II ZO 38/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 5 marca 2026 r.
SSN Maria Szczepaniec (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Tomasz Demendecki
Ławnik Arkadiusz Sopata
Protokolant starszy inspektor sądowy Marta Brzezińska
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 5 marca 2026 r.
w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
odwołania obrońcy obwinionej prokurator Prokuratury Rejonowej w B. – X. Y. na
postanowienie Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym z dnia 14
kwietnia 2025 r., sygn. [...]
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 171 pkt 1 oraz art. 166 ustawy z dnia
28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze
postanowił:
1. utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie;
2. kosztami postępowania odwoławczego obciążyć Skarb
Państwa.
Ławnik Arkadiusz Sopata Maria Szczepaniec Tomasz Demendecki
UZASADNIENIE
Zarządzeniem z dnia 18 kwietnia 2024 r. w sprawie o sygn. akt […],
Prokurator Okręgowy w K. zawiesił w czynnościach służbowych X. Y. – prokuratora
Prokuratury Rejonowej w B. na okres 6 miesięcy w związku z prowadzonym
postępowaniem służbowym dotyczącym dopuszczenia się uchybienia godności
urzędu, a polegającym na tym, że w dniu 12 kwietnia 2024 r. w R., w stanie
nietrzeźwości wynoszącym 0,43 mg/l i 0,35 mg/l alkoholu w wydychanym
powietrzu, prowadziła ona w ruchu lądowym samochód osobowy marki F. o nr rej.
II ZO 38/25
2
[…], co stanowiło uchybienie godności urzędu prokuratora, wyczerpujące
jednocześnie znamiona przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., tj. deliktu
dyscyplinarnego z art. 137 § 1 pkt 5 ustawy Prawo o prokuraturze.
W dniu 14 sierpnia 2024 r. Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego
Prokuratora Generalnego dla […] okręgu regionalnego wszczął postępowanie
dyscyplinarne w sprawie o sygn. akt […] wobec X. Y. – prokuratora Prokuratury
Rejonowej w B. o delikt dyscyplinarny z art. 137 § 1 pkt 5 ustawy Prawo o
prokuraturze.
W dniu 6 lutego 2025 r. Prokurator Rejonowy […] w K., w toku śledztwa o
sygn. […], skierował do Sądu Najwyższego Izby Odpowiedzialności Zawodowej
wniosek o wydanie uchwały zezwalającej na pociągnięcie prokuratora X. Y. do
odpowiedzialności karnej w związku z zamiarem przedstawienia jej zarzutu
popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. Termin posiedzenia jawnego w
przedmiocie rozpoznania ww. wniosku został wyznaczony na dzień 26 lutego
2026 r., sygn. akt I ZI 6/25.
Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2025 r. Sąd Dyscyplinarny przy
Prokuratorze Generalnym w sprawie o sygn. [...] przedłużył okres zawieszenia w
czynnościach X. Y. na dalszy okres 6 miesięcy, tj. do dnia 18 października 2025 r.
Na wskazane postanowienie odwołanie złożył obrońca obwinionej
prokurator X. Y., który zaskarżonemu postanowieniu zarzucił błąd w ustaleniach
faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść
polegający na błędnym przyjęciu, że istnieją podstawy do przedłużenia zawieszenia
obwinionej. W konsekwencji wyżej podniesionego zarzutu, odwołujący wniósł
o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisem art. 150 § 5 ustawy Prawo o prokuraturze od
postanowienia sądu dyscyplinarnego o przedłużeniu zawieszenia prokuratora w
czynnościach przysługuje odwołanie. Wedle przepisu art. 150 § 1 wspomnianej
ustawy, prokurator może być zawieszony w czynnościach na okres do 6 miesięcy,
jeżeli z uwagi na charakter przewinienia dyscyplinarnego konieczne jest
II ZO 38/25
3
natychmiastowe odsunięcie go od wykonywania obowiązków. Zgodnie natomiast z
przepisem art. 150 § 3 wspomnianej ustawy, zawieszenie prokuratora w
czynnościach, w uzasadnionych przypadkach, może być przedłużone na wniosek
rzecznika dyscyplinarnego przez sąd dyscyplinarny na dalszy, niezbędny okres.
Zatem jednym z podstawowych obowiązków sądu odwoławczego jest stwierdzenie,
czy w danym stanie faktycznym wystąpiła przesłanka uzasadnionego przypadku,
która wpływałaby na konieczność dalszego przedłużenia zawieszenia prokuratora
w czynnościach służbowych.
Przenosząc treść powyższych rozważań na grunt niniejszej sprawy, w
ocenie Sądu Najwyższego nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut podniesiony
przez odwołującego, a dotyczący błędu w ustaleniach faktycznych.
