nie
II ZOW 38/24
10
ulega wątpliwości, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest niezwykle
lakoniczne, ogólnikowe, zawiera szereg przytoczonych orzeczeń i nie sposób
znaleźć w nim rzeczowej odpowiedzi na zarzuty i konkretne argumenty
podniesione chociażby w wyjaśnieniach, oświadczeniach czy wnioskach
dowodowych obwinionej. Ponadto, słusznie wskazuje obwiniona, iż
uzasadnienie przede wszystkim nie zawiera pełnych rozważań dotyczących
całokształtu wyjaśnień oraz oceny wszystkich ujawnionych w sprawie
okoliczności. W konsekwencji sąd orzekający przedwcześnie orzekł
o uniewinnieniu obwinionej czy też przypisaniu obwinionej zarzucanych jej
deliktów dyscyplinarnych.
Odnosząc się do czynu z pkt I brak jest jakichkolwiek rozważań Sadu
I instancji dotyczących oceny zachowania obwinionej tj. wyjaśnienia, dlaczego
czyn opisany w pkt 1. wyroku stanowi przewinienie dyscyplinarne. Sąd
Dyscyplinarny wskazał jedynie, że w tym zakresie podziela ugruntowaną
w judykaturze sądów dyscyplinarnych wykładnie pojęcia „oczywistej i rażącej
obrazy przepisów prawa” i przytoczył treść zarzutu. Tymczasem, ocena co do
oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa, stanowiąca podstawę do
przypisania obwinionej sędzi popełnienia przewinienia służbowego opisanego
w pkt 1., musi być szczególnie wyważona w odniesieniu do tych decyzji
procesowych, które podlegają kontroli instancyjnej i mogą być zaskarżone
w drodze zwyczajnych środków odwoławczych.
Kolejno, za całkowicie niezrozumiałe i nielogiczne, a w konsekwencji
błędne było ustalenie, że czyn opisany w pkt 2 oraz 5 stanowią odrębne
przewinienia dyscyplinarne, podczas gdy z uzasadnienia zaskarżonego wyroku
wynika, że oba te zarzuty pozostają ze sobą w związku przedmiotowym, gdyż
odnoszą się do sprawy prowadzonej przed Sądem Rejonowym w W. pod sygn.
[…]. Powyższe prowadzi do wniosku, że podstawą rozpatrywanych czynów
było jedno, to samo zachowanie, które powinno zostać uznane za istotowo
II ZOW 38/24
11
tożsame i ocenione jako jeden czyn. Wydanie postanowienia o przysądzeniu
własności nieruchomości w sprawie o sygn. […] w dniu 24 czerwca 2019 r., a
wskazanie w 25 marca 2020 r. w Sądzie Rejonowym w W. w odpowiedzi na
zarządzenie Prezesa ww. sądu co do ustosunkowania się do skargi strony
postępowania i czynności podjętych w sprawie oświadczenie o działaniu w
zaufaniu do kompetencji i doświadczenia asystenta bez zapoznania się z aktami
sprawy, stanowiło następstwo, wobec powyższego winno stanowić jeden czyn.
W tym miejscu rację należy przyznać Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego, że
choć sąd poprawnie ustalił, iż doszło po stronie obwinionej do oczywistej obrazy
przepisu art. 998 § 1 k.p.c., tj. popełnienia deliktu dyscyplinarnego, to błędnie
wskazał, że z uwagi na podjęcie przez obwinioną czynności skutkujących
usunięciem z obrotu prawnego wadliwego orzeczenia należało uniewinnić ją od
zarzucanego jej czynu. Znamiona deliktu dyscyplinarnego muszą być obecne w
momencie popełnienia czynu, a moment ten jest kluczowy dla późniejszego
postępowania dyscyplinarnego i ewentualnych konsekwencji, uchylenie z kolei
negatywnych konsekwencji czynu może mieć jedynie znaczenie dla ustalenia
stopnia społecznej szkodliwości czynu.
Już na marginesie wskazać jedynie należy, asystent sędziego, mimo że
przygotowuje projekty orzeczeń dla sędziego, z którym współpracuje jest
urzędnikiem państwowym niesprawującym wymiaru sprawiedliwości.