Wbrew twierdzeniom odwołującego, Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze
Generalnym zasadnie przyjął, że wobec prokurator X. Y. zachodzi uzasadniony
przypadek przemawiający za przedłużeniem zawieszenia jej w czynnościach na
dalszy, niezbędny okres. Ustawowa przesłanka uzasadnionego przypadku, opisana
w art. 150 § 3 ustawy Prawo o prokuraturze, usprawiedliwiająca przedłużenie
zawieszenia prokuratora w czynnościach służbowych, występuje w każdej sytuacji,
w której prokurator jest podejrzany o popełnienie przestępstwa, a przynajmniej
takiego przewinienia dyscyplinarnego, którego dokonanie poważnie naraziłoby na
szwank wizerunek urzędu prokuratorskiego.
Zdaniem Sądu Najwyższego, powyższa definicja ma zastosowanie w
niniejszym postępowaniu.
Mając na uwadze wagę zarzucanego obwinionej prokurator przewinienia
dyscyplinarnego w postaci uchybienia godności urzędu prokuratorskiego (art. 137 §
1 pkt 5 ustawy Prawo o prokuraturze) oraz fakt, że postępowanie dyscyplinarne w
sprawie o sygn. akt […], jak również postępowanie karne dotyczące popełnienia
umyślnego przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. nie zostały zakończone, zasadnym jest
utrzymanie w mocy postanowienia Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze
Generalnym z dnia 14 kwietnia 2025 r. Zajmowanie przez obwinioną prokurator w
trakcie trwania postępowania dyscyplinarnego i karnego urzędu prokuratorskiego
może, w ocenie Sądu Najwyższego, doprowadzić do istotnego podważenia
autorytetu prokuratury. W niniejszej sprawie waga i charakter przewinienia
II ZO 38/25
4
dyscyplinarnego uzasadniają w pełni wystąpienie w sprawie przesłanki
uzasadnionego przypadku, o której mowa w art. 150 § 3 ustawy Prawo o
prokuraturze.
Nie ma zatem racji odwołujący, który braku zasadności i braku
konieczności przedłużenia okresu zastosowania zawieszenia w czynnościach
służbowych, upatrywał właśnie w charakterze i wadze uchybień, które legły u
podstaw pierwotnej decyzji o zawieszeniu w czynnościach. Odwołujący zdaje się
nie dostrzegać szkody, jaką dalsze pełnienie przez obwiniona prokurator
obowiązków służbowych może wyrządzić zarówno prowadzonym przez nią
postępowaniom, jak i samej instytucji prokuratury. Zaakcentować w tym miejscu
należy, iż pełnienie służby prokuratorskiej, zgodnie z art. 75 § 1 pkt 2 ustawy Prawo
o prokuraturze, wymaga nieskazitelnego charakteru. Za nieakceptowalną należy
zatem uznać taką sytuację, w której prokurator stojący pod zarzutem popełnienia
deliktów dyscyplinarnych znacznej wagi, podważających posiadanie przez niego
właściwości osobistych niezbędnych na tym stanowisku, będzie wykonywać
czynności służbowe. Dopuszczenie obwinionej do pełnienia czynności
prokuratorskich mogłoby bowiem podważyć autorytet prokuratury, jako instytucji
stojącej na straży praworządności (art. 2 ustawy Prawo o prokuraturze). W związku
z powyższym Sąd Najwyższy nie uwzględnił odwołania obwinionego w oparciu o
wskazany zarzut.
Reasumując, w ocenie Sądu Najwyższego zaskarżone orzeczenie w
przedmiocie dalszego zawieszenia obwinionej prokurator w czynnościach
odpowiada prawu. Zasadnie wskazuje się w literaturze przedmiotu, iż zawieszenie
w czynnościach spełnia różne funkcje. Po pierwsze, chroni autorytet prokuratury, a
także dalej jeszcze idący interes publiczny przed szkodami, jakie mogłoby
spowodować pełnienie funkcji prokuratorskich przez obwinionego. Po wtóre,
odgrywa doniosłą rolę wychowawczą, będąc moralnym przeżyciem zarówno dla
obwinionego, jak i dla jego współpracowników (por. A. Kiełtyka, W. Kotowski, A.
Ważny, Prawo o prokuraturze. Komentarz, wyd. II 2021).
Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji,
kosztami postępowania odwoławczego obciążając przy tym Skarb Państwa.
II ZO 38/25
5
[M. T.]
[r.g.]
Ławnik Arkadiusz Sopata Maria Szczepaniec Tomasz Demendecki