Wykonuje zadania z zakresu obsługi administracyjno-technicznej sądu i nie ma
samodzielności orzeczniczej. Ponadto, wyjaśnienie obwinionej w tym zakresie
wskazują jednoznaczne na rażące lekceważenie przez obwinioną obowiązków
sędziowskich, poddając pod wątpliwość pozytywną prognozę co do należytego
wypełniania przez obwinioną obowiązków sędziowskich i jako takie nie
korzysta z ochrony przewidzianej w art. 107 § 3 u.s.p. Chodził o naruszenie
elementarnego wręcz wymagania w pracy sędziego. Zaakcentować bowiem
należy, że czym innym jest błąd w zakresie wykładni i stosowania m.in. prawa
II ZOW 38/24
12
krajowego lub w zakresie ustalenia stanu faktycznego lub oceny dowodów,
a czym innym jest błąd w zakresie etyki pracy sędziego.
To, że obwiniona następczo wyeliminowała z obrotu prawnego wadliwe
orzeczenie nie usprawiedliwia jej zaniechania przy procedowaniu w sprawie
z punktu II. Obwiniona nie zapoznała się z aktami sprawy, podpisała projekt
sporządzony przez asystenta sędziego, a na koniec próbując uniknąć
konsekwencji prawno - dyscyplinamych usiłowała przerzucić odpowiedzialność
za wydanie wadliwego postanowienia na asystenta sędziego, co stanowi również
wyraz poczucia bezkarności po stronie obwinionej. Taka sytuacja musi spotkać
się z należytą reakcją dyscyplinarną i nie może być w żadnym razie
bagatelizowane, jak wydaje się uczynił to sąd I instancji.
Podobnie należało ocenić czyny opisane w pkt 3 i 4. Opierają się one na
jednym istotowo tożsamym zachowaniu. Brak zastosowania się do § 1 ust.
1 Zarządzenia Prezesa i Dyrektora Sądu Rejonowego w W.
z 16 marca 2020 r. (nr Adm. […]) wydanego na podstawie art. 54 §
2 ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych
(Dz.U.2020.365) w zw. z § 31 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z 18 czerwca 2019 r. Regulamin urzędowania sądów
powszechnych (Dz.U.2019.1141) poprzez niepoddanie się badaniu temperatury
ciała przez służbę ochrony, a następnie wyjaśnianie przyczyn odmowy
wykonania ww. zarządzenia przed Prezesem Sądu Rejonowego w W. i udanie
się do pracownika służby ochrony przeprowadzającego pomiar - Z. B. i
nazwanie go „donosicielem” pozostawało w związku przyczynowo -
skutkowym i winno być oceniane jako jeden czyn.
Przy czym wskazać należy, że słusznie podnosi obwiniona, że sąd I
instancji nie ustalił prawidłowo podstawy prawnej zarządzenia prezesa sądu nie
wskazując, o które z dwóch zarządzeń w istocie chodzi. Regulamin
wewnętrznego urzędowania sądów powszechnych, w art. 54§2 u.s.p. /w wersji
II ZOW 38/24
13
obowiązującej w dniu 16.03.2020 r. nie regulował kwestii dopuszczalności
pomiaru temperatury ciała osób wchodzących do budynku sądu. Wskazywał
jedynie na uprawnienia prezesa sadu dotyczące stosowania środków
bezpieczeństwa w budynkach sądów (...) w takich wypadkach do ochrony
budynków oraz osób w nich przebywających stosuje się przepisy o ochronie
osób i mienia. Bezsprzecznie natomiast obwiniona swoim zachowaniem
podważyła zaufanie do wymiaru sprawiedliwości. Godność w sprawowaniu
urzędu musi być postrzegana przez pryzmat treści ślubowania oraz wymogów
etycznych stawianych przez ustawodawcę przy powołaniu na urząd sędziego
i w czasie jego sprawowania. Sędzia w swoim postępowaniu powinien zawsze
kierować się zasadami uczciwości, honoru, poczuciem obowiązku oraz
przestrzegać dobrych obyczajów, dbać o autorytet sprawowanego urzędu,
a także o dobro wymiaru sprawiedliwości. Skoro zaś tak, to przyznać należy
rację autorowi odwołania, że podmiotowe i przedmiotowe znamiona
osądzonego w pkt 4. deliktu dyscyplinarnego nie pozwalają czynu obwinionej
uznać za przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy - Sąd Odwoławczy
zobligowany był uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego
rozpoznania. W postępowaniu ponownym sąd jeszcze raz, przeprowadzi w
niezbędnym zakresie postępowanie dowodowe, wnikliwie analizując całokształt
materiału dowodowego, a wydane orzeczenie uzasadni w sposób odpowiadający
wszystkim wymaganiom wynikającym z obowiązujących przepisów prawa.
Kierując się przedstawionymi wyżej motywami Sąd Najwyższy orzekł jak
w wyroku.
[M. T.]
[a.ł]
II ZOW 38/24
Grzegorz Gołębiowski
14
Barbara Skoczkowska
Zbigniew Korzeniowski